10 (октябрь), 2019

2 октябрь 2019

Бу санда

ШИГЪРИЯТ ҺӘМ ЧӘЧМӘ ӘСӘРЛӘР

Рәшит БӘШӘР. Сыена уем кошлар җанына. Шигырьләр. .............................................................3

Камил КӘРИМОВ. Исемсез хат. Роман-элегия. .............................................................................8

Ләбиб ЛЕРОН. Һәрвакыт иңдә йөк... Шигырьләр. .......................................................................53

Рөстәм СҮЛТИ. Ком күчә, бархан күчә... Шигырьләр. ................................................................94

Айдар ХӘЛИМ. Искитмәле Исмәгыйль. Хикәя. ...........................................................................98

Рәсимә ГАРИФУЛЛИНА. Туры сүз дә кайчак яралый. Шигырьләр. ........................................120

Максим ШИКАЛЁВ. Мулла кызы. Хикәя. (Русчадан Нурия Хәйруллина тәрҗемәсе.) .........124

ДРАМА ӘСӘРЛӘРЕ

Илгиз ЗӘЙНИЕВ. Туганнар-тумачалар. Татар тормышыннан сәхнәләр. .................................58

ЯҢА ИСЕМНӘР

Надия ВӘЛИЕВА. Яшәүдән туймагыз! Шигырьләр. .................................................................129

ГҮЗӘЛӘ. Мин чиксезлек кадәр синдә. Шигырьләр. ..................................................................132

Җәһәт тәнкыйть: сәхифәне Дания ЗАҺИДУЛЛИНА алып бара. ..........................................135

«ШИФАЛЫ КУЛЛАР» ӘДӘБИ КОНКУРСЫ

Зәбир ГЫЙМАЕВ. Кендек бабай. Хикәя. ....................................................................................137

«Сабантуй»га (элекке «Яшь ленинчы» газетасы) – 95 ел: фотоархив. ..................................148

«ТАТАРСТАН. ТАРИХ. ШӘХЕСЛӘР» ӘДӘБИ ОЧЕРКЛАР КОНКУРСЫ

Айсылу ЗӨФӘРОВА. Күңел кушканны тыңлап... .....................................................................150

Кайтаваз: Илһам ФӘТТАХОВ. Язмыштан узмыш юк... ..........................................................151

БАЛАЛАР КИТАПХАНӘСЕ

Илсөяр ИКСАНОВА. Сәпит. Хикәя. .............................................................................................152

МОСТАЙ КӘРИМНЕҢ ТУУЫНА 100 ЕЛ

Роберт МИҢНУЛЛИН. Кадерле истәлекләрем... .......................................................................156

ЮБИЛЕЙЛАР

Венера ӘМИНЕВА. «Язу – акыл һәм йөрәк эше...» ...................................................................162

«Якутлар табыладыр вакыт белән...»: Кәрим СӘГЫЙД. Атаклы татар әдибе

Фатих Әмирханның авыруы, үлүе, күмелү мәрәсиме. ...............................................................168

Бәләкәйләр: Әлфәт ЗАКИРҖАНОВ. Бәләкәй Әлфәт. ................................................................182

Музейларыбыз: Халидә ГАБИДУЛЛИНА. Мөхәммәт Мәһдиев музее. ...................................187

Шаян сәхифә: Уены-чыны бергә. Сәхифәне Марсель ГАЛИЕВ алып бара. .............................188

Иҗтимагый-мәдәни тормышыбыздан. ........................................................................................190

  • 2 октябрь 2019 - 13:00
    Бөек Дала рухы
    Күз күреме җитмәс далалар Килеп керә минем төшемә.
  • 2 октябрь 2019 - 15:00
    Искитмәле Исмәгыйль (хикәя)
    Авылда Исмәгыйльнең бу хафасы хакында төрле сүз йөри, берәүләр аны йөзендәге эре күзәнәкле шадрасына сылтап, чәчәк чиреннән, икенчеләр кемдер җибәргән бозымнан калган, диләр..
  • 3 октябрь 2019 - 11:00
    Тәгәрмәчле халык
    Сиксәненче елларда Уфаның бер төркем галимнәре шау кузгаттылар. Имеш, дөнья цивилизациясен башкортлар башлап җибәргәннәр...
  • 3 октябрь 2019 - 14:00
    "Зәңгәр шәл"не мин карадым кичә...
    Онытылып һәм йотылып, кабат, «Зәңгәр шәл»не мин карадым кичә...
  • 3 октябрь 2019 - 15:00
    Искитмәле Исмәгыйль (дәвамы)
    ...күзләремә агу сиптерттең!.. Мин бит кайчандыр синең хакыңа шул хлорны да эчәргә әзер идем, ә син аны күзләремә генә сиптертеп котылдың. Нигә кирәк булды сиңа мондый миһербансызлык?..
  • 2 октябрь 2019 - 17:00
    Бәләкәй Әлфәт
    Бу ноябрь башы: беренче кар явып үткән, бераз катырган чак була. Бозлавык юлда машина дамба астына тәгәри, әниебез, сигез баласын ятим калдырып, шунда вафат була. Әйтеп бетергесез зур хәсрәтне мин, билгеле, бөтен тулылыгында аңламаганмын...
  • 5 октябрь 2019 - 15:00
    Мулла кызы (хикәя)
    Кинәт кенә бөтен дөньяны яктыртып, түбәдән көчле ялкын күтәрелде. Мин әтигә борылдым, ул исә, йөзен читкә борып, тавышсыз гына елый иде. Безнең йорт та мәчеттән ерак түгел. Кулымны сузып, түбәләрне саныйм. Бер, ике, өч... Безнең йортыбыз да яна!
  • 7 октябрь 2019 - 10:00
    Бәләкәй Әлфәт (дәвамы)
    Бабай, әби, әтинең сеңлесе һәм аның улы күршедә яшәделәр. Билгеле инде, без аларда һәркөнне әллә ничә тапкыр була идек. Бала вакытта үги әнигә ияләнеп китү дә җиңел булмагандыр...
  • 7 октябрь 2019 - 12:00
    Бедгә ярамай...
    Бер төркем Уфа һәм Казан язучылары шагыйрь Рафаил Сафинның авылдагы өендә кунак булып утыралар. Арада бер Рафаил Сафин гына, һу-һыулап, башкортча сөйләшә икән.
  • 7 октябрь 2019 - 14:00
    Телем калсын
    Түзәр бу җан, түзәр бу тән, Мәхрүм итмә бу милләттән!
  • 7 октябрь 2019 - 17:00
    Кендек апа (хикәя)
    Уйлап торырга вакыт юк иде. Фельдшер, Руфиянең күзләренә карап: “Бергә табабыз, мине тыңласаң барысы да яхшы булыр”, - диде...
  • 8 октябрь 2019 - 09:00
    Сүз
    ...Йоклыйм күк бик озак, Сәбәпсез көенеп.
  • 8 октябрь 2019 - 12:00
    Туганнар-тумачалар
    Толымнары! Һавадагы карлыгач канатымыни, шомыртмыни – чем-каралар, ефәк тасмалардан үргәнмени – ялтырыйлар, карурманмыни – куелар, фикерләрне чуалталар, күңелемне урап алды шул гөнаһсыз толымнар...
  • 8 октябрь 2019 - 14:00
    Мөхәммәт Мәһдиев музее
    Арча районы Гөберчәк авылы – бөтендөнья татарлары өчен таныш авыл. Чөнки бу авылда Татарстанның халык язучысы Мөхәммәт ага Мәһдиев туган.
  • 9 октябрь 2019 - 10:00
    Рәхмәт фәрештәсе
    Үлгәндә дә гафу итмәм сезне...
  • 9 октябрь 2019 - 14:00
    Хаҗи дозасы
    Батулланың хаҗ сәфәреннән кайтып төшкән көннәре. Сыгылып торган табынлы мәҗлескә эләгә бу.
  • 9 октябрь 2019 - 17:00
    Бәләкәй Әлфәт (дәвамы)
    Яр кырыннан баш белән суга чумдым. Төбендәге ташка бәрелеп, судан чыкканда, башымнан кан ага иде. Авыртуы тиз басылдымы, мине врачка алып бармадылар. Берәр атнадан баш авырта башлады...
  • 10 октябрь 2019 - 16:00
    Туганнар-тумачалар (дәвамы)
    Шәрифә капканы ябып, бикләп куя. Борыла һәм шунда гына капка артында күзләрен ялтыратып посып торган кешене – Минсабирны күреп ала. Кыз сүзсез кала, кычкырмакчы була – тавышы чыкмый. Егет аңа тавышланмаска кушып ишарә ясый. Кыз икеләнә...
  • 11 октябрь 2019 - 12:00
    ***
    Табан астын – Казан комы, ә күңелне хис кытыклый.
  • 11 октябрь 2019 - 13:00
    Колакбай
    Батулланың кече улы Байбулат зур колаклы булып туа.
  • 11 октябрь 2019 - 15:00
    Казанда урыс теле бәйрәме
    Пушкинга баш ия, валлаһидыр, Бу дөньяның бөтен түрәсе.
  • 14 октябрь 2019 - 11:00
    Аерма
    Язучылар җыелышында Әхәт Гаффар кәгазьгә нидер язып утыра, үзе язганыннан аерылмыйча гына кем беләндер сөйләшеп ала...
  • 14 октябрь 2019 - 14:00
    Безнең халык
    Безнең халык, Җүнне эзли ничә еллар, Тапмый әле...
  • 14 октябрь 2019 - 17:00
    Туганнар-тумачалар (дәвамы)
    Нишләргә? Хәдичә тыкрыгында көтәм, дигән... Ничек шулай бөтен нәрсәне ташлап китәргә кирәк? Ә ул бит көтә... Инде килгәндер дә...
  • 15 октябрь 2019 - 10:00
    Тукайча яшим, дип...
    Бик авыр чакта да Күрсәтмәм күз яшен...
  • 15 октябрь 2019 - 12:00
    Исемсез хат (дәвамы)
    Тагын ике атнадан хәбәрсез югалуыма 21 көн була. Үзбәк җизни мине эзләп килмәячәк. Әни гүр сәдакасы бирәчәк тә йөрәген тотып авачак. Фатыйма әби Коръән чыгачак...
  • 15 октябрь 2019 - 13:00
    Язмыштан узмыш юк...
    Роза ханым Туфитуллованың бу романын Акчуриннар истәлеген мәңгеләштерү юлында сүздән салынган һәйкәл буларак кабул иттем.
  • 16 октябрь 2019 - 10:00
    Дөнья – тоташ сынау бугай...
    Син чиксезлек кадәр миндә...
  • 16 октябрь 2019 - 12:00
    Исемсез хат (дәвамы)
    Әтинең бер фотосы исән калган, мин үземне шуңа карап кына төсмерлим. Ә холкын әнием теленнән генә ишетә идем...
  • 16 октябрь 2019 - 13:00
    Туганнар-тумачалар (дәвамы)
    Минсабир (ишек артыннан). Әти! Әни! Киленегезне каршы алыгыз!.. Өйдәгеләр нишләргә белми аптырап калалар. Аннан йөгерешә башлыйлар...
  • 17 октябрь 2019 - 13:00
    Дөнья бу
    Үзгәрә тора залим, бетми тик золым гына...
  • 17 октябрь 2019 - 14:00
    Исемсез хат (дәвамы)
    Төзелеш оешмасының тулай торагына Казан дәүләт Мәдәният институты дигән баш астында белдерү элдек, билет бәясе – 50 тиен, кичке алтыда башлана, катнашучыларның исемлеген төзедек... Коеп куйган компромат! Концерт куясы көнне...
  • 17 октябрь 2019 - 17:00
    Мәскәүгә туры юл
    Россиядәге җинаятьчеләрне Чукоткага, Камчаткага, Колымага сөрәләр...
  • 18 октябрь 2019 - 13:00
    Биләрдә
    Тагын бер гасыр узгачтын Безнең татар ни кичерер?
  • 18 октябрь 2019 - 14:00
    Туганнар-тумачалар (дәвамы)
    Егетләрдән берәү Шәрифәне алып чыгып китә. Ә н с ә р (кинәт Шәрифәнең юклыгын сизеп). Урлаганнар! Кызны урлаганнар! М и н с а б и р. Кая? Кем? Шау-шу куба. Бар да йөгерешә башлыйлар. Кычкырышалар...
  • 18 октябрь 2019 - 15:00
    Кадерле истәлекләрем
    Төп-төгәл әйтә алам: Мостай ага Кәрим белән беренче тапкыр якыннан күзгә-күз очрашуым 1970 елны Казан университетында булды.
  • 21 октябрь 2019 - 12:00
    Туганнар-тумачалар (дәвамы)
    Минсабир йөзе белән җиргә барып төшә, көйләп барган көе өзелә. Урам башында Шәрифә пәйда була, ул Минсабирны күреп алып, тизрәк аның янына йөгерә ... нишләргә белми, елый, аны аңына китерергә тырыша...
  • 21 октябрь 2019 - 14:00
    Каклаган хатын
    Берничә язучы хатыннарның юанлыгы, нечкәлеге хакында фәлсәфә куертып торалар икән.
  • 21 октябрь 2019 - 15:00
    Исемсез хат (дәвамы)
    Стипендия алганда, алиментчы буларак оялып, мин гел чиратның ахырына басам. Бер ведомостька кул куйганнан соң, кассирша миңа тагын бер кәгазь сузды, анысына да имза салдым. Сөйләсәң, кеше ышанмаслык инде...
  • 22 октябрь 2019 - 12:00
    Гүзәлә шигырьләре
    Татар шигъриятенең, шигыренең зур үзгәрешләр кичерүе барыннан да бигрәк яшьләр иҗатында күзгә ташлана.
  • 22 октябрь 2019 - 13:00
    Буран аша яз ияртеп кайтып киләм...
    Кайтып-кайтып гашыйк булам...
  • 22 октябрь 2019 - 16:00
    Исемсез хат (дәвамы)
    Сәясәт – ул бик хыянәтчел өлкә. Анда уң як күршеңә керсәң – сул як күршеңнән ерагаясың, бер дустыңа йөрсәң – икенче дустыңны югалтасың! Сәясәттә сыйнфый дошманнар юк, сыйнфый дуслар гына бар. Ә дуслар белән көрәшүе җиңел түгел...
  • 23 октябрь 2019 - 11:00
    Аккош яктылыгы
    Аккош яктылыгы – күңелемдә...
  • 23 октябрь 2019 - 13:00
    Туганнар-тумачалар (дәвамы)
    Марат... Әмирне күсәк белән сугып үтергән... Нишләп туры өйгә генә кайтмады икән соң, әй Аллам?.. Утыртып куялар инде үзен хәзер. Өч бала белән нишләп кенә бетәм инде мин хәзер, йа Ходаем?
  • 23 октябрь 2019 - 15:00
    Күңел кушканны тыңлап...
    Тәвәккәллек кеше өчен кирәкле сыйфат шул. Хыяллар артыннан иярү дә кирәк гамәлдер. Рәшит Хәмәтшинның эшләнәсе эшләре башта хыял гына булып тоелса да, гомер барышында аларның барысы да тормышка аша...
  • 24 октябрь 2019 - 12:00
    Көз мәллә?..
    Әллә соң минем дә Көзләрем җитәме? Күңелем ник елый, Ютәлли-ютәлли?
  • 24 октябрь 2019 - 14:00
    Атаклы татар әдибе Фатих Әмирханның авыруы, үлүе, күмелү мәрәсиме (дәвамы)
    Фатих Әмирханның авырый башлаган көнендән (15 нче февральдән) 26 нчы февральгә чаклы хәлен белә килүчеләр арасында кардәшләрендән башка кешеләр юк.
  • 24 октябрь 2019 - 16:00
    Урман яна
    Тау-тау утын, ә Ибраһим аста – «Яндырырга!»
  • 25 октябрь 2019 - 17:00
    Җаныңны өзелмәс өметем ышыклар...
    синең дә җаныңда кар-бозлар кузгалган...
  • 25 октябрь 2019 - 18:00
    Исемсез хат (дәвамы)
    - Бөтен фотоларың яшь кызлар арасында, бер дә әбиләр кочагына кереп төшмисең. – Базарда кемнеңдер карт үгез йә карт сыер ите сораганын күргәнең бармы?!. Шушы урында күңел өчен генә булса да елмаерга кирәктер бит инде... Нуриәхмәт кызы кем белән яшәгәнен яхшы белә...
  • 25 октябрь 2019 - 19:00
    Туганнар-тумачалар (дәвамы)
    А р с л а н. Бу нинди таслар тактың, нәрсәләр уйлап чыгардың тагын? Ш ә р и ф ә. Ә син ачып кара. А р с л а н (тас өстендәге чүпрәкне күтәреп карый). Әстәгъфирулла... Нишләп бу баланы болай тагып йөртәсең?
  • 28 октябрь 2019 - 13:00
    Исемсез хат (дәвамы)
    Без Фатыйма әбинең хәер-фатихасын һәрдаим тоеп яшәдек. Ләкин ул догалар аның үз кызын афәттән йолып кала алмады. Хаҗәр апа Казанга китеп урнашты. Тизрәк фатир бирсеннәр өчен таң алдыннан урам себерде, трамвайда кондуктор булып эшләде...
  • 28 октябрь 2019 - 15:00
    Кендек бабай (хикәя)
    Эче авырта башлаганга күпме вакыт үтте икән? Ул вакыт төшенчәсен югалтты. Һәр авырту өянәгеннән соң хатын «бусы соңгысы булыр» дип өметләнә. Әмма авырту яңадан кабатлана... Хатын ояла, кыенсына, бу халәтен бүтәннәргә күрсәтмәскә тырышып иреннәрен тешли... Бу дөньяда бөтенесе көтмәгәндә килә икән...
  • 28 октябрь 2019 - 16:00
    "Язу – акыл һәм йөрәк эше..."
    Д.Заһидуллинаның галим – әдәбият тарихчысы һәм теоретигы, фәнни традицияләргә нигез салучы, аларны үстерүче, яхшы оештыручы, югары мәктәп укытучысы...
  • 29 октябрь 2019 - 12:00
    Кулыңа егылыр көч тапсам...
    Ул мине очратыр, уятыр һәм сөяр, күтәреп кулына.
  • 29 октябрь 2019 - 19:00
    Исемсез хат (дәвамы)
    Әтинең каберен үтеп киткәнбез. Дөресрәге, югалтканбыз!.. Йолдызлы мәрмәре исән, чардуганы гына... сукмак турайтучылар аны көньякка борып куйганнар. Һәм әтинең бозлы Днестр суында өшегән аяклары таш тротуар астында калган. Әтинең рухы рәнҗиме – рәнҗи!
  • 30 октябрь 2019 - 13:00
    Исемсез хат (дәвамы)
    Гөлҗамал апа бала күтәреп чыкты, аңа ак халатлы, ак калфаклы, ап-ак чырайлы бер шәфкать туташы ияргән иде. Ике яшьлек кызын ник күтәргәнен аңлыйбыз, күзен дә ачмыйча, туктаусыз елый теге, суга төшкән күбәләк канаты ише, керфекләре ябышкан бугай...
Реклама