Минем Такташ (дәвамы)

ӘСӘРНЕ БАШЫННАН МОНДА УКЫГЫЗ.

2

Фатир. Гадәти буйдак бүлмәсе. Адюк нидер яза. Һади керә. Танымыйча, тирә-юньне күзәтә. Барысы да шул ук югыйсә. Ләкин нәрсәдер үзгә сыман. Чор башка!

Бу – 1924 нче ел, мөгаен.

Һади (үзалдына). Сагыныр кешем – ерак. Шунда оча уйлар, йөрәк ярсуларын басалмыйм. Вәгъдәсез кыз, хатың кыска синең, җылы сүзләрең дә күренми...

...Кисеп таратма син өчлек гомерне... (Башы авыртып куйгандай, чигәсенә җиңелчә орына. Әсәр азагына таба без аның баш авыртуына түзә алмас хәлгә җиткәнен күрергә тиешбез.)

...Кара... вәгъдәсезлек итмә, төзәл, хәтереңдә тот биргән сүзеңне! Күбрәк аша, йокла, матур төшләр керсен йокыңа! (Дәшми тора. Җылыга тиенеп ләззәтләнә.)

Бүлмә сине югалтуга моңсу хәзер9... (Адюк янына килә. Адюкка.)

Мин ялгышып кердемме бирегә,

Әллә синме? (Сагышлы елмая.)

Кайсыбыз явыз?

Адюк (кем икәнен күрмичә, рухланып урыныннан тора).

Кара әле, яңа әсәр яздым! (Һадины күреп өнсез кала.)

Беребезгә беребез нинди

охшаганбыз...10

Һади (аңа карап тора).

Нинди охшаганбыз.

Ничек охшаганбыз...

Бертуганнар дисәң,

Мин Тамбовтан, ә син...11

Адюк (кул суза.)

Ә мин Такташ. Синең якташың. (Күрешәләр.)

Һади (уйга кала).

Нәрсә дисең? Кем син? Такташмы?

Адюк (аны ишетмичә, кәгазьдән шигырь укый).

Ике тормыш.

Берсе болай җырлый:

Кул сузып күзләрне тектек,

Әй, иляһи, алдыңа,

Рәхмәтең салган өчен,

Мең-мең шөкер сиңа.

Һади.

Мөмкин түгел...

Бу хәл мөмкин түгел...

Адюк.

Икенчесе:

Без черек йөкләрне өстән ташлыйбыз

(Кайгылар безне үлемдәй каплаган),

Ишетәсезме?

Без яңа юл башлыйбыз

Мәңге утларга, кояшларга табан!12

Һади.

Мөмкин түгел...

Мөмкин түгел кебек:

Мин таныдым сине,

Зәңгәр күзле уйчан яшь егет13. (Паузадан соң такмаклый.)

Дыр-дыр-дырабан,

Мокамай йомырка урлаган...

Һади такмак әйтә башлауга Адюк гаҗәпкә кала.

Әйшә тәтәй тоткан...

Адюк.

Караулны кычкырткан.14 (Пауза.)

Бу – минем беренче чирканчык,

Беренче шигырем ләбаса.

Һади.

Син барысын шунда ук аңларсың,

Йөземә тутырып карасаң.

Адюк (карый, өнсез кала).

Мин көзгегә карап торам гүя,

Һәм танымыйм: чынлап, үземме?

Нәрсә булды сиңа, киләчәгем,

Җетелеге уңган күзеңнең?

Яшәгәндә һаман биеккәрәк,

Югарырак табан талпынып,

Нинди хәсрәт уты купты кинәт,

Чәчләреңне өтте ялкыны?

Килә иде синең хозурыңа

Атлап түгел, очып барасым,

Нәрсә булды сиңа, киләчәгем,

Ник шулкадәр моңлы карашың?

Онытылып карап торган саен

Һич танымыйм, чынлап, үземне.

Килбәтлерәк чагым, дип юанам,

Капма-каршысында көзгенең.

Һади.

Бераз гына баш авыртып тора...

Ә калганы – түзсәң түзәрлек.

 

Адюк.

Минме соң бу?

Һади.

Әлбәттә, юк, синең

Адюк чагың гына, диярлек,

Адюк, сабый Адюк!

Адюк.

Синең белән

Шомлы халәт керде ияреп...

Һади.

Ничәнче ел монда?

Адюк.

Егерме дүрт.

Һади.

Ә мин – утыз бердән, өлкән бик...

Үзгәртәсең килсә киләчәкне,

Бөтен гомрең алда икән бит.

Адюк.

Нихәл анда әткәй, әнкәй ничек,

Туганнарым ничек?

Һади.

Исән-сау.

Адюк.

Ил-көн нишли?

Һади.

Дан иптәш Сталинга! (Адюкның караламасын карый.)

Адюк.

Артык сорау бирмим алайса.

Һади.

Ярый кебек. (Каләм алып, кәгазьгә сыза-яза.)

Иляһларын гына

Сызып ташла, җиргә төш, Адюк!

Гадиләрнең йөрәк җырын җырла!

Адюк.

Син тамырга үтмә алай ук:

Мин мәңгелек уйлар белән янам,

Бөек проблемалар үз миңа!

Һади.

Син заманнан киңрәк булалмыйсың,

Киңрәк булсаң,

Кирәк булалмыйсың заманга. (Кәгазен бирә.)

Адюк (кәгазьне ала, карый, канәгать рәвештә баш селки).

Ничек кенә килеп чыктың шулай?

Һади.

Белмим, Адюк.

Адюк. Гаҗәп хәл, чыннан.

Һади.

Таңга кадәр сыендыр бүлмәңдә,

Шуннан ары сине борчымам.

 

ДӘВАМЫН САЙТЫБЫЗДА КҮЗӘТЕП БАРЫГЫЗ.

"КУ" 6 (июнь), 2019

Фото: kitaphane.tatarstan.ru

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: