08 (август), 2026
ШИГЪРИЯТ ҺӘМ ЧӘЧМӘ ӘСӘРЛӘР
Дания НӘГЫЙМ. Мин тавышсыз гына кычкырам... Шигырьләр. ...................3
Сәгыйть ЛАШМАНЧЫ. Кызыл Чишмә кызы. Бәян-эссе. ................................8
Луиза ЯНСУАР. Сүзләр безне сыйдыралмый бер шигырьгә... Шигырьләр. ...........45
Факил САФИН. Кояшта – сагыш төсе. Бәян. ..................................................51
Сирень ЯКУПОВА. Җилләр кисешкән урында... Шигырьләр. ......................114
ЯҢА ИСЕМНӘР
Эльвира ФАТЫЙХОВА. Әрмән «шаһзадәсе» мәхәббәте. Сәяхәтнамә. .....119
«БАТЫРЛЫКТА – МАТУРЛЫК» ӘДӘБИ КОНКУРСЫ
Лилия ГАЙНУЛЛИНА. Полк бүресе. Хикәя. ..................................................140
ӘДӘБИ БЕРЛӘШМӘЛӘРДӘ
Бер очрашыйк Сарман буйларында. Сарман районы иҗатчыларының шигырьләре.
(Рәйхана МИРСӘЕТОВАның кереш сүзе белән). ........................................144
СҮЗ КОДРӘТЕ ХАЛЫКЛАРНЫ БЕРЛӘШТЕРӘ
Хәйретдин СОЛТАН. Дөньяның сере. Хикәя. (Гөлсинә ХӘМИДУЛЛИНА тәрҗемәсе). .......151
ӘДӘБИ ТӘНКЫЙТЬ
Фоат ГАЛИМУЛЛИН. Уйларымны саф ит, гамәлемне ак ит. .......................164
Ләйлә МИНҺАҖЕВА. Яшәү омтылышы.
(Рәҗәп Бәдретдиновның «Томан тозагында» повесте турында уйланулар). ...................169
Фотоархив: «Казан утлары» архивыннан. .................................................172
ХАТЛАР ЯЗДЫМ УТЫРЫП
Эльмира ШӘРИФУЛЛИНАга килгән хатлар. .............................................174
ХӘТЕР-ХАТИРӘ
Эльмира ЗАКИРОВА. Балаларча ихлас Гәрәй абый. .............................182
ГАБДУЛЛА ТУКАЙНЫҢ ТУУЫНА – 140 ЕЛ
Габдулла Тукайның Чиләбедәге һәйкәле. Сәхифәне Ландыш ӘБҮДӘРОВА әзерләде. ...........185
Әдәби сканворд. Рәис ГАБДУЛЛА төзеде.............................................187
ГАЗИЗ ТАВЫШЛАР
Сугышта – ил өчен, тынычта тел өчен көрәшкән (Вахит Хаковның тууына – 100 ел). .........188
Чорлар белән эш итте, үзе дә бер чор иде (Фаяз Хуҗинның тууына – 75 ел).
Сәхифәне Нәсим АКМАЛ алып бара .................................................189
Иҗтимагый-мәдәни тормышыбыздан. ...............................................190
-
Күмерләнгән күңел... Җылы түгел...
Мин мин түгел. Без без түгел күптән. Ерагаям һаман үземнән. Иҗекләрем сынып-сынып төшә Суык көндә әйткән сүземнән… -
ЯШӘҮ ОМТЫЛЫШЫ
РӘҖӘП БӘДРЕТДИНОВНЫҢ «ТОМАН ТОЗАГЫНДА» ПОВЕСТЕ ТУРЫНДА УЙЛАНУЛАР -
Садә
...шул йөрәкнең иң түрендә яши Кешелекнең намус белән бергә Сатып булмый торган хәтере. -
Башта күңел, аннан үзебез килдек...
Җилкуарлар, җилбәзәкләр түгел, Җирбизәкләр җаны бу шәһәр! Илбизәкләр даны бу шәһәр! -
Йөрәк ялы
«Матур сүзләр әйтү – игелек». Җылы сүзләр, нурлы сүзләр бизи Яшәешнең һәрбер мизгелен. -
Бу шәһәрдә
Нәрсә өчен тибә йөрәк? Онытмады! Бу шәһәрдә син каласың. Кала диңгез. -
Очрашу
Бергә узган яшьлек елларыбыз Күңелемә калган ягылып. Чишмә безне көтеп ала иде, Үзебезне күрдек суында. -
Үзем булып калам
Татар рухы яши бездә, Яңгырый шул ук җырлар. Тамырларыбыз тоташкан Үткән ерак дәвердә. -
Елмаюым тулы сагыш
Дөнья миннән сүз көтәдер, бәлки... Ә мин дәшмим... Бары елмаям. Елмаюым тулы сагыш уты... Дөрли... дөрли... Дөрлим! Мин янам!! -
Шәһәр кошлары
Кош юлында «өзеләм-өзеләм» күңел җебе... Гомер җебе… -
Үрләрне менгәндә
Яралы килеш тә мин көчле, канатлы, Үрләргә менүдән һичкайчан туймамын. -
Габдулла Тукайның Чиләбедәге һәйкәле
Чиләбе шәһәрендә Тукайга һәйкәл 2020 елның 1 октябрендә ачыла. Сынның авторы – Златоуст сынчысы, Россиянең атказанган рәссамы Александр Лохтачёв. Һәйкәлнең биеклеге (күтәртмәсе белән) 2 метр 20 см. Бронзадан коелган. Ул Воровский урамында яңа барлыкка килгән скверда урнаштырылган. -
ДӨНЬЯНЫҢ СЕРЕ (хикәя)
…Хат кыска иде: «Кондыз! Кинәт кенә юлга кузгалырга булдым. Суык инде җаныма үтеп керде. Сез бәхетле булырга тиешсез! Сез үзегез дә аңламаган хәлдә миңа күпме рухи көч биргәнегезне белсәгез иде… Фәкать рәхмәт кенә әйтә алам. Мозаффар». -
Июль аеның җиңүчеләре билгеле!
Котлыйбыз! -
Йөрәгем мәркәзе
Йөрәгемнең асыл мәркәзе син, Бар җиһанга нурың сибелгән. -
Тукталыш
Киләчәк – киләчәк! Азанда коена Өр-яңа мәчетнең фирүзә гөмбәзе… -
Язмыш сукмагында
Без сайлаган язмыш, дибез, кайчак, Әллә язмыш безне сайлаган. Качып булмый сиңа язганнардан, Эзләп таба әллә кайлардан. -
Төнге уйлар
Хатлар язсам сиңа, балакаем, Күңелләрем калыр бушанып. Сау-сәламәт, исән-имин булып, Кайтуыңны көтәм ышанып. -
Язгы сагыш
...Колагымда киек каз тавышы, Тулпар кешнәүләре – далада. -
Гомер
Гомер – күбәләк. Канатларын җилпеп Сөенә дә кояш нурына, Гаип була көннең эргәсендә... -
Абага чәчәге сере
Абагалар үскән куе урман, Яшереп саклый төсле серләрен. -
УЙЛАРЫМНЫ САФ ИТ, ГАМӘЛЕМНЕ АК ИТ
ШӘМСИЯ ҖИҺАНГИРОВАНЫҢ «ГАМӘЛ КИТАБЫ»Н УКЫГАЧ -
Мәхәббәт һәм нәфрәт
Мәхәббәт һәм нәфрәт... Икесе дә Күкрәк читен бәреп чыккан хис. -
Төп йорт янында уйлану
Авылымда күптән булганым юк, Юлга чыктым әле кайтырга. Күзем – юлда, үзем уйлыйм һаман, Тукталырга икән кай тур(ы)га? -
Полк бүресе (хикәя)
Малойның йөрәге кысылып куйды. – Бичаракай... – дип пышылдады ул, үзе дә сизмәстән. Кулын сузды. Бүре баласы качмады. Шул мизгелдә егет бүре баласын күтәреп алды да күкрәгенә кысты. -
Көз белән вальс
Син – җанымда. Һәрбер күзәнәктә... Син яраткан Көзем! Алтыным! Суыгыңнан түгел, сөюеңнән Бераз гына бугай калтырыйм. -
Балаларча ихлас Гәрәй абый
...Гәрәй Рәхим турында менә шундый истәлекләр сакланган миндә. Олы җанлы, миһербанлы, балаларча ихлас кеше иде Гәрәй абый. Юксынабыз. Сагынабыз… -
Вәгъдә
Күз яшьләрем калган ул язны мин Онытмадым. Шуңа һәр килгәнен Каршы алам иң соңгысы кебек... -
Фәнил Гыйләҗев гаиләсендә шатлык
Котлыйбыз! -
Әтиемә
Миндә синең күзләр, миндә синең холык. Яшәр идем синдәй олы җанлы булып. -
ЭЛЬМИРА ШӘРИФУЛЛИНАГА КИЛГӘН ХАТЛАР
Эльмира! Синең иңнәреңә батырлар күтәрә алмаслык кайгы төште. Мондый чакта нинди генә юату сүзләре дә көчсез. Нинди матур сүзләр дә йөрәктәге бушлыкны тутыра алмас, җаныңдагы сызлануны баса алмас. Шулай да син һәрвакыт белеп тор: синең кайгыңа кайгыручы дусларың бар. -
Көн кояшы
Зарлану да, үкенү дә түгел, Көн кояшын күрми үтелгәнне Уйлый-уйлый буйлым – шул гына… -
Кайтарасы иде
Синең киңәшләрең кирәк чаклар Бик еш була, әни, тормышта. -
Әнкәйләргә
Җир йөзендә иң кадерле, Иң сөекле кешебез, Безне тудырып үстергән Әнкәйләр – газизебез. -
Икмәк
Гади икән: наз һәм җылы икмәк... Һәм яп-якты иртәләре җирнең... Һәм күкрәктә дөп-дөп типкән йөрәк... Тәрәзләрдән яшәү керә күкрәп. -
Дәва
Миндә дәва барын беләм: кочагымда кунды үлем. Һәм мин аның күзләрендә мәрхәмәтнең үзен күрдем. -
Очасы иде
Яраланган аккош кебек Күпләрнең җаны бүген. Очасы иде җилкенеп, Кояшка манып күген. -
ЭЛЬМИРА ШӘРИФУЛЛИНАГА КИЛГӘН ХАТЛАР
7 июнь, 1984 ел. Сөекле Эльмира! Әле генә китабыңны алдым. Әле генә укып чыктым. Шәп! Бик тә матур шигырьләр. Зөлфәткә дә рәхмәт. Бик килешле кереш сүз язган. «Яңгыр җиле»ндә без нәкъ хатын-кызларга гына хас тыйнак күңел... Һәм шул абзацтагы башка сүзләре дә нәкъ мин, кайчандыр сиңа киңәш иткәнчә әйтелгәннәр. Синең бәлки исеңдәдер ул сөйләшүләр. -
Ташкылтаудан караганда
Әкрен генә атлап төшеп барам, Күңелләрем тулы моң гына. -
Фатыйматти өе
Матчадагы бишек боҗрасыннан Сара бер моң җанга адашып. Тузан сарган йортның чормасында Бишек ята әрнеп, сыкрап. -
«Казан утлары» сериясендә яңа китап дөнья күрәчәк!
Кесә форматындагы китап тиздән басылачак -
Сарманым
Сандугачлы төбәгем. Сине ташлап, читкә китмәм, Типкән чакта йөрәгем. -
Бәхет
Танымыйлар, Якташларны әйтәм, мишәрләрне, Татар «каймакларын». -
Җан ачысы
Дөп тә дөп... Нидер тибенә Күкрәгемнең түрендә... Мин дөньяны аңламадым... Аңламадым... Бүген дә… -
Дәвам
Өмет. Йолдыз. Күктә. Биек. Җилләр үтте яннан биеп. Казан суы. Зәңгәр дулкын. Асфальт. Чәчәк. Дәвам булсын. -
Чиктә
Тик һаман туктамыйм, йөгерәм Юл аша... Кая диң? Кибеткә! Ипигә, күмәчкә, май-сөткә... Ә гомер бердәнбер, бергенәм… -
«Казан утлары» архивыннан
Архив фотолары -
Бик каласы килә җыр булып
Бик кадерле булсам мин кемгәдер, Сез табарсыз мине җырымнан. Уттай янган кызыл миләшләрдән, Күккә ашкан кошлар юлыннан. -
Әрмән «шаһзадәсе» мәхәббәте (сәяхәтнамә)
Диңгез турындагы хыялым көтелмәгән тәкъдим белән тормышка ашты: Кара диңгез буендагы ике катлы йортка дәшеп алдылар. -
Тарих
...Ә тарих? Үтсен тик әйләнеп, белмәгән шикелле сине дә, Белмәгән шикелле мине дә – бөтенләй. -
Туган ягым – Сарманым
Туган ягым – гүзәл җирем, Син – минем гөлләр илем. Сандугачлы, карлыгачлы, Җырлыйсы җырлар илем. -
ЭЛЬМИРА ШӘРИФУЛЛИНАГА КИЛГӘН ХАТЛАР
Эльмира сеңлем! Кичә Казан иртәнге концерт биргәндә, «Эльмира Шәрифуллина сүзләре» дигәнне ишеткәч кенә дикъкатем артты. -
Сүзсез
Мин вакытка сыймыйм бүтән. Кирәк түгел! Сүзләр безне коткаралмый. Үзебездән. -
Яшибез
Ничә кат чыдады йөрәк – Шулкадәрле яшебез!