5 (май), 2020

1 май 2020

Бу санда

ШИГЪРИЯТ ҺӘМ ЧӘЧМӘ ӘСӘРЛӘР

Идел – эчкән су булыр... (С.ХӘКИМ, Х.ТУФАН, Һ.ТАКТАШ, Ә.ФӘЙЗИ шигырьләре). ............3 

Марат КӘБИРОВ. Шамил. Романнан өзек. ....................................................................................7 

Мөхәммәт МИРЗА. Мохтар. Драматик поэма. ...........................................................................41 

Айдар ХӘЛИМ. Өч аяклы кеше. Хикәяләр. ..................................................................................80 

Татарстан дигән Ватаным бар. ( Г.АФЗАЛ, Н.АРСЛАНОВ,И.ЮЗЕЕВ,С.СӨЛӘЙМАНОВА шигырьләре). ..................................................................................................................................128 

Айдар СӘХИБЗАДӘ. Хикәяләр. (Вакыйф НУРИЕВ тәрҗемәсе). .........................................131 

Иле белән кеше канатлы (Роб.ӘХМӘТҖАН, М.ӘГЪЛӘМОВ,ЗӨЛФӘТ, Р.ФӘЙЗУЛЛИН, Л.ШАГЫЙРЬҖАН, Р.ВӘЛИЕВ,Г.МОРАТ, Р.ЗӘЙДУЛЛА шигырьләре). ..................................150 

Рабит БАТУЛЛА. Вөҗдан чакырды. Хикәя. ...............................................................................154 

Ренат ХАРИС. Татар атлары. Поэма. ..........................................................................................164

Һәрбер заман үзе тарих яза (Л.ЯНСУАР, Л.ШӘЕХ, Г.БАТТАЛОВА, Й.МИҢНУЛЛИНА, Л.ГЫЙБАДУЛЛИНА,Ф.ГЫЙЛӘҖЕВ,Р.СӘЛАХ, Р.МӨХӘММӘТШИН,

Б.ИБРАҺИМ шигырьләре).............................................................................................................182 

ӘДӘБИ ТӘНКЫЙТЬ

Дания ЗАҺИДУЛЛИНА. Чал татар әдәбиятының 100 елы. .........................................72,138,174 

БӨЕК ҖИҢҮГӘ – 75 ЕЛ

Без көрәшләр кичтек җир тетрәтеп...

(М.ҖӘЛИЛ, Ф.КӘРИМ,Н.БАЯН, Г.КУТУЙ шигырьләре). .........................................................77 

Фәнил ГЫЙЛӘҖЕВ. «Исән калсак – җирдә җәннәт көтә!». ....................................................125

«Илең турында уйла» әдәби конкурсы: Рифә РАХМАН. Вәриснең әтисе кайта. Хикәя. .......112 

Тарих: Лирон ХӘМИДУЛЛИН, Булат ХӘМИДУЛЛИН. Татарстаннан – сугышка. ..............118

ХӘТЕР

Луиза ЯНСУАР, Айдар ӘХМӘДИЕВ. «Бәхетле мизгелләрнең килүен тизләтербез...»..........134 

Рәдиф ГАТАШ. Иҗади-рухи аралашулар. ..................................................................................169

«Казан утлары» архивыннан.............................................................................................70,110,172 

Шаян сәхифә: Уены-чыны бергә. Сәхифәне Марсель ГАЛИЕВ әзерләде. .............................187 

ТАССРга – 100 ел: чорлар, вакыйгалар, шәхесләр. ....................................................................190

  • 1 май 2020 - 12:00
    Такташ песие
    Һади Такташ бер пьесасында шундый аңлатма автор сүзе язып куйган була: сәхнә күренешендә, диванга утырып, койрыгын кыйблага каратып, бер песи битен, колак артларын юа.
  • 1 май 2020 - 14:00
    Без Казаннан, Иделдән
    – Сез кайдан? – дип сорыйсыз. – Без Казаннан, Иделдән.
  • 1 май 2020 - 16:00
    1 май (хикәя)
    Берүзем калганымны аңлап алдым. Янымда әти дә юк, әни дә. Кычкырып елап җибәрдем. Мине кешеләр чолгап алды. Сораулар бирә башладылар: – Кем син? Кем малае?
  • 4 май 2020 - 10:00
    Эшләпәнең Дәүлигә үпкәләве
    Бер елны Нәби Дәүли яңа эшләпә сатып ала. Яңа эшләпәсен киеп, урамнан барганда, бер дусты очрап аңа әйтә: – Нәби, салып ташла моны, сиңа эшләпә килешми! – ди.
  • 4 май 2020 - 12:00
    Без – бергә!
    Күп тырышты алар кертер өчен тере килеш безне кабергә.
  • 4 май 2020 - 15:00
    Өч аяклы кеше. 1.Таң чыгы белән савыккан Минетдин (хикәя)
    Ул унике яшендә үк, ирләр белән бер катар Шафран-Әкчин-Миякә арасында ерак юл чабып, аяксыз калды...
  • 5 май 2020 - 13:00
    Өч аяклы кеше. 2. Габдулла бабай "трофее"
    Минем өчен иң нык хәтердә калган нәрсә — Габдулла бабамның икенче бөтендөнья сугышында алган ярасы — дөресрәге аяксыз калу тарихы.
  • 5 май 2020 - 14:00
    Татарстаным
    Син йөрәктер миңа, бәгырьдер...
  • 6 май 2020 - 11:00
    ***
    Тезләнүне белми татар халкы, дошманнарын җиргә яткыра.
  • 6 май 2020 - 16:00
    Мин хәзер керермен – көтегез
    1937 ел. Шәхес культының чәчәк аткан мәле. Язучылар да бер-бер артлы югала торалар.
  • 7 май 2020 - 09:00
    Өч аяклы кеше. 3. Җан җиренә типкән көнчелек
    Бер көтелмәгән хәбәр аяктан екты: яраткан Анатолиебез - Толябыз, балтачылар бригадасында, вахтада аягына балта белән чабып, тез капкачын җимергән...
  • 7 май 2020 - 13:00
    ***
    Дошманга без – дәһшәт.
  • 9 май 2020 - 15:00
    Бәйрәм (хикәя)
    Берчак шулай 9 Майда – Җиңү көнендә Горький паркында матрослар бии иде. Кулларын бер-берсенең җилкәсенә салып, әле уңга, әле сулга чайкалалар. Әни кулымнан тотып алды да халык төркемен ерып, мине сәхнә кырыена китереп бастырды...
  • 7 май 2020 - 15:00
    "Исән калсак – җирдә җәннәт көтә!"
    1943 елның 10 ноябрендә Сарайлы егетләренә фронтка китәргә повесткалар килеп төшә...
  • 8 май 2020 - 13:00
    Шәмаил
    Шәмнәр түгел – шәмаилләр торган түр башында татар иленең.
  • 8 май 2020 - 15:00
    Гариф Ахуновның ике тапкырлыгы
    Хәсән ага Туфанның 70 яшьлек юбилее. Котлаулар беткәч, аңа сүз бирделәр...
  • 11 сентябрь 2020 - 15:00
    Вәриснең әтисе кайта (хикәя)
    Җиңү сүзе алып килгән рәхәтлек Вәриснең бөтен тәне буйлап йөгергәндәй тоелды. Алайса, әтисе кайта! Болай булгач, әтисе исән калган бит аның! Елмаеп, шатлыгын кая куярга белмәгәндәй, ул әнисенә төбәлде. Әнисе нигәдер тын гына елый иде...
  • 9 май 2020 - 10:00
    Без көрәшләр кичтек җир тетрәтеп...
    М.Җәлил, Ф.Кәрим, Н.Баян, Г.Кутуй шигырьләре.
  • 11 май 2020 - 10:00
    Татарстан
    Еракларга шаулый даны, Татарстан дигән аты.
  • 11 май 2020 - 13:00
    Дусларча шаярулар
    «Өч аршын җир» өч карышка үстерде сине, Аяз!
  • 11 май 2020 - 12:00
    Бәхетле мизгелләрнең килүен тизләтербез...
    Бу мәхәббәт тарихы һәм иҗади бергәлек татар әдәбияты тарихында аерым бер күркәм урынны алып тора. Үзенең искиткеч бай иҗади мирасы белән дә, фаҗигале язмыш сәхифәләре белән дә.
  • 12 май 2020 - 10:00
    Ватаным
    Батырлар утларга керделәр, тик исән булсын, дип, Ватаным.
  • 12 май 2020 - 15:00
    Өч аяклы кеше. 4. Никотиннан аяксыз
    Мин чак телемне йотмадым. Кешенең тәмәке төтене аркасында аяксыз-чарасыз калуын ишеткәнем юк иде. Мондый хәлне күз алдыма да китерә алмый идем...
  • 12 май 2020 - 14:00
    Татарстаннан – сугышка
    Яу кырында хәрби осталык һәм батырлыклар кылып, Советлар Союзы Герое исеменә лаек булып, Алтын Йолдыз медале һәм Ленин ордены белән бүләкләнүчеләр саны буенча безнең милләт вәкилләре СССР күләмендә дүртенче урында тора.
  • 13 май 2020 - 10:00
    Татар булып калыйк!
    Йә җиңелгән татар, йә җиңгән.
  • 14 май 2020 - 12:00
    Бәллү
    Уянырга иде, уянырга... Уянырга инде, ниһаять!
  • 14 май 2020 - 15:00
    Өч аяклы кеше. 5. Милиционер һәм колорадо коңгызы
    – Тарт! Тарта хатын. Башта – итекнең берсен. Аннан – икенчесен. Көн саен көрәк кадәр балчык сыланып кергән итекләрне юа, киптерә. Әгәр хатыны аз гына да канәгатьсезлек сиздерсә, кыйнарга, йодрыгын төйнәп, шаңнап очырырга, эт итеп салып изәргә дә күп сорамый. Бу гына да аз тоела ефрейторга...
  • 15 май 2020 - 10:00
    Сагынып кайтам
    Һәрвакытта сагынып кайтырмын мин Татарстанымның халыкларын!
  • 15 май 2020 - 11:00
    Өч аяклы кеше. 6. Арбалы тимерче
    Мин КамАЗга көйләнгән зенит корылмасы командиры идем. Яраландым. «Душманнар»ның автомат чираты тездән астагы өлешемне чәрдәкләде. Кыялар арасындагы бозлавыкта үзебезнекеләрне көтеп бик озак ятканмын...
  • 16 май 2020 - 12:00
    Мең ел
    Татар җаны нидер көткән... Мең ел үткән.
  • 18 май 2020 - 10:00
    ***
    Җир белән Күк арасында Син бүген кемнең колы?
  • 18 май 2020 - 12:00
    Нәкый Исәнбәткә
    Үзе кече, олы эше – Ир ул Нәкый Исәнбәт!
  • 19 май 2020 - 11:00
    ***
    Минем канда әле хәтер исән!..
  • 19 май 2020 - 14:00
    Афзал Шамовка
    Афзал Шамов та Язган заманнар булган!
  • 20 май 2020 - 10:00
    ***
    Йөгәнлисе, иярлисе иде бу җиһанны кабат, яңадан!
  • 21 май 2020 - 10:00
    Татар мин!
    Татар углы горур татар мин!
  • 21 май 2020 - 13:00
    Иҗади-рухи аралашулар
    Шагыйрь – барыннан да бигрәк үз халкы шагыйре. Туган телне якларга, сакларга тиеш ул. Бүген инде бигрәк тә.
  • 22 май 2020 - 10:00
    Яшә, илем!
    Син табышым минем, җан тавышым, Син язмышым минем, Идел-йорт!
  • 25 май 2020 - 10:00
    Татар булып
    Мөһим түгел нинди чорда туу, Татар булып гомер итү кирәк.
  • 26 май 2020 - 14:00
    Мохтар
    Чү, тынып кал... Ерак түгел – янәшәдә нарасый бала елый...
  • 27 май 2020 - 15:00
    Татар атлары
    Татарстанның 100 еллыгына багышланган поэма.
  • 23 ноябрь 2020 - 11:00
    Шамил
    Юньләп җыенмыйча, кинәт кенә йортыннан кубып китми бит инде адәм баласы... Асия кайда соң? Авырмый торгандыр бит? Шуны гына көтеп торгандай, Гайшә дә улына төбәлде: – Әйе... Килен кайда? Сәламен дә тапшырмадың. Шамил карашын түбән кадады. Мондый сорауларга ул әзер түгел бугай. Тик җавапсыз да калып булмый. – Асия тәртиптә, – диде ул, үз тавышының мескенлегеннән үзе өркеп. – Һәм без дөрес аңлаган булсак, ул кияүгә чыгарга җыенып йөри...
  • 24 ноябрь 2020 - 11:00
    Вөҗдан чакырды (хикәя)
    – Син – Атласов Вөҗдан, минем балалык дустым, Вөҗданым! – Ә син ул Вөҗданны үтергән җанкыяр – Мәмәт Мөхтие! – диде сәер кеше. – Мин сине үтермәдем! – диде орденнар таккан бабай. – Үз кулың белән үтермәдең! – диде Вөҗдан Атласов. – ...Син машина кырылышы оештырдың, син үз машинаңда – рульдә, мин – матайда, син машинаңны кинәт борып, матайга ордың...
  • 24 ноябрь 2020 - 13:00
    Шамил (дәвамы)
    Гаиләнең таркалуына кызчык сәбәп булды бугай. Лили. Газизә кызына шушы исемне кушарга тели иде. Шамил башта бик карышып маташмады, бары тик Бохарага барып, әтисен җирләп кайтканнан соң гына уйлана башлады. Шамилның әтисе Хәйрулла картның оныгына кушарга теләгән исеме Айсылу иде. Әтисенең соңгы үтенече. Казанга кайткач, Шамил шул хакта сүз кузгатты. Тик Газизә якын да килмәде...
  • 25 ноябрь 2020 - 15:00
    Шамил (дәвамы)
    – Мин инде башкача беркемгә дә мәхәббәт аңлатмам дигән идем. Әмма сине күргән мизгелдән бар тынгылыгымны югалттым. Чөнки беренче караштан ук гашыйк булуымны аңладым... Асия, чык миңа кияүгә! Асия зәңгәр күзләрен аңа төбәп бертын карап торды да: – Юк, – диде...
  • 26 ноябрь 2020 - 15:00
    Шамил (дәвамы)
    – Синең хатының минем ир белән уйнашлыкта йөри. – Алдый! – дип кычкырды Асия бөтенләй ят тавыш белән. – Дөрес түгел. Шамил, ышанма аңа! Шамил әле берсенә, әле икенчесенә күз йөгертеп алды. Вера алдамый иде. Моны тоюдан аяк астында җир убылгандай булды...
Реклама