Канатлылар (дәвамы)

Повестьны башыннан монда укыгыз.   

                

КӨТЕЛМӘГӘН  ОЧРАШУ

 

Печән вакытында  йөк өстеннән егылып,  аңын югалткан  колхозчыны китерделәр. Башы бик каты бәрелгән. Мондый авыруны  нейрохирурглар карарга тиеш. Казаннан санавиация чакырдылар. Врачны каршыларга Каенлыкүл аэропортына машина китте. Озак та тормый баш врач кабинетына Казан врачы килеп керде.

- Здравствуйте! - дип исәнләште дә, аптырап,  гаҗәпләнеп Илһамга эндәште:

- Хакимов, это Вы?

- Я, Серафима Владимировна! Здравствуйте! Проходите!

- Вот не думала! Мне говорили, что фамилия главврача Хакимов, я не полагала что это Вы. Здравствуйте, еще раз! - дип Серафима Владимировна  Илһамның кулын нык кына кысып исәнләште.

- Я тоже не думал встретить Вас здесь!

- Вот, стала бортхирургом по надобности! Воздушный тихоход! Ул матур итеп, яшьләрчә  кычкырып көлеп җибәрде. Илһам исе китеп карап тора: инде аның практика үтүенә ничә ел, Серафима тамчы да үзгәрмәгән! Димәк, Илһам  практика үткәндә ул яшь булган!

Бу очрашуга  алар икесе дә шат!

- Пойдемте, посмотрим вашего больного!

Илһам чәй әзерләргә кушып , авыру яткан палатага ашыкты.

Тиз генә  тамак ялгап алгач, Серафима Владимировна  карарын әйтте:

- Увезу я вашего больного, авось, выживет. А Вам, дорогой главврач, хочу подарить на память о нашей с Вами встрече  книгу нашего обожаемого главного хирурга Розенгартена! – Шулай дип, сумкасыннан   юкарак кына кызыл тышлы китап алып, эре хәрефләр белән   киң  итеп язып бирде:

 “Многоуважаемому  главврачу И.Х.Хакимову с глубоким  уважением, бортхирург С.В. Данилова.”

Ике ел буе үзе теләп  аларның больницасына төнге дежурстволарга бер тиенсезгә эшләп йөргән егетне Серафима онытмаган иде.

- Еще тогда, когда ходили в двенадцатую больницу, я полагала, что Вы  далеко пойдете! Рада за Вас! Досвидание! Желаю Вам успехов!

- Спасибо, Серафима Владимировна!

Илһам дулкынланып, рәхмәт әйтеп, дусларыннан бик кадерлесен, остазын  озатырга  чыкты.

Серафима Владимировна – Илһамның тормышына, язмышына зур йогынты ясаган сирәк кешеләрнең берсе! Гади, кешелекле, хирургияга, авыруларга бөтен барлыгы белән бирелгән доктор - батыр хатын!     

Озатып кергәч, Илһам ул бүләк иткән китапны кулына алды. Китапның авторлары  Татарстанның баш хирургы Михаил Юрьевич Розенгартен һәм профессор Валерий Юрьевич Альбицкий  иде. Розенгартен  Татарстан районнарында эшләүче хирурглар белән очрашып тора. Каенлыкүл хирурглары Смирнов Аркадий Александровичны  да, Хәкимов Илһамны да яхшы белә. Ул Аркадий Александрович белән яшьтәш, аның кебек үк сугышта катнашкан, хәрби госпитальләрдә хирург булып, меңләгән кешеләрне үлемнән коткарган. Илһамга аның юморга бай сөйләме, шаянлыгы ошый. Татарча да белә-татарча шаян җыр җырлап, көлдергәне булды.М.Ю. Розенгартен -Татарстанда хирургия хезмәтен оештыручы, талантлы хирурглар плеядасын тәрбияләүче, гомерен халкына багышлаган врач.

Китабын “Страницы из жизни хирурга“ дип атаган икән. Илһам кем турында микән? - дип кызыксынып ачса, исе китте: Александр Васильевич Вишневскийга багышланган! Шаккатты егетебез! Илһам  дүртенче курста укыганда  гыйлми түгәрәктә ясаган тема! Гаҗәпләнде: ничек болай туры килеп тора - таныш бортхирург бүләк иткән  баш хирургның китабында таныш тема! Хәер, гаҗәпләнәсе юк – алар барысы да Хирургия дәгән фәннең каһиннәре (жрец), әһелләре. Бу очрашу  Илһамда уңай кәеф, якты, шатлыклы хисләр калдырды.

     

                                     ТОРАКОТОМИЯ

 

- Илһам Хафизович, пычак белән кадалган бер кешене китерделәр! Милицияләр йөри!

- Кайда йөриләр? Отделенияга кертмәгез! 

Канын күп югалткан, күкрәгенә пычак  белән кадалган  авыр хәлдәге ир комада иде. Мондый авыруны  торакальный хирург карарга тиеш! Республика больницасына җибәрергә тиешләр, ләкин санавиация килүне көтәргә авыруның хәле дә, вакыт та юк! Авыруны кичекмәстән операциягә алдылар. Торакатомия – күкрәген ачтылар: йөрәкнең сул карынчыгында (левый желудочек) 3\5 см. зурлыктагы яраны күрделәр. Яраны тегәргә  кирәк, тиз генә текмәсәң, авыру үләчәк! Ләкин ничек тегәргә - йөрәк тик тормый бит, тибә! Энә белән  яраны бер яктан эләктергән иде, йөрәк туктады! Бу клиник үлем иде! Хирург туктаган йөрәкне шул секундта эләктереп алды да, дүрт урынан  тегәргә өлгерде, аннан  турыдан  йөрәккә   массаж  ясарга кереште!  Хирург йөрәкне уң кулының  учы белән тотып, баш бармагын йөрәкнең  аскы  ягында  калдырып, йомшак итеп, йөрәк ритмына чамалап,  кысып массажлый... Күпме вакыт үткәндер, йөрәк... яңадан тибә башлады! Шундый кискен үлем белән яшәү арасында секундлар, мизгелләр эчендә өлгер, җитез куллар, үткен күзләр генә  эшли аладыр мондый...батырлыкны! Операциядә катнашучылар  бу могҗизага  таң калып, йөрәк тибә башлагач, җиңел сулап куйдылар, хирургның  каһарманлыгына  шаһит булдылар ...Менә гомер ничек ялгана! Бүген операция ясалган кеше  яңадан егерме елдан артык яшәячәк иде. 

Авыру аңына килде, ул үзенең хәле, үлеп терелгәне турында бернәрсә дә белми. Илһам авыру янына милицияне якын да китертмәде. Милиция начальнигына: ”Терелгәч сораштырысыз», - гына диде.

Район  больницасы  өчен бу гадәти булмаган операция иде... Хирург өчен дә... Операция өстәлендә авыруы үлгәндә, ул да авыруы белән бергә үлеп, бергә терелгәндер...

 

Дәвамын сайтыбызда күзәтеп барыгыз.

Фото: pixabay

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: