9 (сентябрь), 2020

1 сентябрь 2020

Бу санда
ШИГЪРИЯТ ҺӘМ ЧӘЧМӘ ӘСӘРЛӘР
Рәмис АЙМӘТ. Һәр ыруның булган үз билгесе. Шигырьләр. .........................................................3
Зиннур ХӨСНИЯР. Новеллалар. ......................................................................................................8
Клара БУЛАТОВА. Бергәлек кадерен югалтмыйк. Шигырьләр. ...................................................41
Фоат САДРИЕВ. Сайрар чак. Роман. .............................................................................................45
Илшат ВӘЛИУЛЛА. Шигъри фикерләр. .........................................................................................66
Хисаметдин ИСМӘГЫЙЛЕВ. Мөһер. Хикәя. .................................................................................71
Эльмира ҖӘЛИЛОВА. Минем белән тутыр бар дөньяңны... Шигырьләр. .................................86
ЯҢА ИСЕМНӘР
Гүзәл ГАЛЛӘМОВА. Зәңгәр кыңгыраулар. Роман. .......................................................................90
БАЛАЛАР КИТАПХАНӘСЕ
Рәшит БӘШӘР. Болытка кунган тургай... Шигырьләр. ...............................................................130
«ИЛЕҢ ТУРЫНДА УЙЛА» ӘДӘБИ КОНКУРСЫ
Рәмзия ГАБДЕЛХАКОВА. Хәтер юлында чикләр юк. Повесть. .................................................134
БЕРГӘЛӘП УКЫЙБЫЗ
Дания ЗАҺИДУЛЛИНА. Фирүзә Җамалетдинова. «Кошлар оя корган җирдә». .......................164
ӘДӘБИ ТӘНКЫЙТЬ
Миләүшә ХӘБЕТДИНОВА. Сарсаз Күл фаҗигасе.
(М.Гыйләҗевнең «Микулай» пьесасына рецензия). ..................................................................170
СӘНГАТЬ
Лилия НУРМӨХӘММӘТОВА. Җырга багышланган гомер. .......................................................173
Кызыл кара белән. Сәхифәне Рамил ХАННАНОВ алып бара. ................................................179
Укучыларыбыз иҗаты: Асия ИБРАҺИМ, Фазылҗан АЛИУЛЛОВ,
Флёра ГАТИНА шигырьләре. .......................................................................................................181
Кайтаваз: Флюра ХАННАНОВА. Зөлфәт Хәкимнең «Ана җыры» романы турында. ...............182
Шаян сәхифә: Альберт ГАДЕЛШИН. Уены-чыны бергә. ............................................................183
«Казан утлары» архивыннан. .......................................................................................................168
Иҗтимагый-мәдәни тормышыбыздан. .........................................................................................190

  • 1 сентябрь 2020 - 11:00
    ***
    Кайтар әле ышанычны. Кайтар!
  • 1 сентябрь 2020 - 15:00
    Бераз гына ишетми
    Мин сине чукрак, димәдем, бераз гына колакка катырак, дидем...
  • 1 сентябрь 2020 - 17:00
    Җырга багышланган гомер
    "Мин язучылар һәм тәнкыйтьчеләр тарафыннан үземнең җырларыма карата мактау сүзләре ишеткән, мактау гына көтеп йөргән кеше түгел. Киресенчә, һич тә мактау сүзләре ишетмәгән, ә җыелыш саен чәнечкеле бәяләр ишетеп килгән кеше" - Гөлшат Зәйнашева
  • 2 сентябрь 2020 - 11:00
    Гыйбрәтле сынау
    Көннәр, төннәр буе сынау булып, ява җиргә вирус яңгыры...
  • 2 сентябрь 2020 - 14:00
    Минем өем
    Чәчкә аткан чагы гөлнең...
  • 2 сентябрь 2020 - 10:00
    Нинди көйләр уйныйсың?..
    Сәхнәгә Галия Гафиятуллина чыга. Баянчы Рәфкать ул башкарасы җырның көен уйный башлый. Инде Галия апа кушылып җырларга тиеш. Рәфкать көйне уйнавын дәвам итә. Галия апа җырның икенче куплетын да башлый алмый, сүзләрен оныта...
  • 3 сентябрь 2020 - 10:00
    Мин пәйгамбәр түгел
    Гомеремне кыскартмагыз әле, күп димәгез әле сиксәнне...
  • 3 сентябрь 2020 - 14:00
    Тынычлык
    Җир шарында тынычлык...
  • 3 сентябрь 2020 - 16:00
    Нигез
    Әрем, шайтан таяклары – Туган йортлар нигезендә...
  • 4 сентябрь 2020 - 13:00
    Шигъри фикерләр
    Коръән – кешене фани ярдан бакый ярга илтүче кораб...
  • 4 сентябрь 2020 - 16:00
    Хәтер
    Тынычлыкта гына яшик, дуслар.
  • 4 сентябрь 2020 - 17:00
    Ленин бакчасына ярты белән кергән
    Гастрольдән кайтуга, Гали аганы «Черек күл»гә чакырып, повестка килә. Репрессия шаукымы көчле чорлар... Гали ага бераз шөлләп, хатыны, балалары белән саубуллашып, повесткасы белән паспортын алып чыгып китә...
  • 6 сентябрь 2020 - 12:00
    ***
    Яшәү яшәү микән сиңа җирдә, Минем җаннан киталмаган килеш?!.
  • 6 сентябрь 2020 - 16:00
    Кино һәм туңдырма
    Кибеткә барыйк, ике йөз сумга туңдырма алыйк!
  • 6 сентябрь 2020 - 14:00
    Сак бул!
    Нигә ул җәннәт, Җир тәмуг булгач...
  • 7 сентябрь 2020 - 10:00
    Карантин
    Бу дөнья фани ул, хакыйкать – мәңгелек.
  • 7 сентябрь 2020 - 12:00
    Фирүзә Җамалетдинова. "Кошлар оя корган җирдә"
    ХХI гасыр башы татар әдәби процессында Фирүзә Җамалетдинова иҗатының абруйлы урыны бар. Матур-матур шигырьләре, хикәяләре һәм повестьлары белән танылган шагыйрә, прозаик, журналистикада исем-ат алган язучының роман жанрында каләм сынавы – яңа бер биеклекне, иҗади үрне яулап алу кебек кабул ителә.
  • 7 сентябрь 2020 - 14:00
    Зәңгәр кыңгыраулар (роман)
    – Кирәкме мин бу дөньяда? Эһе-һе... – Сыкрап, сыктанып, ишетер кеше юк дип, җәелеп такмаклап елады Зөлхәбирә. Сорау бер генә иде бу җиһанга: "Кирәкме мин?" Минвәли аны калдырып, Суфияга өйләнгәннән соң, Зөлхәбирәнең күңелендә гаилә учагы тергезерлек кояш бүтән кабынмады...
  • 8 сентябрь 2020 - 10:00
    ***
    Хак Тәгалә үзе кичерсен...
  • 8 сентябрь 2020 - 14:00
    Күрше кызы
    Күзем төште: ул бүген тагын да чибәрләнгән...
  • 9 сентябрь 2020 - 15:00
    Зәңгәр кыңгыраулар (дәвамы)
    Бүген алар чын күңелдән, беренче тапкыр тартынусыз үбештеләр. Шул мизгелне исенә төшергәч тә, тәненнән рәхәт бер ләззәт үтте. Минвәлигә Суфия да гашыйк бит әле. Көнләшүен яшереп тә тормый...
  • 9 сентябрь 2020 - 10:00
    Шигъри фикерләр
    Өмет – Сине соңгы мизгелгә кадәр калдырмаучы миhербанлык...
  • 10 сентябрь 2020 - 10:00
    ***
    Бүген кемнәр сиңа мине оныттыра?!.
  • 10 сентябрь 2020 - 14:00
    Алмалы кичтә
    Алма тешлим керт тә керт, карыйм авыл күгенә...
  • 10 сентябрь 2020 - 15:00
    Зәңгәр кыңгыраулар (дәвамы)
    Караңгы төндә бүген ничә күңелдә учак кабынды?! Ул ялкынсыз, утсыз учак әле пешерә, әле туңдыра. Ул, ул – мәхәббәт дип атала бугай... Ә кем әйтә әле аны ялкынсыз, утсыз дип?!. Минвәли аланнан ерак китми генә чәчәк эзләде. Ай нуры, учак яктысы төшкән аланда бары бер генә кыңгырау чәчәк күренде...
  • 11 сентябрь 2020 - 10:00
    Яшәү кагыйдәсе
    Калдыр син фани дөньяда изге гамәлләр кылып...
  • 11 сентябрь 2020 - 12:00
    Зөлфәт Хәкимнең "Ана җыры" романы турында
    «Казан утлары» («Совет әдәбияты») журналыннан студент елларыннан бирле аерылганым юк. Мин тәнкыйтьче түгел, шулай да З.Хәкимнең «Ана җыры» романы турында Дания ханым Заһидуллинаның фикерләре белән тулысынча килешкән хәлдә, үз сүземне әйтәсем килә...
  • 11 сентябрь 2020 - 14:00
    Шүрәле
    Ишетерсең син аны бүген кич тын аланда...
  • 12 сентябрь 2020 - 13:00
    Зәңгәр кыңгыраулар (дәвамы)
    "Ут" берничә адым атлап җиргә – ишегалды уртасына ауды. Хәбир югалып калды. Әнисе торырга талпынган сыман кулларын алга сузды, мизгел эчендә кире төште һәм хәрәкәтсез калды. Коточкыч күренеш: әйтерсең, яшен сугып сындырган агач газапланып яна, ә ул агач кына да түгел – газиз ана. Бала, киселгән агачтай – кинәт җиргә тезләнде, куллары белән суккалап ут сүндерергә кереште...
  • 13 сентябрь 2020 - 17:00
    Зәңгәр кыңгыраулар (дәвамы)
    Тау итәгендә тәгәрәшеп елашалар. Зөлхәбирә: – Мин яндырдым, мин үтердем әнине! – дип ярсып такмаклап үкси. Хәбир, чәбәләнеп, гасабиланып, тотлыга-тотлыга: – М-мин к-кер-росинлы ф-ф-ләгене а-ау-да-дардым. М-мин гаепле! – дип, Зөлхәбирәне юатмакчы була...
  • 13 сентябрь 2020 - 10:00
    ***
    Көзге озын төндә йоклый алмый газаплану хәлен кем белә?
  • 13 сентябрь 2020 - 16:00
    Рәхәт
    Яшенләп үтте яңгыр...
  • 16 сентябрь 2020 - 10:00
    ***
    Үз-үземнән тәмам арган чакта миңа кайтып егылырга күңелеңнең бер почмагын калдыр...
  • 16 сентябрь 2020 - 16:00
    Көн үзәге
    Тылсым тулы тирә-юнь...
  • 15 сентябрь 2020 - 10:00
    Шигъри фикерләр
    Асфальтны тишеп чыккан чәчәкләр: «Кайчандыр монда да болыннар иде...»
  • 15 сентябрь 2020 - 13:00
    Зәңгәр кыңгыраулар (дәвамы)
    Ышанасы килми: «Бу Минвәли идеме соң?»  Кыз, тынлыкта башын аска иеп, зыңгылдаган зур дөнья каршында япа-ялгыз басып калды. Ул капылт кына кузгалды да әле яңа Минвәли үзен көчләргә теләгән караватка барып капланды һәм үксеп елап җибәрде...
  • 15 сентябрь 2020 - 14:00
    Караулы тирәккә тимиләр
    Язма һәм сөйләм теле дә чагыштырмача баеды, алынма сүзләрдән арынды, камилләште, әдәбиләште. 1990-2000 елларда иң югары ноктасына җитте. Әмма соңгы ун елда хәл сизелерлек үзгәрде...
  • 17 сентябрь 2020 - 10:00
    Музыка
    Музыка – сулышы Ходайның...
  • 17 сентябрь 2020 - 11:00
    Зәңгәр кыңгыраулар (дәвамы)
    – Суфияның Минвәлидән алты айлык авыры бар икән! – Буран тынган иртәдә Зөлхәбирә өчен коточкыч шушы хәбәрне Хисмәт җиткерде. – Армиядән чакыртып кайтарасылар, никах укытасылар, ди, имеш... Башта ул моңа ышанмады. Аннан хурлыклы хис бөтен күңелен биләде...
  • 18 сентябрь 2020 - 10:00
    Күңелем синең белән, мәчет!
    Әлмәттәге үзәк мәчет гөнаһлардан саклап тора...
  • 19 сентябрь 2020 - 15:00
    Зәңгәр кыңгыраулар (дәвамы)
    – Бүген төнлә генә Минвәлинең кызы туды бит әле. Йөрәк сулкылдап типте. Тел башканы әйтте: – Котлыйм, Мәдинә апа, беренче кыз оныкчыгың бит! Зөлхәбирә өчен матур кояшлы көн тоныкланды. Хуш, Минвәли!
  • 21 сентябрь 2020 - 15:00
    Зәңгәр кыңгыраулар (дәвамы)
    Кызның күк йөзе кебек зәңгәр күзләренә караса, югалып та калгалый ул. Кая китә икән ул кыюлык? Аптырый үзе дә. Бу мәхәббәт дигән нәрсә әллә ниләр үзгәртергә сәләтле: теллене – телсез, телсезне телле итә. Ә бүген ул тыелып тормады...
  • 21 сентябрь 2020 - 10:00
    ***
    Əйт, ни халәт соң бу?!
  • 21 сентябрь 2020 - 14:00
    Сарсаз Күл фаҗигасе (М.Гыйләҗевнең "Микулай" пьесасына рецензия)
    «Микулай» пьесасын драматург Мансур Гыйләҗев 2019 елда яза. Ул күпмедер дәрәҗәдә аның элегрәк язылган «Бичура» пьесасы белән аваздаш. Драматург кабат ташландык авыллар темасын күтәрә, тагын бер кат тамашачыларны хәзерге заман кешесе турында уйланырга чакыра.
  • 22 сентябрь 2020 - 10:00
    Безнең буын
    Җанга кергән үзгәрешләр җиле үтә бара һаман бәгырьгә...
  • 22 сентябрь 2020 - 16:00
    Хәтер юлында чикләр юк (повесть)
    Үлем исен сизенгәндәй куркынып, Рухия артка борылып карады. Аның каршына, өстенә ташланырга әзер булып, үткен тешләрен ыржайтып кап-кара эт йөгерә иде...
  • 23 сентябрь 2020 - 17:00
    Мөһер (хикәя)
    Зәкиләрнең частенә, чигенүче дошман артыннан эзәрлекләп барырга боердылар. Сугышта боерык үтәлергә тиеш. Һәм аларның часте дошманны эзәрлекләп, фашистлар корган капкынга барып кергәнен сизми дә калды. Камаудан чыгарга тырышып, полк барча көчен сарыф итеп бетерде. Ашарга ризык, атарга патрон бетте...
  • 23 сентябрь 2020 - 10:00
    Гозер
    Үтәргә кирәк бу дөньяда әбиләр-бабайлар бурычын...
  • 23 сентябрь 2020 - 13:00
    Хәтер юлында чикләр юк (дәвамы)
    Ике баласы белән урамга чыгып баскан хатын өстенә нинди генә гаепләр яумады. Кемдер ышанды, кемдер юк... Юкса күренеп тора, йөзе суырылган, күзләре генә утырып калган. Ике нәние ике яктан килеп ябышкан, алар да боек. – Мин әрәмтамак түгел, эшлим! Базарда үз точкам бар иде. Ике баланы ялгызым үстерәм.
  • 24 сентябрь 2020 - 09:00
    Рәхәт (новелла)
    Ниязбикнең күрешергә дип сузган кулларына полициядә эшләүче энесе Гаят беләзекле богау кигерде. Аны, кеше үтерүдә гаепләп, өтермәнгә алып киттеләр...
  • 24 сентябрь 2020 - 14:00
    Шигъри фикерләр
    Мәхәббәттән балалар күбәя, ә нәфрәттән ятимнәр арта...
  • 25 сентябрь 2020 - 12:00
    ***
    Тоташ яңгырлардан ялыксам да, зарыксам да, кояшымны кире кайтар, димәм...
  • 25 сентябрь 2020 - 13:00
    Зәңгәр кыңгыраулар (дәвамы)
    – Мин, мин начар икәнмен, Хисмәт. Сиңа тиң түгел мин. Син йомшак күңелле, хисчән кеше. Минем сиңа карата гына түгел, бөтенләй дә хисем юк бугай. Мин бары тере җан! Син бәхеткә лаек! Бәхетле итә алмыйм сине, зинһар өчен, ачуланма...
  • 25 сентябрь 2020 - 15:00
    Парлы бию (новелла)
    Моннан егерме еллап элек әти-әниләре каргышыннан куркыпмы, бәлки, авылның гайбәтче теленнән гарык булыптыр, дөресрәге, кеше чәйнәвеннән туеп бугай, авылдан җәяүләп чыгып качкан иде алар. Зөфәре ул чакта яңа гына унынчы сыйныфны тәмамлый язган, Фәйрүзә исә, яше утыздан авышуга карамастан, кап-кара чәчле, дәрт-дәрманлы яшь хатын иде...
  • 27 сентябрь 2020 - 10:00
    Октябрь
    Әнкәемне яраткандай сөям сине, әллә синдә өзелгәнгә кендек җебем...
  • 28 сентябрь 2020 - 10:00
    Шигъри фикерләр
    Барлык күзләр арасыннан җиңел табар идем күзләреңне – алар миңа гына карый...
  • 29 сентябрь 2020 - 10:00
    ***
    Ничә тәүлек айный алмый йөрим ятлар аша мине «Үзгәргәнме?!» – диеп соравыңнан!..
  • 29 сентябрь 2020 - 15:00
    Сумса бәете
    Гали ага тәмәкесен сүндереп, яныма килеп утырды. Үзенең сәер карашы минем сумсалы тәлинкәдә. Мин чәйгә үрелгән арада Гали абый яшен тизлеге белән тәлинкәдәге калган сумсаны алды да ике капты – бер йотты, дигәндәй...
  • 30 сентябрь 2020 - 10:00
    Булгандыр инде
    Булгандыр инде... Бар да булгандыр, Сиксәнне үткән озын гомердә...
  • 30 сентябрь 2020 - 13:00
    Эстраданың алтын фонды
    "Менә син, Альберт Гаделша, кем? Гади бер фокусник! Күз буучы! Синең кебек фокусниклар базар тулы җимеш сата. Үлсәң искә алучы да булмаячак сине..."
  • 1 октябрь 2020 - 10:00
    Шигъри фикерләр
    Назларыңны сакла – иң кадерле кешең өчен: кирәк булуы бар.
  • 1 октябрь 2020 - 12:00
    Аләнә, аләнә катыгыз!..
    "Әй дөнья, бер дә аләнә-аләнә катасы килми шул, яшисе килә бит әле" - Зифа Басыйрова.
Реклама