05 (май), 2022

1 май 2022

ТР Президенты Рөстәм МИҢНЕХАНОВ, ТР Дәүләт Киңәшчесе Минтимер ШӘЙМИЕВ, ТР Дәүләт Советы Рәисе Фәрит МӨХӘММӘТШИН, Татарстан Язучылар берлеге рәисе Ркаил ЗӘЙДУЛЛА, «Татмедиа» Республика матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгы җитәкчесе Айдар СӘЛИМГӘРӘЕВ, «ТАТМЕДИА» акционерлык җәмгыятенең генераль директоры Шамил САДЫЙКОВ котлаулары. ........................................................... 3-8

Баш мөхәррир сүзе: Рөстәм ГАЛИУЛЛИН. Рухи ЙӨЗебез. ...........................9

ЧӘЧМӘ ӘСӘРЛӘР: Фатих ӘМИРХАН. Чәчәкләр китерегез миңа! Нәсер. .................................................................13

Шәриф КАМАЛ. Курай тавышы. Хикәя. ..........................................................43

Гадел КУТУЙ. Тапшырылмаган хатлар. Повестьтан өзек. .............................55

Әмирхан ЕНИКИ. Кем җырлады? Хикәя. .........................................................63

Мөхәммәт МӘҺДИЕВ. Бәхилләшү. Повестьтан өзек. .....................................92

Аяз ГЫЙЛӘҖЕВ. Йәгез, бер дога! Роман-хатирәдән өзек. ............................98

Нурихан ФӘТТАХ. Тәнкыйтьче. Сатира-юмор. ...............................................101

Марсель ГАЛИЕВ. Хыянәткә – кыямәт. Эссе. ..................................................131

Әхәт ГАФФАР. Карачкылар. Хикәя. ...................................................................142

Фәүзия БӘЙРӘМОВА. Сирень чәчәге. Хикәя. .................................................145

Нәбирә ГЫЙМАТДИНОВА. «Сатлыкҗан». Хикәя. ...........................................158

Айгөл ӘХМӘТГАЛИЕВА. Кайтаваз. Хикәя. .......................................................183

ШИГЪРИЯТ. .....................................................10, 40, 52, 58, 71, 86, 126, 153, 179

ПУБЛИЦИСТИКА: Гаяз ИСХАКЫЙ. Безнең хәлләр. .......................................16

Рәфикъ ЮНЫС. Референдум: халык «әйе» диде. ........................................151

ТАРИХ: Дания ЗАҺИДУЛЛИНА. Калын журнал. ..................................18, 76, 148

ӘДӘБИ ТӘНКЫЙТЬ: Галимҗан ИБРАҺИМОВ. Яңа әсәрләр. .........................37

Хатларда – өлкәннәр сүзе (Хатлар Рәдиф Гаташ архивыннан алынды). ............67

ХӘТЕР: А. Шамов, Г.Бәширов, Г.Кашшаф, Ф.Хөсни, Ә.Еники, Г.Әпсәләмов, З.Нури, А.Расих, Г.Ахунов, И.Юзеев, А.Гыйләҗев, Р.Фәйзуллин хатирәләре. ..........................................103

СӘНГАТЬ: Туфан МИҢНУЛЛИН. «Әлдермештән Әлмәндәр». .....................123

«Казан утлары» минем язмышымда: Вахит ИМАМОВ. 100 еллык әдәбият бакчасы. .........172

Зиннур ХӨСНИЯР. Татар утлары. .....................................................................174

Шаян сәхифә: Зөлфәт ХӘКИМ. Уйлар уйнавы... .............................................187

Печән базары: Камил КӘРИМОВ. Мин дә булдым... Юмористик хикәя. ........189

ЗӨЛФӘТ. Яшәр безнең журналыбыз. ................................................................191

«Казан утлары» архивыннан. ....................................................................48,80,175

  • 3 май 2022 - 15:00
    Пәйгамбәр
    Эчемнән ут янып торган чагымда Күрәм: Җибрил була пәйда янымда...
  • 4 май 2022 - 11:00
    РЕФЕРЕНДУМ: ХАЛЫК «ӘЙЕ» ДИДЕ
    Референдум алды көннәрендә Татарстан язучылары да актив эш алып бардылар. Аларның гомуми җыенында кабул ителгән Татарстан халкына мөрәжәгатьләрендә референдум үткәрүнең төп мәгънәсе ачык чагылдырылган иде.
  • 4 май 2022 - 15:00
    КАРАЧКЫЛАР (хикәя)
    Ике карачкының бер-берсенә, ниһаять, якынаюын, кочаклашуын тулган ай гына карап торды. Җир уянып килә иде инде.
  • 5 май 2022 - 11:00
    100 ЕЛЛЫК ӘДӘБИЯТ БАКЧАСЫ
    «Казан утлары» журналы үзенең 100 еллык юбилеен бәйрәм итә. Ул минем өчен дә бәйрәм. Каләмем тутыкмаган, Ходай ярдәменнән ташламаса, газиз журналыбыз битләрендә янә минем дә романнарым дөнья күрер әле.
  • 5 май 2022 - 10:00
    ЯШӘР БЕЗНЕҢ ЖУРНАЛЫБЫЗ
    Исән безнең кәрван башы, – Яшәр газиз журналыбыз! 
  • 6 май 2022 - 14:00
    Ничә гасыр ярларына тулып...
    Тар үзәнле халык түгел лә без, Болай булу тиеш түгел лә!
  • 8 май 2022 - 11:00
    Нигә салкын бүген кояш нуры?
    Төче дигән сулар тозлыланган, Әллә кеше, әллә дөнья соң бозылган?
  • 8 май 2022 - 13:00
    ЧӘЧӘКЛӘР КИТЕРЕГЕЗ МИҢА!
    Ләтыйф төсләр, хуш исләр... Табигатьнең шулардан гүзәл тезеп барлыкка китергән шигъриятен үз алдымда күрергә, хис итәргә телим мин: китерегез миңа чәчәкләр!
  • 9 май 2022 - 11:00
    Фронтовик язучылар. Фотоархив.
    Фронтовик язучыларыбызның истәлекле фотоларын тәкъдим итәбез.
  • 11 май 2022 - 12:00
    Күмелеп калмасын
    Дусларымның хәтерен көл басмаса, Гел янармын, күмелеп калмамын.
  • 11 май 2022 - 11:00
    ЯҢА ӘСӘРЛӘР*
    Казанда үткән яздан бирле тәгълим-тәрбия хакында бик яхшы журнал чыгып килә. Ләкин революциянең фаҗигале вакыйгалары эчендә бик күп гыйльми-әдәби хезмәтләр тиешле дәрәҗәсендә халыкка мәгълүм булмыйча калган кебек, Татар Социал Советлар Җөмһүрияте Мәгариф комиссариатының бу мөһим журналы үзенә лаек булган рәвештә урын алып җитә алмый.
  • 11 май 2022 - 14:00
    Өчтән бер
    Мин – очучы. Парашютчы кыз ул, Минем ярдәм белән очалды;
  • 12 май 2022 - 12:00
    Көзге моңнар
    Алтынланган куе әрәмәлек Үзе моңлы, үзе сөйкемле.
  • 13 май 2022 - 12:00
    Кырык бердән ашкан эсселектә...
    Беренче кат күргән кеше кебек, Туймый карыйм туган илемне.
  • 13 май 2022 - 13:00
    КУРАЙ ТАВЫШЫ (хикәя)
    – Анаң булса, мондый иртә уятмас иде шул. Әнә ничек үзенең кызлары рәхәтләнеп йоклап калдылар! – ди. – Алар бит кызлар, – дим. Ул, басып кына: – Кызлар шул! – ди дә көн буе минем белән бер сүз дә сөйләми...
  • 14 май 2022 - 13:00
    ТАПШЫРЫЛМАГАН ХАТЛАР (повестьтан өзек)
    Искәндәр! Тормышыма зур үзгәреш керткән бер вакыйга булу аркасында, бу хат нәкъ 20 көн өзелеп торды.
  • 16 май 2022 - 14:00
    Кайгыртам
    Безнең көннәр ансат узмадылар, Билләр биртәйделәр кайгыдан...
  • 16 май 2022 - 17:00
    АНЫҢ ЯКТЫСЫНДА...
    Ничек кенә димик, кай яктан гына килмик, без – татар язучылары – гел шул үзебезнең ияләшенгән «Казан утлары» яктылыгына килеп чыгабыз.
  • 17 май 2022 - 12:00
    Мин әле тумаган
    Мин әле тумаган, мин әле Үрелеп бакмаган дөньяга.
  • 18 май 2022 - 13:00
    НИГЕЗ ТАШЛАРЫН САЛГАНДА
    «Совет әдәбияты»ның һәрбер саны, кимчелекләре булуга да карамастан, теткәләнеп беткәнче укыла, кулдан кулга күчә.
  • 19 май 2022 - 11:00
    «БЕЗНЕҢ ЮЛ» – «КАЗАН УТЛАРЫ»
    Менә безнең хөрмәтле «Казан утлары»быз, бай традицияле җитди журнал буларак, аңа шул төрлелекне идея бердәмлеге нигезендә куәтли һәм чагылдыра алса, ул киләчәктә дә әдәбиятыбызның чын көзгece булып калыр дип ышанасы килә... Бик озын гомер телим мин аңа!
  • 19 май 2022 - 13:00
    БӘХИЛЛӘШҮ (повестьтан өзек)
    Ипи салу, Ул – ничек? Аңа ниләр кирәк? Кирәк әйбер күп түгел. Иң беренче – эш ярата торган, бай күңелле хатын кирәк. Аннан кала каен утыныннан тиешле эсселек тудыра алырдай уңышлы, игелекле мич кирәк.
  • 20 май 2022 - 11:00
    «COBET ӘДӘБИЯТЫ» ЖУРНАЛЫ ТУРЫНДА СОЛДАТ ХАТЛАРЫ
    Шушындый эчкерсез, ихлас күңелдән ярату белән язылган солдат хатларын тагын да күбрәк китерергә мөмкин булыр иде. Ләкин китергән кадәресе дә «Совет әдәбияты» журналының безнең сугышчыларыбыз арасында яратып укыла торган бер журнал икәнен, Бөек Ватан сугышы елларында бу журнал фронтларның иң алдынгы сызыкларына барып җитеп, сугышчыларга җан азыгы бирүен, аларны явыз дошманны тизрәк тар-мар итәргә өндәвен, ягъни бөек Җинүебезгә үз өлешен кертүен күрсәтәләр.
  • 20 май 2022 - 16:00
    Өч авылдан чыккан өч гали җан
    Өч авылдан чыккан өч гали җан Биеклектән карап көтәрләр: Серле йомгак очын, югалтмыйча, Кемнәр кая алып китәрләр...
  • 21 май 2022 - 13:00
    СИРЕНЬ ЧӘЧӘГЕ (хикәя)
    «Хәтерлисеңме, тeгe cиpeнь чәчәге өзгән кичне?» – дияр, еллар узгач, инде шактый олыгайган ир кеше. «Аһ, мин ул кичне мәңге онытасым юк,– дияр әле һаман сылу, һаман бәхетле хатын. Мин бит ул сирень чәчәген әле һаман саклыйм. Туй күлмәгем белән бергә».
  • 23 май 2022 - 12:00
    Өянке
    Бәгыренә чабыймчы дип, Казып тамырыма төшсәң – Каберең өстендә үсәм!
  • 23 май 2022 - 17:00
    ТӘНКЫЙТЬЧЕ
    – Менә сиңа Мыштымбай! – диләр. – Соңгарак калгансың шул: кичәгенәк Фәлән Фәләнечне эшеннән алдылар! – диләр. Һы, әйттеләр яңалык! Аның алыначагы турында мин инде бер атна элек белгән идем.
  • 24 май 2022 - 11:00
    ЖУРНАЛ ӨЧЕН, ЖУРНАЛ БЕЛӘН
    Без, әдипләр, заман героикасы материаллары белән журналныӊ эчтәлеген тагын да тирәнәйтү, аның тематик колачы белән сәнгатьчә сыйфатын төрле яклап күтәрү өчен тагын да күбрәк тырышырга тиешбез әле. Журнал өчен ешрак hәм яхшырак язган әдип журнал белән бергә тизрәк үсәчәк!
  • 24 май 2022 - 12:00
    Җырланачак җырлар турында
    Аны әле җырланмаган, Җырланачак хисләр исертте!..
  • 24 май 2022 - 16:00
    Чегән кызы
    «Сөйләп бирәм, – ди ул, – язмышыңны – Ни күргәнсең, ниләр көткәнен...»
  • 25 май 2022 - 11:00
    ӘДӘБИЯТ МӘЙДАНЫНА ЮЛ АЧУЧЫ
    Ләкин, кызганычка каршы, бу вакыйгадан соң унбиш еллар чамасы мин журнал өчен мәхәббәтсез үрдәк баласына әйләндем. Ул минем «Дустым Мансур»ны  да, «Язгы авазлар»ны да һәм, гомумән, язган hәр әсәремне тибәрә килде.
  • 25 май 2022 - 14:00
    Җилкән
    Ярдан һаман ерагайган саен Җиңелрәк икән  җилкәнгә!
  • 25 май 2022 - 16:00
    Күзләреңне кара димәдем...
    Сөям сине нәкъ син көенчә.
  • 26 май 2022 - 11:00
    ӘДӘБИ МӘККӘБЕЗ ЯШӘСЕН!
    Ә без, Татарстан язучылары һәм башка өлкәләрдән күтәрелә торган әдипләр, журналны сәнгатьнең югары законнарына таянып иҗат ителгән әсәрләребез белән югары кимәлдә тотарга, aңa һәр яктан булышырга сүз бирсәк икән.
  • 26 май 2022 - 12:00
    Була сүзләр – тыныч, йомшак сүзләр...
    Сөйлә, дустым, мин ишетәм сине, Мин ышанам сөйгән күзләргә.
  • 27 май 2022 - 11:00
    ЖУРНАЛЫБЫЗ ТУРЫНДА
    Уеннан уймак чыгып, соңрак «Совет әдәбияты» мине моңлы, дәртле, нурлы Казанга – Тукай, Такташ, Сәйдәш Казанына тартты.
  • 27 май 2022 - 12:00
    Кешегә нәрсә җитми
    Бер җылы сүз – Күңел эретерлек наз җитә!
  • 27 май 2022 - 16:00
    Язлар алда
    Язлар алда, синең ул язларда Яңгырыйсы җырың бар әле.
  • 29 май 2022 - 13:00
    ЖУРНАЛНЫ ТАТАР ЯШӘТӘ
    Дөнья безне нык өйрәтте бит. Без яратабыз юанырга һәм бер-беребезне юатырга, хәтта ипләп кенә шомартырга, алдашырга да. Ләкин милләт язмышы бервакытта да шомартуга мохтаҗ түгел һәм безнең алдагы мәсләгебез – еракка китеп карау.
  • 29 май 2022 - 15:00
    Россия
    Россия, мин – синең тугры улың – Буыннарның яңа дәвамы.
  • 30 май 2022 - 11:00
    ЖУРНАЛНЫҢ ҮЗ АРХИВЫН БУЛДЫРЫЙК
    Мин үзебезнең «Казан утлары»н күп йөкләр сөйрәүче әнә шул буксирга охшатам. Ул – мәдәниятебезнең күп кырлы һәм күп санлы хаҗәтләрен хәл кадәри канәгатьләндереп бара торган бердәнбер калын нәфис журнал.
  • 30 май 2022 - 14:00
    Мәхәббәт
    Мәхәббәтнең таңы – гел былбыллы, Мәхәббәтнең төне – гел айлы.
  • 31 май 2022 - 12:00
    Без икебез бербөтен
    Син минем сыеныр кыям, Ә мин синең бөркетең.
  • 31 май 2022 - 11:00
    50 ЕЛ УЗГАЧ
    «Казан утлары» мирасы исә – безнең рухи хәзинәбезнең төп өлешләренең берсе. Горурлык хисе уята торган мирас.
  • 31 май 2022 - 14:00
    Гафу итмәс тарих
    Хаталарны гафу итмәс тарих – Дары исле җилләр елады.
  • 1 июнь 2022 - 10:00
    Ярымай
    Минем өмет. Минем сагыш. Каргыш... Югалтылган хакның бер ташы.
  • 1 июнь 2022 - 11:00
    «Әлдермештән Әлмәндәр»
    Әдәбиятта һәм сәнгатьтә, кешелек дөньясының нинди генә формаларга кереп яшәвенә карамастан, беркайчан да искерми, актуальлеген югалтмый торган темалар бар.
  • 4 июнь 2022 - 09:00
    Мин дә булдым (хикәя)
    Язучы халкы һәр атнаның бишенче уку көнендә, җыелышка дигән булып, әдәби җомгаларга йөрергә күнегеп китте. Бүген тагын җомга. Иске матбугат йортының Г.Тукай исемендәге клубында аяк басар урын юк – шыгрым тулы шул ук тамашачылар, сәхнәдә шул ук язучылар...
  • 6 июнь 2022 - 10:00
    Синең тәрәзәләр күккә карый
    Синең тәрәзәләр күккә карый, иркә сабый булып, ярым үпкә белән – күккә... Шыгыр-шыгыр кыргый шәһәр чаганнарын, шул чаганда көздән калган таган барын син белмисең.
  • 7 июнь 2022 - 10:00
    Авылда туй...
    Киереп ач урыс капкаларны! Керсен кунак безнең өйгә дә. Авылда туй. Тракторчы егет Сыер савучыга өйләнә.
  • 8 июнь 2022 - 10:00
    Сайлаган юлымнан барыбер ваз кичмәм
    Сайлаган юлымнан барыбер ваз кичмәм, атлавы җиңелме, авырмы?
  • 9 июнь 2022 - 10:00
    Бер уч печән
    Юлдан олау узды. Шул олаудан Бер уч печән алып иснәдем.
  • 10 июнь 2022 - 10:00
    Картлар
    Җиңел чагы туры килмәгәнгә, онытылмаган әле авыр чаклар.
  • 11 июнь 2022 - 10:00
    Ул чакта
    Алда нинди олы бәхет булган, Кем уйлаган аны ул чакта, Яңакларны куеп яңакларга. Сөйләшербез диеп шул хакта.
  • 12 июнь 2022 - 10:00
    Малай чакны искә төшергәндә
    Өзелдең безне бәйләгән Син, мәхәббәт зынҗырым, Беренче садә шигырем, Минем беренче җырым...
  • 13 июнь 2022 - 09:00
    Татар утлары
    Милләт нигезендә һәрчак берничә асыл таш була. “Казан утлары” журналы шуларның берсе дип исәплим. Хәер, аны журнал дип атасыйсы да килми, һәр саны затлы Китап аның!
  • 13 июнь 2022 - 10:00
    Юл
    Юллар чуалган чорларда, Чуалып зиһен, акыл да, Хыялый булып, саташып Җирдәге җәннәт хакында, Безнең юл, менә безнең юл!
  • 14 июнь 2022 - 10:00
    Җиргә нигә килгәнемне белдем
    Җиргә нигә килгәнемне белдем – Күзләреңә бары бер бактым. Сөю – эзләп килгән, сине эзләп,– Яшәү серен ачтым, – Яраттым.
Реклама