Минем Такташ

Кечкенә опера өчен либретто

Катнашалар:

Һади – карт шагыйрь

Адюк – яшь шагыйрь

Идея – рух (төп күренешләрдә Галя кыяфәтендә)

Гавам

 

1

Вокзал. Перрон. Кичкырын. Узып китә торган поезд тавышлары. Әледән-әле диктор нидер игълан итә. Перрондагы эскәмиядә Һади (кичнең шактый салкын булуына карамастан, җиңелчә киенгән, яланбаш) утыра. Янында – чемодан. Кулында таягы (трость) да бар. Туңганга күрә аягын-аякка бәрә, торып йөреп килә. Сәгатенә карап ала.

Һади (үзалдына). Мин сиңа язган хатларымны әллә ышандырыр­лык итеп язмаганмынмы, әллә син үзең шулай иманыңны минем сүзләргә югалттыңмы?

...Үз турымда язган сүзләремә ышанмыйсың төсле...

...Бүген дә менә ике хатыңны алдым. Алар, берсеннән-берсе уздырырга теләп, мине тиргиләр. Ниндидер ышанусыз хисләр белән тулы ул хатлар. (Сәхнәгә пассажир кыяфәтендә Идея чыга.)

...Биш ел синең белән үткән сансыз минутлар мине сиңа өзелмәслек бәйләгән. Аларны син дә, мин дә өзә алмабыз...1

Идея.

Урам шаулый-шаулый төн уздыра,

Кемнең монда кемдә эше бар,

Һәрбер җылы тунлы кешеләрнең

Җылы бүрке, торыр төше бар...2

  Һади урыныннан торып
аңа тартыла.

Һади.

Галя! Синме? Минем йөрәгемне

Кара күмер иткән утлы гөл?

(Танымыйча.)

Кичерегез, мин ялгыштым, ахры.

Идея.

Мин сиңа дошман түгел.3

Һади.

Кем соң?

Идея.

Танып килгән табынучың,

Иҗатыңа синең мин гашыйк.

Күз төште дә, әллә нишләп киттем,

Хәл-әхвәлен, дидем, сорашыйм.

Бер килешме?

Һади.

Сынатмыйбыз әле.

Чигәдә чәч кенә агара...

Идея.

Әйт соң,

Такташ нигә язмый?

Әллә нәрсә булды аңарга...4

Һади.

Бу – тукталу түгел,

Бу – тик болай,

Алга бару өчен тукталу,

Күтәренке тавыш алган чакта

Бераз гына туктап тын алу!5

Менә артыр көчем йөрәгемдә,

Яшәрермен кайткан үчемнән –

Маңгаема төшкән ерым өчен,

Язылмаган җырым өчен дә!

Анык беләм:

Җиңүләрем алда,

Максатларым – бөек, югары.

Юл читендә хәл алырга туктау,

Бу – тукталу түгел,

Юк әле!

Идея.

Арыдыңмы?..

Һади.

...Үземә бурыч куям

Пушкиннарны узып китәргә...

Республика миңа әмер итә

Тулы килеш шуны үтәргә!..6

Идея.

Рәхмәт сиңа.

Һади.

Нәрсә өчен, сеңел?

Идея.

Килгән өчен шушы дөньяга.

(Елмая.)

Йөрәкләрдә синең иҗатыңнан

Иң мөкаддәс хисләр уяна.

Идея Һадины үбеп ала.

Һади (канәгать елмаеп).

Кыз вакытта бары да матур була,

Кайдан чыга усал хатыннар?7

Идея.

Белеп сөйләшкәндәй сөйләшәсең.

Һади (моңсу елмаеп).

Белеп сөйләшергә хакым бар.

Идея.

Өлешеңә төштеме берәрсе?

Һади.

Җавап бирә алам тик көлеп:

Үзе усал, үзе болай бер дә...

Идея (шигырьне танып, җырлап бетерә).

Усал түгел кебек шикелле.8

 

Көләләр. Һади кулына өреп, җылытып ала.

Һади.

Ул Мәскәүдә.

Укый.

Мин, ниһаять,

Сәфәр чыктым аның янына.

Ачыклыйсы хисләр калган икән,

Аңлашасы сүзләр тагын да...

Китәм инде! –

Поезд ыргып узар

Мәркәз белән мәркәз арасын!

(Үзалдына.)

Барысы да искитмәле булыр,

Искитмәле булмый карасын!

Идея.

Поезд бүген килеп җитмәячәк...

Һади. Андый борчулардан арала.

Идея.

Әле генә игълан иттеләр бит,

Без сөйләшеп торган арада...

Һади.

Булмас!

Башны түмәр салам – булмас!

Иртәгәгә калу – миңа соң...

Һади, мөгаен, поезд расписаниесен ачыклар өчен, ашыгып чыгып китә.

Идея.

Һәрнәрсәнең үз вакыты җитәр,

Күңел канатларың сынмасын!

Поезд килер, иртән, җиденчедә,

Иртән, җиденчедә, килер поезд,

Юлдаш булып көнгә тагын да –

Дөньяларны саф хисләргә күмеп

Ак чәчәкләр яуган чагында,

Ак чәчәкләр яуган чагында.

Һади үкенечле кыяфәттә кире керә.

Һади.

Иртә уңмаганнар кич уңамы? (Колакларын тотып җылыта.)

Кирәк чакта ничек килсен ул? (Поезд килгән якка ишарәли.)

Идея (икенче якка күрсәтә).

Залга үтәсеңме?

Һади.

Өйгә кайтып,

Бу салкыннан качам. (Китешли.)

Хуш, сылу!

Һади китә.

Идея.

Арыгансың...

Ашыкмыйча гына

Кайт үзеңә, таныш өйгә кер.

Уңны-сулны аңлап алыр өчен

Бераз минем ярдәм кирәгер...

Шагыйрь, шагыйрь!

Киләчәгең кинәт

Үткәннәргә табан борылыр...

– Харап иттең! – диярсең, тетрәнеп.

Ә мин коткаручың булырмын.

Идея китә.

ДӘВАМЫН САЙТЫБЫЗДА КҮЗӘТЕП БАРЫГЫЗ.

"КУ" 6 (июнь), 2019

Фото: litres.ru

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: