Ярдәм көткәндә (хикәянең дәвамы)

Хикәяне башыннан монда укыгыз.

Буран ике көннән соң гына тынды. Вертолёт белән килгән хирург авыруның хәлен сорашты, җөйне карады һәм, бик канәгать калып:

– Сез, Нәҗибә туташ, хирургияга кемдә укыдыгыз? – дип сорады. Аның фтизиатр икәнен белгәч, чиксез гаҗәпләнеп: – Булмас! – диде. – Сез бит хирург булып тугансыз.

Яшь кенә булуына карамастан уйчан йөзле, зур кара күзле вертолётчы егет Нәҗибәдән күзләрен алмый иде. Үзен табынга чакыруларын да ишетмәде.

– Вадим! – диде хирург. – Уян! Кил, чәй эчеп алыйк.

Икенче тирмәдәгеләр дә керде. Вертолёт белән почта, азык-төлек, башка кирәк-ярак килгән иде. Тирмәгә итле аш, кыздырылган балык исе таралды...

* * *

Бала табар өчен әти-әнисе янына кайткан Нәҗибә, алдында яткан кәгазьдә, экрандагы кебек, әлеге Чукотка вакыйгаларын күреп, елмаеп куйды. Ниһаять, кулына каләм алды һәм яза башлады:

“Исәнме, кадерлем Вадим!

Сиңа алай ук кискен җавап бирмәс өчен, миңа да өч-дүрт көн җитмәгән күрәсең, ачуланма инде, яме. Ул көнне минем бигрәк кәефем юк иде шул.

Минем өйдә булуыма озакламый бер ай тула һәм өйдән чыгып китүемә төгәл бер ай. Син дүрт айдан соң гына кайта алам, дисең. Бу чыннан да бик озак бит. Бәлки, бала тугач синнән башка торуы җиңелрәк булыр, ялгызлык ул кадәр сизелмәс. Ә хәзергә минем дә туктаусыз эчем поша, мин дә сине көн саен төшемдә күрәм. Син янымда булсаң, иң зур ярдәмең шул булыр иде кебек...

Исәпләвем буенча, миңа бер ай калды. Бу вакыт якынайган саен мине курку баса. Нигәдер, мин моның ничек буласын күз алдына китерә алмыйм әле. Һәм ничек мин моны башкарып чыга алырмын икән? Ә бит мин,табиб буларак, күп тапкырлар бала тудырту белән җитәкчелек иттем, ничә баланы үз кулларым белән кабул итеп алдым. Үз башыңа төшкәч, бөтенесеннән куркасың икән. Малай булса иде дим, ләкин минем өчен барысы да яхшы булу мөһимрәк. Синең өчен дә шулайдыр дип уйлыйм, әйеме?

Әнием миңа бернәрсә дә эшләргә ирек бирми. Бәрәңге генә чистарта башласам да, бар әле, һава сулап кер, дип чыгарып җибәрә. Ә алай төрле уйлар килә. Эшләсәм, бәлки, җиңелрәк булыр иде.

Вадим, син инде үзеңне саклап йөр. Тыштан кергәч озак җылына алмавың начар. Эштән кайткач та чәй куеп эч.

Сигезенче мартка салган посылкаң килеп өлгерде, барыбыз да бик куандык, рәхмәт. Зоя һәм аның гаиләсенә миннән сәлам. Аларга әле мин аерым язармын”.

Нәҗибәнең вакыты җитеп килгәндә генә, әнисе урынга ятты. Менә инде ул көн дә җитте. Әтисе эштән кайткан чак иде, ашыгыч ярдәм машинасы чакыртты. Нәҗибә авыру әнисе янына килеп утырды. Әнисе, сагышын яшерергә тырышып, кызына елмаеп карады:

– Барысы да яхшы булыр, кызым.

– Менә бит, сиңа ярдәмем кирәк чакта гына...

– Юк, юк, моңа бер дә кайгырма, дөнья бу.

Нәҗибә әнисенең кулларын кысты. Гомер буе эшләп, тупасланып беткән куллар иде бу. Ләкин Нәҗибә аларның тупаслыгын түгел, җылысын тойды.

– Хәерле юл, кызым. Исән-сау яшәгез.

Исән-сау яшәгез? Нәрсә димәкче әнисе? Андый сүзләр бит бик озакка аерылышкан чакта гына әйтелә. Күзләр кисешкән урында, упкын төбен яктыртып, яшен яшьнәде. Нәҗибә, иелеп, әнисен кочаклап алды.

– Бар, кызым, кешене көттерерлек булмасын, әйберләреңне әзерләп куй.

– Әни, иң мөһиме, төшенкелеккә бирелмә, аңладыңмы? – диде Нәҗибә.

Упкын төбен күргәнен әнисенә сиздермәскә тырышып, шкафтан бала әйберләрен, үзенең киемнәрен сайлап ала башлады.

Икенче көнне бала тудыру йортына әтисе килде. Нигә йөзе кайгылы, оныгына шат түгелме?

– Әниең... – дип бер генә сүз әйтә алды.

Нәҗибә торырга омтылыш ясады. Әмма кискен авырту аны яңадан урынына екты.

* * *

Әнисен мәңгелек юлга озатып кала алмады Нәҗибә, аның соңгы сүзләрен ишетмәде, үзе дә әйтәсе сүзләрен әйтә алмый калды. Ничәмә еллар инде бу аның иң зур үкенече, исенә төшкән саен чәнчеп куючы ярасы булып кала. Ике зур вакыйга ничек шулай бер вакытка туры килде икән соң? Оныгына үзенең җанын биреп калдырырга ашыктымы әнисе?

Әнисенең холкына, аның үз-үзен тотышына бик яшьли ятим калуы һәм балалар йортында тәрбияләнүе юылмаслык эз салган иде бугай. Бер яктан, киң күңелле, шәфкатьле, бөтен кешегә ярдәм итәргә әзер торучан. Икенче яктан, кешегә артык ышанучан, бераз җыйнаксыз, бик тиз кабынып китүчән иде. Хәер, ачуы тиз басыла иде аның. Сүз белән гафу үтенә белмәсә дә, өермәнең үтүе күз карашында, ниндидер үтенечендә шунда ук беленә иде. Тышкы матурлыкны һәм холкындагы нигезлелекне Нәҗибә әтисеннән алган булса, сүзен турыга ярып әйтү әнисеннән иде бугай...

Шулчак баш табибның ишеген шакыдылар.

– Керегез! – диде Нәҗибә. Бүген аның кабул итү көне иде, берәрсе шикаять белән килде микән?

Ишектән, кыюсыз гына атлап, таныш булмаган хатын килеп керде. Бик күп ишекләрне кагып та теләктәшлек таба алмаганлыгы йөзендәге һәрбер җыерчыгыннан кычкырып тора иде аның.

– Нәҗибә Фаязовна, – диде хатын (туры гына карарга кыймыйча, керфекләрен әле күтәрә, әле төшерә иде): – Нәрсә эшләргә миңа, асылыныргамы инде? Ник язмыш миңа гына шулай каныкты?..

Хатын, башка дәвам итә алмыйча, тынып калды. Күз төпләрендә ялтырап күренүче ике тамчы, керфек кагып алган арада сытылып чыгып, иреннәренә таба тәгәрәде.

– Йә, йә, нәрсә булды? Беренчедән, утырыгыз, менә моннан, – диде Нәҗибә, яныннан урын күрсәтеп. – Тынычланыгыз һәм сөйләгез.

Хатын сөйләп китте. Баласы үлем хәлендә икән, кичекмәстән операция кирәк, ә операция чит илдә генә эшләнә.

– Яшәргә хакы бармы минем баламның, юкмы? – диде ханым, ачынып. – Андый бала бер миндә генә түгелдер бит. Хөкүмәт шуны белмиме? Белә, әлбәттә. Русиядә андый операция ясалмаганлыгын белмиме? Бик белә. Миңа, гади укытучыга, чит илдә операция ясатырлык акча биреп куймаганлыгын да яхшы белә ул. Шуларны белә торып... Бу бит карап торып кеше үтерү дигән сүз! Җинаять бит бу! Дөньяга килгән һәр кеше яшәргә хаклы имеш. Бу сүзләр әллә Конституциядән сызып ташландымы? Әллә инде минем балам гына бу хокуктан мәхрүмме?

Бүлмәдә авыр тынлык урнашты.

– Гафу итегез, Нәҗибә Фаязовна, – дип дәвам итте ханым. – Эчемдәгене бушатмый түзә алмадым. Депутат буларак ниндидер юлларын таба алмассыз микән дип кергән идем дә, булмас ахры. Үзем кебек үк хәерчеләрдән теләнеп җыярга каладыр.

Нәҗибә, хатын алдына кәгазь белән каләм салып:

– Хәзер генә җавап бирә алмыйм. Телефоныгызны калдырыгыз, мин сезгә өч көн эчендә шалтыратырмын, – диде.

Нәрсә эшләргә? Рәсми юл турында уйлыйсы да юк, эш елларга сузылачак, анда да әле буламы, юкмы. Нигәдер, Чукотка исенә төште. Теге операциядән соң Зояның ире әйткән иде бит: “Нәҗибә, мин синең алда мәңге бурычлы”. Ул соңгы елларда баеп киткән диләр, туган авылында мәчет салдырган икән. Нәҗибә телефон номерын җыйды.

– Шәүкәт?..

– О-о, Нәҗибә! Ничә еллар инде тавышыңны ишеткән юк. Зур кеше булдым дигәч тә...

– Шәүкәт! Уңайсыз да инде. Үзем өчен булса, үлсәм дә сорамас идем...

– Нәҗибә, нигә буш сүзләр? Сөйлә.

Эшнең нәрсәдә икәнен аңлатып бирде.

– Их, Нәҗибә! Мин бит синең өчен үләргә дә әзер, ә син ниндидер җирәнгеч акчаларны да кыенсынып кына... Бу бала яшәячәк, сүз бирәм. Ләкин андый балалар бер ул гына түгелдер бит? Бездә ул операцияне эшли алырдай кеше юкмыни?

– Белгечләр бар да ул, минем хирург хәтта Германиядә стажировка үтеп кайтты. Җиһаз юк.

– Менә шуннан башларга да иде. Нәҗибә, әгәр җиһаз булса, эшне оештыра алыр идеңме?

– Әлбәттә!

– Килештек алайса. Сумманы күрсәтеп, банк реквизитларын җибәрерсең... Әй, Нәҗибә! Үзеңнең хәлләр ничек соң?

– Дөресен әйткәндә, Чукотка һаман җибәрми әле мине. Төшләремә кереп, һаман үзенә чакыра. Чын тормыш анда булган икән.

– Яшьлек дип атала ул, Нәҗибә, исеме генә башка. Ул вакыттагы Чукоткага кайтып булмастыр инде хәзер.

Фото: pixabay

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: