05 (май), 2026
Нәбирә ГЫЙМАТДИНОВА. Кабахәтне дә яраталар. Повесть. .................3
Ренат ХАРИС. И Туган тел. Поэма. ............................................................42
Роза МУЛЛАНУРОВА. Ярсый-ярсый канат кагынып... Повесть. ..............48
Рәзинә МӨХИЯР. Шигъри очкын һаман талпына... Шигырьләр. .............92
Венера МАКАРОВА. Ут. Хикәя. ..................................................................96
Гөлназ НУРИЕВА. Җир сеңдерә бит ул барын да... Шигырьләр. ..........115
Гомәр ДАУТОВ. Олы юл буйлап. Документаль повесть. ........................119
Гүзәл ХӘБИБУЛЛИНА. Килер көннәремне нурга күмеп... Шигырьләр. ...........146
Марсель БАКИРОВ. Татар барда хәтәр бар. (Марсель Галиевның «Рух» китабына бәяләмә). ...149
Дания ЗАҺИДУЛЛИНА. ХХ гасыр башы журналларында татар дөньяви фәлсәфи фикере
формалашу («Шура» һәм «Аң» мисалында). ...............................................161
«Чулман» балкышы. Алабуга районы иҗатчыларының шигырьләре.
(Тәҗрия Җәләеваның кереш сүзе белән). ..................................................170
Айгөл СОФИЙСКАЯ. Галиҗәнап моң сакчысы. ..........................................176
Г.Тукайның Мәскәүдәге һәйкәле. Сәхифәне Ландыш ӘБҮДӘРОВА әзерләде ........................179
Фотоархив: «Казан утлары» архивыннан. ..................................................180
Эльмира ЗАКИРОВА. Болар бар да Зөлфәт абый инде!.. ......................182
Шаян сәхифә: Гүзәл СӨНГАТУЛЛИНА. Юморескалар. ...........................185
Көлдереп уйга салды. (Гамил Афзалның тууына – 105 ел). ..................188
Йөрткән аны язмышлар. (Тәүфикъ Әйдинең тууына – 85 ел).
Сәхифәне Нәсим АКМАЛ алып бара. ...................................................189
Иҗтимагый-мәдәни тормышыбыздан. Сәхифәне Вакыйф НУРИЕВ әзерләде. ......................190
-
Ил чакырса
Сынатмаган безнең көчле затлар, Авырлыкта булган рухы сау. Исән-имин җиңеп кайтыгыз! Сезне көтә туган йортыгыз. -
Күңелем эзли...
Сандугачлы җәйге бу кичләр Ялгыз башка авыр тоела. Ялгыз чакта авыр узалар Сагыну белән тулы таңнарым. -
ГАЛИҖӘНАП МОҢ САКЧЫСЫ
2026 елның 1 маенда Солтан Габәшинең тууына 135 ел тула. «Казан утлары» журналының март-апрель саннарында соңгы елларда әдәбият сөючеләрне халкыбызның күренекле шәхесләре турында әсәрләр белән сөендергән язучы Рафис Корбанның мәшһүр якташы турында «Саташкан кәккүк» дигән романын укыдык. Бу әсәр халкыбызның беренче профессиональ композиторын яңадан халыкка кайтару юлында икенче зур хезмәт булып тора. -
ЯРСЫЙ-ЯРСЫЙ КАНАТ КАГЫНЫП... (повесть)
Ел фасылы гына димә, гомернең дә көзе җиткән икән шул. Урам тып-тын. Машина гөрелтесе колакка чалынмады... «Кайтмадылар! – дип куйды ул үзалдына. – Бүген дә кайтмадылар». -
Мин үткәннән
Тыпырчына торган йөрәк барда чаптар рухы яши минем кызу канда. Сәгать телен ияремә алам, көн туздырып, үткәннәргә таба чабам... -
Таң сылуы булам
Югалалмам тузан бөртегедәй, өермәле җил күтәрәм дисә. Таң сылуы булам үз илемдә, мең ярсудан туган җаным исән. -
Апрель аеның җиңүчеләре билгеле!
Котлыйбыз! -
Мин – май кызы!
Мин – яз кызы! Бик еш үзгәрүчән, Назлы да мин, көйсез, ярсу да. Салкын да мин, кайчак артык кайнар, Яз кызы бит, бардыр бар(ы)сы да. -
Дөнья тәме – әрем. Зәһәр әче
Яраларым тамырына сибәм, учта уып, киптерелгән әрем. -
Сагыну
Үзәннәргә чыксам, тукранбашлар Каршылыйлар иеп башларын. Мин киләсен белеп, йөг(е)рек чишмә Юып куйган ап-ак ташларын. -
Кабахәтне дә яраталар (повесть)
Челәннең күзендә кабынган ут чаткысы миңа да чәчрәде. Яратам да соң хыялыйларны! Кайчакта алар канатсыз кошка охшый. Күкләр иңлим дип, әй, талпына мескенем, әй, талпына, әмма җирдән ары китә алмый. Ә күңел биек-биектә, аңа канатлар кирәкми, аны хыял күтәреп менгезә. Артык очынсаң кояш Икарныкы кебек каурыйларыңны көйдерер-яндырыр да бәлки. Азагы ни белән бетәр дип уйласаң, хыялланма гына инде син! -
9 май - Җиңү бәйрәме белән!
Бөек Ватан сугышы тәмамлануга 81 ел тулу белән тәбрик итәбез! -
Кабахәтне дә яраталар (повестьның дәвамы)
Ятмады... Тернәкләнү үзәгеннән өч хәрбине Петербург госпиталенә озаттылар. Бәлки анда абыйның тән ярасы белән җан ярасы да төзәлер. Ул кабат тормыш атының ялына чатырдап ябышса, без нинди бәхетле булыр идек! Ходаем, сиңа ялварам, кайтар аны элеккеге халәтенә! Көч-дәрт өстә, караңгы дөньясына яктылык сирпеп, хыял белән бает! Күргән мәхшәрләреннән арындыр! -
Балкып яшә, Татарстан!
Тыныч булсын күгең һәрвакыт. Киләчәккә якты өмет белән Яши алсын синдә бар халык. -
ЯРСЫЙ-ЯРСЫЙ КАНАТ КАГЫНЫП... (повестьның дәвамы)
...Гөлсәрия, Гөлсар! Мәңгелек моң, сагыш булып кына яшисең! Сүнсә дә яктысын, нурын җуймас йолдыз булдың син Әпүшнең күңел күгендә! Яшь аралары байтак булса да, бер авылда туып, шул җирнең хәтфә чирәменә тәпи баскан, бер чишмә суын эчеп үскән күршеләр иде алар. -
Май җәй белән тоташа
Май ае бик купшы ай, Көязлекне ул сөя. -
Кояш яна, кичке учак төсле...
Сер яшерә кебек кичке урам: төн йотарга әзер тәрәз утын. -
ТАТАР БАРДА ХӘТӘР БАР
МАРСЕЛЬ ГАЛИЕВНЫҢ «РУХ» КИТАБЫНА БӘЯЛӘМӘ -
Татар теле һәм әдәбияты укытучыларының районара семинары оештырылды
Казанның 9нчы гимназиясендә Киров-Мәскәү районнарында татар теле һәм әдәбияты укытучыларының районара семинары узды. -
Кабахәтне дә яраталар (повестьның дәвамы)
Бу кыз бала синең сабакларыңны онытмады, укытучым. Дәресләрең миндә яши, кайчакта үкенү хисе уятып, йөрәкне чеметә. Мендәрне астан сак кына күтәреп, балкашык белән сырхауның авызына су тамыздым. Эчте, Аллага шөкер. – Вәт бәхетле карт, кызы тәрбияли, – диде яңа гына палатага урнашкан ир-ат. -
Яңгыр астында
Яратам! Шул язгы ләйсәннең Иләсләп, җыр җырлап явуын. -
Олы юл буйлап (Документаль повесть)
– Әйдә, су керергә, – диде. – Кая? – Линарның күзләре үк зураеп китте. Абый кешенең бөтен нәрсәне дә белүенә, бар нәрсәне дә җиңүенә, урмандагы иң усал бүредән дә, түбән очтагы ташландык мунчада яшәүче җеннән дә курыкмавына чын күңелдән ышанган малай берсүзсез аңа иярде. -
ХХ гасыр башы журналларында татар дөньяви фәлсәфи фикере формалашу
(«Шура» һәм «Аң» мисалында) -
Алиһә
Яшәү язы, тормыш назы – хатын-кызда. Чын алиһә булсын һәрчак яныгызда. -
«Яңа шигырь» сораучыларга
«Бар да үтә» – дигән бер пәйгамбәр, Үтә икән, ага сулары... -
Олы юл буйлап (документаль повестьның дәвамы)
Барысы да әйбәт, дөнья матур, дөнья киң. Мәктәп гөрли, укучылар абыйлары өчен үлеп торалар, кесәдә акча кыштырдый. Әмма Линарның эче поша: егетләр армиягә китә башладылар. -
Мин – туган телнең сакчысы
Мин – туган телнең сакчысы, Һәр көнне сакта торам. Аллаһым шундый язмышны Биргәнгә шөкер кылам.