10 (октябрь), 2021

1 октябрь 2021

ШИГЪРИЯТ ҺӘМ ЧӘЧМӘ ӘСӘРЛӘР

Булат ИБРАҺИМ. Кем чоры бу... Шигырьләр. ................................................................3

Рифә РАХМАН. Татар кызы. Роман. ................................................................................8

Гарифҗан МӨХӘММӘТШИН. Үткән еллар кайтавазы. Шигырьләр. ............................56

Вакыйф НУРИЕВ. Казаннан – мияу. Хикәя. ....................................................................60

Рифат ҖАМАЛ. Чәчәктә булсам да көзләрен... Шигырьләр. ........................................66

ЯҢА ИСЕМНӘР

Илшат БИЛАЛОВ. Мәдинә тавы. Повесть. .................................................................70

«КАЗАН УТЛАРЫ»НЫҢ 100 ЕЛЛЫГЫН КАРШЫЛАП

Ренат ХАРИС. Әдәби хәрәкәт үзәгендә. ..................................................................122

«Казан утлары – минем язмышымда: Факил САФИН. Юнәлеш бирүче басма. .......127

«АҺ, ТУГАН КАУМЕМ ГАЗИЗ!» ӘДӘБИ КОНКУРСЫ

Сәмига СӘҮБАНОВА. Әткәм чыбыркысы. Хикәя. ......................................................129

ЮБИЛЕЙЛАР

Вахит ИМАМОВ. Чатыр таудан дөнья шәп күренә. (Марсель Галиевкә 75 яшь). ...........145

Фотоархив: Марсель Галиевнең тормыш мизгелләре. ..........................................152

Гөлфия ГАЙНУЛЛИНА. Үзгә дөнья сурәте (Нәбирә Гыйматдиновага 65 яшь). .....154

Юбилейга барышлый: фотоархив. .........................................................................158

Якутлар табыладыр вакыт белән: «Мәхәббәттә кайчак ялгызлар без...».

Хатларны Гөлнур САФИУЛЛИНА укыды. ..............................................................160

Кардәш халыклар әдәбияты: Әкбәр ГОШАЛЫ. Һәр аваздан да сүз ясап булмас. Шигырьләр.

(азәрбайҗан теленнән Рифат СӘЛАХ тәрҗемәләре). .......................................176

ГАЗИЗ ТАВЫШЛАР

Туган якка уза кош юллары... (Саҗидә Сөләйманованың тууына 95 ел). ...........179

Тузга язган сүзләр генә калды (Мөдәррис Әгъләмовның тууына 75 ел).

Сәхифәне Нәсим АКМАЛ алып бара. ...............................................................180

Җанисәп – 2021: Илдус ЗАҺИДУЛЛИН. 1917 елгы инкыйлабка кадәр җанисәпләр: йомгак урынына. ...............................................................................................................181

Шаян сәхифә: Зимфира ГЫЙЛЬМЕТДИНОВА. Уены-чыны бергә......188

«Казан утлары» архивыннан. .......................................................159

Иҗтимагый-мәдәни тормышыбыздан. .........................................190

  • 4 октябрь 2021 - 09:00
    Татар кызы (дәвамы)
    Зәмниханың япь-яшь килеш яңа төшкән йортында солдат хатыны булып яшәп калачагы уена да кереп чыкмаган иде: ире сугышка башыннан ук эләкте.
  • 4 октябрь 2021 - 12:00
    Утырып сөйләшик әле бер...
    Бу заман шулкадәр тизләнде, Үзгәрде яшәүнең мәгънәсе.
  • 5 октябрь 2021 - 09:00
    Татар кызы (дәвамы)
    Диндарлыгыннан ырым-шырымнарга артык игътибар бирмәгән Зәмниха, сөннәт дигәндә, әллә нәрсә эшләде. Бабасыннан, йөзенче баланы сөннәткә утыртырга ярамый, үлә, дип ишеткәне бар иде, акылы белән шул сүзне кире какса да, күңеле тыңламады, ниндидер зур бер көч аннан сөннәт пәкесен еракка – келәттәге кием-салым салынган сандыкның инде кесәсенә түгел, төбенә үк яшертте. 
  • 5 октябрь 2021 - 11:00
    ӘДӘБИ ХӘРӘКӘТ ҮЗӘГЕНДӘ
    Мин «Казан утлары»нда баш редактор булып 1982 елның 11 октябрендә форсмажор шартларда эшли башладым.
  • 5 октябрь 2021 - 17:00
    Мескен бию карамыйм
    Бервакыт Туфан абыйның телефоны шалтырады, теге яктагы тавыш аны ниндидер концертка чакыра, концерт бию белән бәйле иде кебек.
  • 6 октябрь 2021 - 12:00
    Нигә соң көзләргә кергәндә ...
    Чәчәктә булсам да көзләрен, Алмагач түгел лә, мин – имән.
  • 6 октябрь 2021 - 17:00
    Ватабыз аны, диген, Асия!
    Редакциябезнең асылташы Асия апа Юнысова юган чакка туры килгәндә, шул «немец кызларының» төшеп ватыла торган гадәтләре бар иде.
  • 7 октябрь 2021 - 12:00
    Акча сөйләгәндә, хаклык дәшми
    Акча сөйләгәндә хаклык дәшми, Халык һаман күзен йомып яши.
  • 7 октябрь 2021 - 13:00
    Татар кызы (дәвамы)
    ...Җәй тиз җитте. Эссе һәм матур килде. Инде сугыш башланмас та кебек иде, көтмәгәндә колхоз радиосы, бөтен урамга ишетелерлек авыр хәбәр җиткерде. Әле кайчан гына сугышка китеп, батырлык казанырга хыялланган, чакыру тотып кайткач, Әхмәтгалине моңсулык басты.
  • 7 октябрь 2021 - 14:00
    Дин булганчы, сөю үзе дин иде
    Дин булганчы, Сөю үзе Дин иде, Гашыйк ярлар, анда һәрбер җан – гашыйк.
  • 8 октябрь 2021 - 12:00
    Мин һаман да уртасында
    Мин һаман да уртасында Үткән белән киләчәкнең.
  • 8 октябрь 2021 - 13:00
    Татар кызы (дәвамы)
    Шундый уңай хәбәрләр белән сөенешеп яши генә башлаганнар иде, хәлләр кирегә үзгәреп китмәсенме? Тагын бер төн уртасында, апасы кебек агарынып, хәлдән таеп, Галинур кайтып төште. Эшкә алынганда, аңа әле ундүрт кенә иде. Озак та узмады югыйсә, шул арада йончыган, олыгайган бер кыяфәт кергән.
  • 8 октябрь 2021 - 16:00
    Кешеләргә бәхет өчен бик күп кирәк
    Бар да бар күк. Ә нигә соң ярсый йөрәк?! Бу йөрәккә бәхет өчен бер син кирәк. 
  • 11 октябрь 2021 - 11:00
    Юнәлеш бирүче басма
    Әдәбиятка килү юлында миңа төп юнәлешне «Казан утлары» бирде, дисәм, хилафлык булмас. Әлеге сүзләр һич тә журналның 100 еллыгын каршылаган көннәрдә гавам алдында да ниндидер шәп сүзләр әйтеп калырга тырышудан түгел.
  • 11 октябрь 2021 - 12:00
    Өшегән алмалар
    Йә туңып үләсең җирдә, йә инде янып.
  • 11 октябрь 2021 - 17:00
    Мәрәтхуҗа баланы
    Туфан абый йортларын кышка әзерләп калдыра, без Рәйсә Борһаниева белән бакчасында балан җыябыз.
  • 12 октябрь 2021 - 10:00
    Тауларга яңгыр явачак
    Болытлар диңгезгә ташланды, Бүген кич яварлар тауларга.
  • 12 октябрь 2021 - 13:00
    Татар кызы (дәвамы)
    Башка бер чакта кунакка барганда, кошлар сайравына сокланып, юл буендагы чокырлардан сулар эчә-эчә, җиләкләр капкалый-капкалый, агачлар белән сөйләшә-сөйләшә барган булыр иде Зәмниха. Аның йөрәге бүген әнисенә җитәрлек хөрмәт күрсәтә алмавы өчен сыкрады. Юл аңа артык озын тоелды. Тизрәк барып җитәсе килде.
  • 12 октябрь 2021 - 14:00
    Гөнаhлымын сине сөйгән өчен
    Җибәр кулларымны! Мин китәрмен, Гөнаhларны алып үзем белән.
  • 13 октябрь 2021 - 13:00
    КАЗАННАН – МИЯУ (хикәя)
    Виолетта телефоннан тагын нәрсәләрдер әйтте. Булат аны тыңлап тормады. Кыз тагын шалтыратты. Егет алмады. Аннары кызның исемен телефоныннан сызып атты. Һәм... йөрәгеннән дә.
  • 13 октябрь 2021 - 14:00
    Сөйдем-сөелдем, шашып сөендем...
    Сөйдем-сөелдем, шашып сөендем. Киттең – көендем.
  • 13 октябрь 2021 - 16:00
    Дәшәр
    Син уңга киткәндә, сул сине дәшәр, Йокыга киткәндә, юл сине дәшәр...
  • 14 октябрь 2021 - 12:00
    Гасыр-гасыр катламнарны ерып
    Гасыр-гасыр катламнарны ерып Чыга күптән үткән тарихлар...
  • 14 октябрь 2021 - 14:00
    Киткәннәргә яхшы теләк телә...
    Озатулар кыен. Кире кайтып Какмасыннар күңел капкасын.
  • 15 октябрь 2021 - 12:00
    Казаннан Тукай китә!
    Сату көне сүнеп бара, кояш сүрелә күктә. Колакта һаман шул тавыш: «Казаннан Тукай китә!»
  • 15 октябрь 2021 - 13:00
    Татар кызы (дәвамы)
    Зәмниха соңгы вакытларда урамга чыктымы, беренче эше итеп, почта тартмасын карауны гадәткә алды. – Көн дә хат киләмени? – ди Галим. – Улыңны гел уйлап торып, бимазалама инде күңелеңне. Килмәгәнен дә белә, җаны түзми. Алгач, укырга чыдамый. Начар хәбәрләрдән хәлсезләнә хәзер ул.
  • 15 октябрь 2021 - 14:00
    Шагыйрьләр янып кавышыр
    Яндырды күбәләкне шәм, Яндырды күбәләк шәмне! 
  • 17 октябрь 2021 - 10:00
    Нинди атага угыл без?
    Яңадан туып булмас.
  • 17 октябрь 2021 - 12:00
    Кошчык
    Ул гасырлар буе сагынып сайрар Халкыбызның батыр егетен. 
  • 18 октябрь 2021 - 12:00
    Кемдер җырлый кара төнне ярып...
    Кабына да сүнә, кабат-кабат Хатирәләр хәтер учагында. 
  • 18 октябрь 2021 - 14:00
    Мин сине көтмимен таңнарда ...
    Нигә соң төннәрен киләсең, Сорамый төшемә керәсең!?
  • 18 октябрь 2021 - 16:00
    Керфегемә төргән идем...
    Сине күргәч, нигә җанга кайнар утлар капты соң?
  • 18 октябрь 2021 - 17:00
    Туфан әтәче
    Инде Туфан абыйның бу хәсрәтен белгән, терәлеп торган кәттә йортта яшәүче бер күршесе дә беркөнне борчылып: «Туфан Абдуллович, что, так и не кукарекает?», – дип сорагач, Туфан абый гарьләнеп, кычкыра торган әтәчне каяндыр үзе табып алып кайтты. 
  • 19 октябрь 2021 - 14:00
    Кешеләргә аңлашырга, һай, күп кирәк...
    Биктә калган изге хисләр кеше җанын Гомер буе сүнми торган утка сала. 
  • 19 октябрь 2021 - 15:00
    Чатыр таудан дөнья шәп күренә
    МАРСЕЛЬ ГАЛИЕВКӘ 75 ЯШЬ
  • 20 октябрь 2021 - 11:00
    Үзгә дөнья сурәте
    НӘБИРӘ ГЫЙМАТДИНОВАГА 65 ЯШЬ Татарстанның халык язучысы Нәбирә Гыйматдинованың иҗаты классик совет әдәбияты чоры тәмамланып, яңа дәвер әдәбияты килүен хәбәр итүчеләрдән булды.
  • 20 октябрь 2021 - 12:00
    Татар, алга!
    Без монда чит түгел, бу җирдә, Әләмең тибрәлсен күкләрдә.
  • 20 октябрь 2021 - 14:00
    Кайчак барын онытам да...
    Күңелемдә ниләр барын Сорама, бел күзләремнән…
  • 21 октябрь 2021 - 11:00
    1917 елгы инкыйлабка кадәр җанисәпләр: йомгак урынына.
    Патша Россиясендә яшәгән татарлар арасында 1917 елга кадәр үзләренең нәсел-нәсәпләре белән максатчан рәвештә, нигездә, сәүдәгәрләр һәм морзалар, йомышлылар катламы вәкилләре кызыксынган.
  • 21 октябрь 2021 - 12:00
    Басынкыланды күңелем...
    Басынкыланды күңелем, Гүя көзге урман ул..
  • 21 октябрь 2021 - 14:00
    Син киткәндә шундый горур идең...
    Сагынырсың, җаным. Мин булмам! 
  • 22 октябрь 2021 - 12:00
    Әйт, телем...
    «Син безгә нигә, әйт әле?!» диючеләргә җавап: Телең барында телеңне кадерлә, кардәш, ярат. 
  • 22 октябрь 2021 - 13:00
    Әткәм чыбыркысы (хикәя)
    Кеше үзенең кайчан да булса җанының тәненнән аерыласын яисә җирдәгеләр әйткәнчә, үләсен белә торып, мәңге үлмәс кебек яшәвен дәвам итә, үлем аны һич тә куркытмый. Ә инде үзенең гомере азайганын сизгән саен аңа теше-тырнагы белән тагын да ныграк ябыша. Минем белән дә шулай.
  • 22 октябрь 2021 - 14:00
    Беләм инде синең карарыңны...
    Инде күрәм – синең күңелеңдә Җиде ятлар булып мин калган.
  • 25 октябрь 2021 - 10:00
    Нух пәйгамбәр хәстәрләнеп йөргән алдан...
    Оран салып йөрүче юк батабыз дип, Эт койрыкка сылтый, муен – башка. 
  • 25 октябрь 2021 - 14:00
    Тау битендә кызарып кына...
    Малай чагым хәтерләтә Аларның кай төшедер…
  • 26 октябрь 2021 - 14:00
    Саубуллашмый гына китеп бардың
    Күпме гашыйк өзелеп көтә булыр Тик бер сүзне: «Җаным, кил әле!»
  • 26 октябрь 2021 - 16:00
    Басуларның дулкыннары тынган...
    Адашкандай ялгыз бер ромашка Торып калган сукмак буенда.
  • 27 октябрь 2021 - 13:00
    Татар кызы (дәвамы)
    Акчаның бәясе калмаган бер вакытта әнисенең шуның кадәр әйберне сатарга җыенганын алай да аңлый алмады Рәгыйдә, шуңа күрә: – Галинур белән нигә сатканыңа аптырадык, – диде. – Соң... Атагыз булмагач, безгә әйбер нәрсәгә? Рәгыйдә телсез калды. Алар исән бит әле!
  • 27 октябрь 2021 - 16:00
    Алда ярлар бардыр әле
    Көзләр диеп тормый әле Чәчәк ата гөлләрем шул, Чәчәк ата гөлләрем.
  • 28 октябрь 2021 - 16:00
    Күкчәчәкләр кабат чәчәк аткан
    Күкчәчәкләр кабат чәчәк аткан – Зәңгәр күзләр арыш арасында...
  • 2 ноябрь 2021 - 15:00
    «МӘХӘББӘТТӘ КАЙЧАК ЯЛГЫЗЛАР БЕЗ...»
    Язучы, Гаяз Исхакый исемендәге премия лауреаты  Рафаэль Сибатның китап киштәсенә менә шуның кадәр яңа әсәре өстәләчәк хәзер. Саргайган бу кәгазь битләренең кыйммәтен бәяләү дә авыр. Татар укучысы, татар әдәбияты өчен үзе бер хәзинә! 
  • 3 ноябрь 2021 - 09:00
    «МӘХӘББӘТТӘ КАЙЧАК ЯЛГЫЗЛАР БЕЗ...» (дәвамы)
    Ярый инде, гафу үтенеп тормый, гел дә кичерү сорап йөрү – саилчелек, мескенлек һәм шапшаклык ул. Булганы – булган! Бары да – мин!
Реклама