2 (февраль), 2020

3 февраль 2020

Бу санда

ШИГЪРИЯТ ҺӘМ ЧӘЧМӘ ӘСӘРЛӘР

Айрат СУФИЯНОВ. Хаталансам – кичерерләр мине... Шигырьләр. ..........................................3

Рафис КОРБАН. Әхмәров. Роман-хроника. .................................................................................8

Рашат НИЗАМИ. Сөрлекмәде тугры бүз атым. Шигырьләр. .....................................................49

Әхтәм ЗАРИПОВ. «Әфганыч». Повесть. .......................................................................................54

Лилия ФӘТТАХОВА. Мәсәлләр бәйләме. ....................................................................................85

Равилә ШӘЙДУЛЛИНА-МУРАТ. Карт шомырт хатирәсе. Роман. ...............................................89

Руслан СӨЛӘЙМАНОВ. Казан урамында адаштым мин... Шигырьләр. ..................................139

ЯҢА ИСЕМНӘР

Айзилә АБДРАХМАНОВА. Ялгыш атылган йолдыз. Хикәя. .......................................................142

Җәһәт тәнкыйть: сәхифәне Дания ЗАҺИДУЛЛИНА алып бара. ................................................148

РИМ ИДИЯТУЛЛИННЫҢ ТУУЫНА 80 ЕЛ

Рәдиф ГАТАШ. «Хәерле булсын җиһан!» ...................................................................................152

Рим ИДИЯТУЛЛИН. Барысы да кешеләргә кала... Шигырьләр. ...............................................152

«ИЛЕҢ ТУРЫНДА УЙЛА» ӘДӘБИ КОНКУРСЫ

Марат ӘМИРХАНОВ. Алман мордары. Бәян. ............................................................................155

Истәлекләр: Әзһәр ШАКИРОВ. Шакир карт. ..............................................................................171

СӘНГАТЬ

Мәңгелеккә китеп барам... (Татарстанның халык шагыйре Разил ВӘЛИЕВ белән

Нәсим АКМАЛ әңгәмәсе). ...........................................................................................................173

Балалар китапханәсе: Зинаида ЗАХАРОВА. Галәм серләрен ачам... Шигырьләр. .................177

Бәләкәйләр: Сәйдәш ГАРИФУЛЛИН. Бәләкәй Сәйдәш. ...........................................................179

Кызыл кара белән: сәхифәне Рамил ХАННАНОВ алып бара. ..................................................184

Шаян сәхифә: Уены-чыны бергә. Сәхифәне Мәгъсүм ГӘРӘЕВ әзерләде. ..............................186

«Казан утлары» архивыннан. Сәхифәне Равил ФӘЙЗУЛЛИН алып бара. ..............................150

Иҗтимагый-мәдәни тормышыбыздан. ....................................................................................190

  • 3 февраль 2020 - 12:00
    Балаларыбыз юк
    Камал театрында бер төркем яшь артистлар эшли башлый.
  • 4 февраль 2020 - 09:00
    Алман мордары (бәян)
    – Җан кисәкләрем, мин сезне ятим итәргә тырышмам. Әтиегез... Ишек уемында Шәмсебәдәр карчык пәйда булды. Ул шулай өй борынча кереп, шәһид киткән авылдаш солдатлар рухына дога укып йөри...
  • 4 февраль 2020 - 12:00
    Бер бөгелсәң...
    Бер бөгелсәң, тураясы килми. Яман гадәт... күнегәсең...
  • 5 февраль 2020 - 09:00
    Алман мордары (бәянның дәвамы)
    – Польшадагы Варшава восстаниесе вакытында безгә бункерларны дошманнан чистарту бурычы йөкләнде. Шунда сыену урыныннан биш-алты яшьләр тирәсендәге бер кыз бала атылып чыкты...
  • 5 февраль 2020 - 12:00
    Якташлык
    Ятим түгел минем күңелем.
  • 5 февраль 2020 - 16:00
    Әфганыч (повесть)
    Һич тә уйламаганда, көтмәгәндә...беркөнне өй адресына авылдашым Әсгатьтән «Ждём на торжественные похороны и на встречу опознания Афганыча», дигән сәер телеграмма алдым. Нинди очрашу, кемне-нәрсәне танырга? Әфганыч кем ул?
  • 6 февраль 2020 - 09:00
    Алман мордары (бәянның ахыры)
    "Пастор Мартин Борман ишегалларындагы олы ябалдашлы агач ботагына асылынып, җан тәслим кылган". Бу хәбәр шактый уйландырды аны. Моңарчы Мартин аның өчен фашист көчеге генә иде. Югыйсә бөтен гомерен атасының гөнаһларын ярлыкауга багышлаган кеше башка, йомшаграк мөнәсәбәткә лаек лабаса...
  • 6 февраль 2020 - 12:00
    Каймакны кем ашаган?
    Композитор Мирсәет Яруллинга ияреп, аның туган якларына кайттык.
  • 6 февраль 2020 - 14:00
    Бәхет дагасы
    Дага гына бәхет китерәме?
  • 6 февраль 2020 - 16:00
    Әфганыч (дәвамы)
    Кургашын табутта кайтарылып күмелгән 15 мең мәрхүмнең барысының да исемнәре билгелеме?
  • 7 февраль 2020 - 11:00
    Сөяксез тел ни сөйләмәс
    Педагогия институты студентларыннан имтихан ала икән Латыйф Җәләй. Бер кызның теле телгә йокмый, сиптерә генә борчакны.
  • 7 февраль 2020 - 13:00
    Ышанам
    Хәтта гөнаһым да савап нуры көтә җиһаннан…
  • 7 февраль 2020 - 16:00
    Әфганыч (дәвамы)
    Илсөяргә Әхмәтзыяның үлем хәбәрен әби белән бабайга әйтү – мең кыен! Табутлы йөк машинасына утырган, кап-кара чәчле Илсөярнең авылга ап-ак чәчле булып кайтуын әби көтмәгән, җаны оныгының җанын эзләп, мәңгелеккә очкан иде...
  • 10 февраль 2020 - 09:00
    Лохматова, кер!
    Анна Андреевна егетләрдән үзен поликлиникага алып барып кайтуларын үтенә. Таксига утырып китәләр.
  • 10 февраль 2020 - 11:00
    Метаморфоза
    «Киләчәктә синнән йә хулиган, Яки инде бандит чыгачак...»
  • 10 февраль 2020 - 14:00
    Әфганыч (дәвамы)
    Төне буе казып цинк табутны ачып күрсәләр – анда утта көйгән гимнастёркага төрелгән зур гына чуерташ белән кызыл балчыктан башка нәрсә юк. Нишләргә? Ачык калдырсаң, Илсөяр гаепле; күмсәң, «Әфганыч»ның тере Әхмәтзыя икәнлегенә ничек ышандырырга?
  • 11 февраль 2020 - 11:00
    Сөбханалла!
    Төшкә кердең бүген, сөбханалла, Сабый бала сыман куандым.
  • 11 февраль 2020 - 12:00
    Ялгыш атылган йолдыз (хикәя)
    Сезнең планетагызга таба туп-туры бик зур метеорит оча. Ул, бәрелеп, Җирдәге тормышны юкка чыгарырга мөмкин. Тагын 23 сәгать вакыт калды. Сездән ярдәм кирәк...
  • 12 февраль 2020 - 12:00
    Җиһанов тосты
    Композитор Исмай абый Шәмсетдиновның да, минем дә радиода эшләгән еллар. Өлкән абыебыз мине композиторларның зур бер мәҗлесенә чакыра.
  • 12 февраль 2020 - 13:00
    Әфганыч (дәвамы)
    – Мин гомер буе хатынымны көнләп яшәдем. Миннән бала тапмады. – Интернаттагы малаегызны кая куясың? – Минеке түгел ул. – Сәламәт булса, синеке булыр идеме?..
  • 12 февраль 2020 - 14:00
    Кабат туып
    Исемеңне кара гайбәт камаса, Җирдә сине аңлаучы да калмаса, Ялгызлыкта йөрәк яраң канаса...
  • 12 февраль 2020 - 16:00
    Ялгыш атылган йолдыз (дәвамы)
    Менә экранда бер ут шары күренде. Ул коточкыч зур тизлек белән Җиргә таба якыная иде. Балалар куркуларыннан чатырдатып, күзләрен йомдылар...
  • 13 февраль 2020 - 11:00
    Сынау
    Бу дөньяда барчасына акча кирәк...
  • 13 февраль 2020 - 15:00
    Санарга өйрәнгәч
    Биш яшь тулды ич миңа, Сүз әйтмәгез һич миңа.
  • 14 февраль 2020 - 15:00
    Кеше күп иде
    Мәскәүгә баргач, шагыйрь һәм драматург, Тукай исемендәге Дәүләт бүләгенең беренче лауреаты Әхмәт Фәйзи белән сөйләшеп утыра идек...
  • 14 февраль 2020 - 16:00
    Әфганыч (дәвамы)
    – Минем шатлык сиңа да шатлык түгелмени? Гомер буена кеше шатлыклары белән юанып, кеше хәсрәтләрен үз итеп яшәгәч, бу шатлыгыңны да уртаклашам...
  • 17 февраль 2020 - 09:00
    Айзилә Абдрахманова. «Ялгыш атылган йолдыз»
    Хикәя жанрындагы текст балалар әдәбиятына карый һәм иҗат ысулы ягыннан авторы фантастиканы сайлаган.
  • 17 февраль 2020 - 11:00
    Төн буе укырлык
    Татарстанның халык язучысы Гариф Ахунов дәваханәдә ята икән. Бер таныш ханым хәлен белергә килгән.
  • 17 февраль 2020 - 13:00
    Сыналу
    Дөнья бит ул баскыч сыман катлы-катлы...
  • 22 февраль 2020 - 09:00
    Шакир карт
    Бүген яраткан артистыбыз, журналыбызның даими авторы үзенең 80 яшьлек юбилеен билгели.
  • 18 февраль 2020 - 09:00
    Бәләкәй Сәйдәш
    Абыйның туена барлык туганнар җыелды. Күп икән – бала-чагалар, олылар. Без – вак-төякләр бер бүлмәдә кайнашабыз, олылар – зур якта.
  • 18 февраль 2020 - 13:00
    "Төштә күрәм бүген дә..."
    Чыңлап, чорнап карлар ява Авылымның күгендә...
  • 19 февраль 2020 - 09:00
    Бәләкәй Сәйдәш (дәвамы)
    Җиденче класста укыганда, 1нче апрельдә күршедә яшәүче әбине салкын мунчага чакырдым. Аларның мунчасы юк...
  • 19 февраль 2020 - 12:00
    Акча нинди төстә
    Татарстан китап нәшриятында гонорар биргән көн. Язучыларның бер төркеме шунда. Шагыйрь Мөдәррис Әгъләмов та алар арасында.
  • 19 февраль 2020 - 15:00
    Ностальгия
    Сагындыра шигырь укыганы Сәхнәләрдән Хәсән Туфанның...
  • 20 февраль 2020 - 09:00
    Бәләкәй Сәйдәш (дәвамы)
    Казансуга төшеп су коендык. Яр буйлары бик матур иде. Коендык, инде кайтабыз. Аяк ял итсен дигән уй белән яланаяк килеш кенә тәпилим. Миңа борылып-борылып карыйлар. Казанда яланаяк йөрүче бер кеше дә юк икән...
  • 20 февраль 2020 - 12:00
    Адаштым
    Йөрәк елый, кан яшьләре түгеп...
  • 21 февраль 2020 - 09:00
    «... гәр туган сүз ятмаса үз ибенә»
    21 февраль – Халыкара Туган тел көне.
  • 21 февраль 2020 - 13:00
    Кире тәрҗемә итәм
    Шагыйрь Кави Латыйповка гонорар тиеш булса да, бирми аптыраталар.
  • 21 февраль 2020 - 14:00
    Елмаер ул...
    Кабат туып, елмаер ул Актан да ак биләүдә...
  • 25 февраль 2020 - 09:00
    Кемне күрәм мин!
    Зәки Нуриның юмористик шигырьләренә гашыйк бер ханым шагыйрьнең үзен күргәне булмаган...
  • 25 февраль 2020 - 12:00
    Күңел – тургай
    Атлыйммы дөрес юлдан?
  • 25 февраль 2020 - 16:00
    "Хәерле булсын җиһан!"
    Журналыбыз укучыларына Рим Идиятуллин исеме яхшы таныш.
  • 26 февраль 2020 - 13:00
    Мәңгелеккә китеп барам...
    Узган ел без татар моңының падишаһы, сөекле җырчыбыз Илһам Шакировны мәңгелеккә озаттык.
  • 26 февраль 2020 - 15:00
    Алмыйлар
    Татарстан Язучылар союзы идарәсендә яңа әгъзалар алалар. Исемлеккә бер агач шагыйрь дә язылган.
  • 26 февраль 2020 - 16:00
    Алдану
    ...Бу дөньяда бик күп төрле алдану бар.
  • 27 февраль 2020 - 11:00
    Дуслар
    Икесен дә яратам: шуны һич аңламыйлар.
  • 27 февраль 2020 - 13:00
    Сарыкның йоны эчкә үсми
    Каюм Насыйри бик сәер яши. Бервакыт мәдрәсә шәкертләре аның өенә киләләр.
  • 27 февраль 2020 - 15:00
    Дөньялыкның, әйтче, без кеме?
    Тарих сәхнәсе ул зыр әйләнә... Дөньялыкның, әйтче, без кеме?
  • 28 февраль 2020 - 13:00
    Каләм сынды
    Тик бер тия гомер, ике тими...
  • 28 февраль 2020 - 15:00
    Арыслан тотарлык...
    1996 елда Гомәр Бәшировның «Туган тел мәзәкләре» дигән китабы чыкты. Анда кермәгән бер мәзәген ул якын дусларына гына сөйли иде.
  • 4 март 2020 - 13:00
    Карт шомырт хатирәсе (дәвамы)
    Әнисе белән киткән җылы назны кыз үзенә чит-ят булган, ләкин таянырга, серен сөйләргә кеше таба алмый интеккән, Алансудан әллә ничә чакрым ераклыкта яшәп яткан Хәлимә карчыкта тапты...
  • 5 март 2020 - 13:00
    Карт шомырт хатирәсе (дәвамы)
    "Мин калхузга кермәгән, ни өчен сез минем атымны аласыз? Ул – минем җаным, йөрәгем, ул – минем улым, балам ул минем, беләсегез килсә, бирмим!"
  • 6 март 2020 - 15:00
    Карт шомырт хатирәсе (дәвамы)
    "Раббым, инде менә Хәбибуллама да авылга керергә ярамый башлады. Шамилем белән үзем генә калыйммы? Ничекләр гомер итәргә? Улым да бигрәк яшь, бала гына..."
  • 10 март 2020 - 14:00
    Карт шомырт хатирәсе (дәвамы)
    Хәлимә түти кызны ишек төбендә: – Кызым, туганың килгән, кара әле, хәйраннан утырабыз, атын да сорарга онытканмын, – дип балкып каршы алды. – Кем генә булыр икән, әбием, калада минем бер генә танышым да юк, белмим шул, – дип, Нәфисә аяк киемен салып эчкә узуга, авызыннан «Солтангәрәй!» дигән сүзнең чыгуын сизми дә калды...
  • 11 март 2020 - 16:00
    Карт шомырт хатирәсе (дәвамы)
    Нәфисә, аяк-кулларының әрнүенә аңына килеп: – Апам, мин төрмәдән качтым, мине эзлиләр, качыр мине, – дип, бер генә җөмлә әйтте дә йоклап китте. Керфегенә эленеп калган күз яшьләре, тәгәрәп төшеп, чәчәкле мендәр өстенә тамдылар...
  • 13 март 2020 - 15:00
    Карт шомырт хатирәсе (дәвамы)
    Ишекләр, ишекләр... Аларны да тимер белән тышлаганнар һәм галәмәт зур йозаклар элгәннәр. Түшәмдәге берничә лампочкадан сүрән генә яктылык төшеп, шакшыга катып беткән тимер ишекләрне тонык кына яктырта. Нәфисә бу тамашаны аңларлык хәлдә түгел иде...
  • 15 март 2020 - 11:00
    Карт шомырт хатирәсе (дәвамы)
    Нәфисә тикшерүче бүлмәсеннән урлап алып чыккан бауны үзен коткаручы дип карый. Бу хурлыклар, мәсхәрәләүләр бер минут эчендә юкка чыгачак. Ул тиздән, бик тиздән котылачак. Аның җаны бу юлы инде соңгы тапкыр күккә ашачак...
  • 16 март 2020 - 11:00
    Карт шомырт хатирәсе (дәвамы)
    Их, җанымны да мунча кертеп булса икән. Җанының бер почмагына кереп оялаган, йөрәкне тырнап торган бу әрнү рәнҗүләрне онытасы иде, мәңгелеккә онытасы иде! Яңадан элеккеге чагына кайтасы, сафланасы иде...
Реклама