Урам балалары (дәвамы)

Әсәрне башыннан монда укыгыз.

VII

Өй эче аптырарлык түгел. Яңа җиһаз да, затлы әйберләр дә юк. Нух заманындагы чаршаулар эленгән. Идән чиста итеп юылган, урын-җир пөхтә җыештырылган. Стенада борынгы фотолар эленеп тора. Зур сәгать тә туктап калган. Бар байлык: ике тимер карават та бер өстәл. Ә абый яңа гына килеп, дөньяны үзенчә матурларга тырышкан. Күрәсең, йортта күптән кеше яшәмәгән. Тик шулай да монда яхшырак. Һәрхәлдә зират эчендәге куышка тиңләп булмый инде. Моңарчы алар яшәгән подвал белән дә чагыштырырлык түгел. Баш астына салырга – мендәр, ябынырга юрган бар. Монысы яхшы.

Илдар – кырык яшьтән узган ир. Гомеренең яртысын диярлек төрмәләрдә үткәргән. Сәбәбе бер – кулы озын. Менә әле дә иреккә чыкканына куанып йөри. Хәер, куанамы соң? Чыкканда, үзе шулай уйлый иде дә бит. Кайткач, күргәненнән күңеле кайтты. Әти йорты ялгызлыктан чүккән. Күрше-тирә аның холкын белгәнгә күрә, аралашмый. Бер-ике урынга эшкә барып караган иде, утырып чыкканын белгәч, ипләп кенә баш тарттылар. Ә бит ашарга кирәк. Һава сулап кына тук булмассың. Телиме-теләмиме, теге сәләтен эшкә җигәргә туры килә. Тик әлегә ул сак кылана. Төрмәнең караңгы камераларыннан да бераз ял итеп алырга кирәк. Тагын Илдарның эчен пошырганы – ялгызлык. Эчендәгесен сөйләр өчен, хәтта янына утырып чәй эчәрлек кешесе булмавы җанын көйдерә. Төрмәдә үзенең дус-ишләрен, фикердәшләрен табып беткән иде. Әле дә автовокзалда шушы ике егет белән танышу бераз кәефен күтәреп җибәрде. Беренчедән, өчәү өчәү инде, күңелсез булмас. Икенчедән, бу егетләрнең аңа ярдәме дә тиячәк. Илдар планнар да корып куйды. Егетләр җитез, аннан-моннан куркып тормыйлар. Үзләренә 18 яшь тә тулмаган бит әле. Әллә нинди эш кылсалар да, хөкем каты түгел. Моны Илдар яхшы белә. Барысы да ул уйлаганча килеп чыкса... Әйе, зур өметләр баглый аларга Косой-Илдар...

Табын кызганнан-кызды. «Өч таган аумый – өчәү итик», дип күтәрделәр. Шуннан «арбаның дүрт тәгәрмәче әйләнгәндә генә, ул яхшы бара» дип, дүртәү иттеләр... Кызмача булган малайлар кайда яшәүләре, монда нинди җилләрнең илтүен сөйләп бирделәр.

Илдар да ачылып китте. Кәрт чыгарып, әллә нинди фокуслар күрсәтергә тотынды. Малайлар авыз ачып күзәтте.

 

VIII

Малайларның яңа урында яши башлавына атнадан артык вакыт үтте.

Тәүге көннән үк Илдар үз шартын куйды. Малайлар телиме-теләмиме, чәчләрен кырып ташларга! Данил белән Цыганның бертуктаусыз кашынганнарын күреп, шулай эшләргә булды. Тегеләр тәүдә киреләнеп маташты. Бигрәк тә Цыган бөдрә чәчләре белән хушлашырга теләмәде. Косой каты торды:

– Минем өйдә вшивым не место!

Хәзер икесенең дә таз башлары ялтырап тора. Бетләргә каршы көрәш моның белән генә бетмәде. Тимер чиләктә су кайнатып, киемнәрен дә пешекләп алды Илдар.

– Чистота – мать порядка! – дип, үзалдына сөйләнә бирде. Бу сүзләрне еш кабатларга ярата Косой. Төрмәдә шушы кагыйдәне миенә ныклап сеңдергәннәр. Үз өстен карамаган, шапшак йөргән адәмнәргә анда да караш бүтән, ди. Шуңа да төрмәдән кайткан көнне үк өен ышкып, юып, тазартып алды. Эчтән йорт ярлы күренсә дә, яткан урыны таза. Кызык малайларга мондагы тормыш. Илдар абый тиз генә үз кешегә әверелде. Эче тулы мәзәк! Инде беттеме икән дисәң, тагын әллә нинди әтнәкәсен китереп чыгара. Яңадан-яңа фокуслар өйрәтә. Укытучыбыздан уңдык, дип сөенә егетләр.

Тәүге «дәресе» бигрәк сәер булды. Илдар һәрберсенең уң кулын жгут белән бәйләде. Нык итеп, кан тамырларын кысканчы.

– Инде ике бармак белән бәбкә үләнен йолкыгыз! – диде ул. Һәм үзе йолкып та күрсәтте.

– Көлмә шул тиклем! Әллә без казга охшаганбызмы? – Сәер шөгыльгә егетләр ризасызлык белдерде.

– Сез үзегез миннән үтендегез! Приказ не обсуждается! – дип боерды «укытучы».

Цыган белән Данил бармаклары талганчы үлән йолыкты.

– Шәбрәк, шәбрәк! Туктамагыз! – Игътибар белән күзәтеп утырган Илдар боларны кабаландырды гына. Билгеле, кан тамырлары кысылгач, кул ойый, бармаклар да начар эшли. Мондый хәлдә үлән йолку түгел, бармакларны хәрәкәтләндерү дә авырга туры килә. Ә «остаз» тизләтә! Тыңламый кая барасың. «Шәкертләр» кулындагы тамырлары бүртеп чыкканчы, бармаклары күгәрә башлаганчы шул үлән йолку белән булышты.

– Бүгенгә җиткән! – Илдар канәгать елмаеп, жгутларны чишәргә ярдәмләште. – Бу иң беренче күнекмә булды. Атна буена шуны кабатлаячаксыз.

Җилкәсеннән авыр йөк төшкәндәй, егетләр җиңел сулап куйды. Кулдан жгутны чишкәч, кан да йөгерде, бармакларга рәхәт җылы таралды.

Атна буена шул дәрес дәвам итте. Бармак очлары сөялләнеп бетте. Бу сәер дәрес тә аларны ялкытты. «Нәрсә өчен кирәк икәнлеген азак әйтермен. Бу бик мөһим дәрес», – дип, Илдар ымсындыра торды.

Бактың исә, төрмәдәге дусты Косойга шушындый киңәш биргән икән. Урлашуга әзерлек өчен бик яхшы тәҗрибә. Кешенең кесәсеннән нәрсәнедер җиңел генә китереп чыгарыр өчен оста бармаклар кирәк. Гармунда, йә гитарада уйнарга өйрәнгән сыман. Кулның тамырын юкка гына кысмыйлар. Андый чакта бармаклар таш сымак ката, тыңламый. Әнә шундый кыен шартларда шәп эшләтә алсаң, башка вакытта бармакларың йөгереккә әйләнә. Берәр кемнең сумкасына тиз генә кереп киткәнеңне хуҗасы гына түгел, үзең дә сизми калачаксың.

– Алда өйрәтәсе приёмнарым күп әле. Бу зур эшнең башы гына, – дип дәртләндерде аларны Остаз...

 

Әсәрнең дәвамын сайтыбызда күзәтеп барыгыз.

 

"КУ" 11, 2019

Фото: pixabay

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: