4 (апрель), 2018

Дус куллары хәнҗәр батырдылар...

Президиум тирәсендә бер чебен пәйда булды. Өстәлдә лампалар янып тора, шуларның җылысына килгәндер инде. Хамматов ул чебенне газета белән куа башлады. Чебен Пушкарёвның маңгаена кунды...

Аллаһ Хак Тәгалә «Бәкарә» сүрәсендә: «Кәнән-нәсү үммәтәү вә хидәтәң фәбәгасә Аллаһун нәбийинә мүбәшширинә вә мүнзиринә үә әнзәлә мәгәһумүл – китәбә билхаккый»...

Үлем керде араларга...

Өметсезлек тулы күзләр...

Шәрәфи үзе, тамчы да көлмичә, теге ике бандитны кыйный-кыйный да сәхнәдән чыгып китә.

Һичнәрсәгә күзе төшмәс борын, аның сак җаны-тәне һава җитмәгәндәй тирән сулкылдап куйды. Дөнья тып-тын иде. Тып-тын. Бу тынлыкта көтмәгән-нитмәгәндә ишеткән авазга ул сискәнеп китте...

Гафу итче, тагын соңладым...

«Башкорт ягы»нда иҗат ителгән әсәрләргә хас булганча, теле матур, ачык, бай!

Татар халкы – Тукайлы халык. Нибары 27 ел яшәп, гасырларга җитәрлек мирас калдырган, милләтнең бөтен фаҗигасен иҗатында чагылдырырга өлгергән олуг шагыйрьне, үзе үк әйткәнчә, маңгаеннан сыйпап, шул ук милләте үстергән, Арчаның Кушлавычы, Өчилесе, Кырлае, өзелергә торган гомер җебен ялгап, яшәү суты биргән.

Намуслыга монда урын юк...

Мәскәүдә эш белән йөрим. Калинин проспекты буйлап бара торгач, Кремльгә килеп чыктым. Монда халык, халык... Кремльгә керә торган юлны ике яктан камап алганнар бүген. Бүген Америка Президенты Рональд Рейганның Мәскәүгә сәфәре башлана бит!.. Аның аэропорттан Кремльгә килүен көтәләр. Эшем күп булса да, Рейган кадәр Рейганны күрмичә китеп буламы?!

Чандыр гына, ябык кына Тукай Татар йөген күпме күтәргән!

Үз чорында хәзерге кебек теләсә кем үрелергә җөрьәт итмәгән Тукай премиясе лауреатлары арасында татар әдәбияты, бигрәк тә прозасында һәм тәнкыйтендә зур эз калдырган Ибрай Гази (Ибраһим Зариф улы Мингазиев; 1907-1971) да бар.

Матур да ул һәм хәтәр дә салкын, Чыңлый тынлык, ак кар шыгырдый.

Нәселле йомран йоткан шикелле тыгыз эч мускулларын астан өскә, өстән аска, уңнан сулга, сулдан уңга йөртеп уйнатып ала.

Җитмештән узган булса да, сүз остасы Фәйзи Йосыпов ара-тирә авылларга чыгып йөри икән.

Галимҗан Ибраһимовның инкыйлабтан соңгы чынбарлыкта суллар тарафын һич каршылыксыз кабул итүе – билгеле факт. Бу аның каләм әһелләрен сыйнфый чыгышлары ягыннан төрле катламнарга аеруы һәм аларның арасын үзара якынайту мөмкин түгеллегенә ышануында да күренә.

Азмы яңаклады бу язмыш... Бөтен нәрсә үтә, бу да үтәр, Тантанада бары – яңарыш, Дуслык кайтмас, шунысы аяныч!

Рух һәм илһам уятучы. Гомерегез кош юлыдай, Сез – мәңгелек Укытучы!

Буең озын, аркаң да киң, Көчең дә бардыр, Зәки; Шигырь язма, урман кис син, Файдасы булыр бәлки.

Бу якларның күңеле киң – Һәркемгә җитеп тора, Сырхауларга сихәт теләп, Ал бака көтеп тора.

«Вәгъдә иттеңме – үтә!», дип васыять итеп тә калдырганнар. Бу әйтем гомер-гомергә әдәп-әхлак кагыйдәләренең нигез ташларыннан саналган...» Олуг язучының сүзе искә төшкән саен, бүгенгәчә ояла-кызарына башлыйм.

Чулман өскәйләре зәңгәр рәшә, Гашыйк акчарлаклар уйныйлар. Онытылып бөтен уйларымнан, Әйләнәсем килә дулкынга.

Үзгәрдеңме, йөрәк, әйтче миңа, Нинди хисләр белән яшисең?

Яшәү-яшьнәү ахыры бу, Хыялга урын тәмам, Тик үлмәс өмет көчедәй Кәгазь өстендә каләм.

Җәй булып – җәй, ул да искерә!.. Буыннарда соңгы җылы тибә, Күзләремдә менә – дым да кибә, Туфрак исе булып көз керә…