04 (апрель), 2026
ГАБДУЛЛА ТУКАЙНЫҢ ТУУЫНА – 140 ЕЛ
Яз китерә торган Тукай бар! Шигырьләр (Зиннур МАНСУРОВ, Рәниф ШӘРИПОВ, Шәмсия ҖИҺАНГИРОВА, Халисә МӨДӘРРИСОВА, Газинур МОРАТ, Фирүзә ҖАМАЛЕТДИНОВА, Ләбиб ЛЕРОН, Ркаил ЗӘЙДУЛЛА, Илсөяр ИКСАНОВА, Әлфия СИТДЫЙКОВА, Сания ӘХМӘТҖАНОВА, Рәмис АЙМӘТ, Марат КӘБИРОВ, Илмира ГЫЙМАЕВА, Лилия ФӘТТАХОВА, Луиза ЯНСУАР, Алмаз ӘХМӘТГАЛИЕВ, Гөлүсә БАТТАЛОВА, Лениза ВӘЛИЕВА, Фәнил ГЫЙЛӘҖЕВ, Рифат СӘЛАХ, Рүзәл МӨХӘММӘТШИН, Булат ИБРАҺИМ). .................3
ШИГЪРИЯТ ҺӘМ ЧӘЧМӘ ӘСӘРЛӘР
Нурания ҖАМАЛИ, Халисә ШИРМӘН. Без барасы юллар... Повесть. ....14
Лилия ГЫЙБАДУЛЛИНА. Кичер, Сөембикә... Поэма. ................................55
Рафис КОРБАН. Саташкан кәккүк. Документаль роман-хроника. ............63
Айрат СУФИЯНОВ. Мин тормышның охшаш үзенә... Шигырьләр. .….....107
Рәфкать КӘРАМИ. И балам... Хикәя. ........................................................112
Яңа исемнәр: Тәнзилә ГАЛИМУЛЛИНА. Без үтәсе юллар – артерия... Шигырьләр. .............122
ГАБДУЛЛА ТУКАЙ ПРЕМИЯСЕНӘ КАНДИДАТЛАР
Нәбирә ГЫЙМАТДИНОВА. Күпкырлы талант иясе. ................................125
Дания ЗАҺИДУЛЛИНА. «Серле кубызы мин яшәешнең...» ....................128
Факил САФИН. Мәңгелек йолдызлар юлында... ..............................…....133
Сәнгать: Гөлинә ШӘЙХЕЛИСЛАМ (ГЫЙМАДОВА). Кадерле ядкарь. ....139
Илфак ИБРАҺИМОВ. Мохтар Мутин – бөек трагик актёр. Эссе. ............143
Публицистика: Равил НАСЫЙБУЛЛИН. Тукай иҗатына социологик караш. ........................155
Хәтер: Сания ӘХМӘТҖАНОВА. Тукай буйлы Хәким. .............................167
Хәтер-хатирә: Эльмира ЗАКИРОВА. Марсель Галиев мин булып язган. ..............................172
Клара БУЛАТОВА. ...Нәкъ шулай үткән гомерем. Шигырьләр. ...............174
Әдәби берләшмәләрдә: Кайбычтан шигъри тәлгәшләр.
Кайбыч районы иҗатчыларының шигырьләре (Җәмилә Сәгыеваның кереш сүзе белән). ................177
Габдулла Тукайның тууына – 140 ел: Г.Тукайның Санкт-Петербургтагы һәйкәле. .................183
Ландыш ӘБҮДӘРОВА. Казан мәчесе белән Тукай. Этюд. .........................184
Фотоархив. .....................................................................................................186
Газиз тавышлар: Татар моңын джаз белән кавыштыручы
(Олег Лундстремның тууына – 110 ел). .......................................................188
Тормыш чынбарлыгын язган әдип. (Хисам Камаловның тууына – 100 ел).
Сәхифәне Нәсим АКМАЛ алып бара. ..........................................................188
Иҗтимагый-мәдәни тормышыбыздан. Вакыйф НУРИЕВ әзерләде. ..........190
-
Апрельдә мин гел Тукайча язам
Апрельдә мин гел башкача янам – Апрельдә мин янам Тукайча. -
Үлемсезлек
Кабатлармын тыным беткән соңгы чиктә: Шагыйрь өчен үлемсезлек – дөреслектә! -
Мәдинә Маликова турында яңа китап
Төркиядә «Казан татар әдәбиятында беренче хатын-кыз романчы. Мәдинә Маликованың романчылыгы» дип исемләнгән китабы дөнья күрде. -
Төркиядән – яңа китап
Синоп университетының төрки телләр һәм әдәбиятлар кафедрасы укытучысы, филология фәннәре кандидаты Гөзде Гюнгерның «Татар язучысы Таҗи Гыйззәтнең колхоз темасына язылган әсәрләре: бер күзәтү» дип аталган беренче китабы дөнья күргән. -
Сагыш үзе дәште миңа
Мин сагышның үзен күрдем бүген... Соры төстә күлмәк кигән дә Төне буе күзгә йокы кертми, И-и сөйләнеп йөрде тирәмдә... -
Мин кояшны сөям
Мин кояшны сөям... Караңгы төн Калыр инде мәңге ят булып. -
Яңгыр яуганда
Бер танышым: «Теләк телә, – диде – Ишеп-ишеп яңгыр яуганда. -
Тукай исеме
Онытылса юллар, ачылмаса ишек, Ачкыч булыр – Тукай исеме. -
Тукай язы
Халкым исән булсын, киләчәккә Яз китерә торган Тукай бар! -
Нур алып кайтырмын җиһаннан
Вакландык... шуңа да без бүген Эчәбез аклану тузанын... Канында көнләшү котырса, Туган да аямый туганын. -
Март аеның җиңүчеләре билгеле!
Котлыйбыз! -
Юллар
Без үтәсе юллар – артерия, Без тормышка сулыш өргәннәр. Йөрәгенә – нәни шул өенә, Исән кайтсын юлда йөргәннәр! -
Тәкъдиргә язылмаган үкенеч
Әйдә әле, бераз гына фараз кылып ал, татар: теге агай шагыйреңә биргән булса алтатар... -
Тукайлы халык без
Тукайлы халык без дибез дә, иңнәрне Күтәрә төшәбез, барлыйбыз тиңнәрне. -
ИКЕ УТ АРАСЫНДА (дәвамы)
Әйе, фән юлы шуның белән үзенчәлекле: аны сиңа беркем дә әзерләп куймый, хәтта күп очракларда сукмагы да булмый. Чытырманлыклар, тау-таш араларыннан үзеңә юл сабып барырга туры килә. Алда сине ымсындырып торган табышларга барып җитү өчен, түземлек, үҗәтлек, хезмәт сөю, бу эшеңнең ил, халык өчен кирәклеген тою, максатка тугры булып кала белү кирәк. Бормалы фән юллары әнә шундый кешеләрне генә алга үткәрә, аңа хәерхаһлы була. Шул юлдан шактый дәвамлы баруны насыйп иткән язмышыма рәхмәтем чиксез. -
Юк
Йортың да юк синең, хатының да, Акчаң да юк, көмеш, алтының да, Очар кошка әверелим, дисәң, Сикерергә – биек балконың да. -
Гаепләүче гаепләсен
Кадерлерәк булыр, хурлык аша Сукмак салып чыксам зурлыкка! -
Олы максатым
Язмыш атымнымы аксаттым? Фанилыкта олы максатым – Һәрбер мизгелемне кадерләп, Иркен сулыш алу буылмый. -
Кавышу
Төшенде ул: шушы төштә шагыйрь Бакый дөнья белән кавышты. -
И БАЛАМ... (хикәя)
...Ул ничек булганын абайламый да калды: күз ачып йомганчы машина аны бәреп екты, карт аста калды. Алгы тәгәрмәч сул аягы өстеннән чыкты (аягында калын табанлы үзебезнең «Спартак» ботинкасы иде, шул турыдан). Ярый әле, машина туктады. Аякларын машина астыннан чыгарды, уңга таба, читкәрәк алды. Аяз көнне яшен суктымыни – әле ни булганын да аңышмый. Оныгы машинаның алгы ягыннан аның янына килде. Йөзе киеренке, тавышы ишетелер- ишетелмәс, үзе каушаган, калтырана. – Ай бабай... – И балам, бабаңны таптаттың бит... -
ТУКАЙ ИҖАТЫНА СОЦИОЛОГИК КАРАШ
Тукай – татар дөньясы өчен изге исем. Хәзерге татар әдәбиятына нигезсалган бөек шагыйребез. Ләкин бу мәкаләне мин Тукайның иҗатына карата әдәби яктан чыгып бәя бирү теләге белән язмыйм. Мин әдәбият белгече түгел, мин – социолог. -
Күлмәгемне санама
Күлмәкләрне минем санама син... Хәлләремне сора иң элек! -
Г.ТУКАЙНЫҢ САНКТ-ПЕТЕРБУРГ ТАГЫ ҺӘЙКӘЛЕ
Санкт-Петербург шәһәрендә бөек шагыйребезгә һәйкәл 2006 елның 25 июнендә ачыла. Ул шәһәрнең Петроград районында Кронверк проспекты белән Зверинская урамы кисешкән почмакта зур булмаган скверда урнашкан. -
Баеганда гомер кояшың
Үткәннәрнең яшел кайтавазы – Татлы төшләреңнең шатлык язы Баш очыңда йөри уралып. -
Китү
Гарше әгъляләргә** очты җаны. Аһ, рәхимсез бу мәңгелек солых! -
Язгы сулар
Таныш булыгыз – Кайбыч шагыйрәсе Зөһрә Фәизова -
«Казан утлары» журналы тарафыннан 30 нчы кесә китабы бастырылачак!
Язучы Рәҗәп Бәдретдинның әлеге китапка кергән повестенда гади бер ир-егетнең тылдагы һәм фронттагы тормышы яктыртыла. Әсәр чынбарлыктан алып язылган. -
Тукайга
Кемнәр генә сине данлап җырламаган?! Каләм тотып яза алган һәрбер адәм Сиңа атап шигырь язган, көй көйләгән, Мөнбәрләрдән купшы-купшы сүз сөйләгән. -
Тукай китабы
Дөнья матур, Такташ әйткән сыман… Фахиш бары кеше дөньясы. Алда ята Тукай китаплары. Һәм башкалар… Шул ук, шул ук чор… -
КӨЛДЕРЕП УЙГА САЛДЫ
Татарстанның халык шагыйре Гамил Афзалның (Гамил Гыймазетдин улы Афзаловның) тууына – 105 ел (1921–2003). -
ЙӨРТКӘН АНЫ ЯЗМЫШЛАР
Күренекле язучы-прозаик, публицист Тәүфикъ Әйдинең (Тәүфикъ Рамазан улы Әйделдиневнең) тууына 85 ел (1941-2001).