Мин сине мәңге сөярмен (дәвамы)

ӘСӘРНЕ БАШЫННАН МОНДА УКЫГЫЗ.

 

Карт. Менә азрак хушландык.

Карчык. Кружкаңны чайкатырга иде.

Карт. Соңыннан.

Карчык. Рәхмәт, тәмле булды.

Карт. Әллә ни түгел лә, шулай да ярый.

Карчык. Юк, әйбәт, рәхмәт.

Карт. Болай утырмаганга инде...

Карчык. Минем дә...

Сүзсез утыралар. Кинәт икесе дә берь­юлы сүз башлыйлар. Туктап калалар.

Карчык. Шуны сорамакчы идем: бу чынлап та синең территорияме?

Карт. Әйе, монда шешә булган бөтен җир безнең территория.

Карчык. Син, ветеран башың белән, нигә болай йөрисең?

Карт. Сөйли башласаң, бик озак. Аннары, йөрәкне бозасы килми.

Карчык. Ярый, сөйлисең килмәсә сөйләмә.

Сүзсез утыралар.

Карт. Беләсеңме? Кайвакыт бушанасы, ачылып, эч серләрен сөйлисе килә. Беркемдә беркемнең гаме юк, һәркем үзенә бикләнгән. Күңелеңне ачсаң, аңлау түгел, мыскыл итеп көләләр генә.

Карчык. Йә инде, үпкәләмә. Үзең мондагымы соң?

Карт. Авыл малае мин, сугыштан соң ранениеләр борчыды, дәваланыр­га, йөрәк әрнүләрен басарга кирәк иде. Монда күчеп килдем дә калдым. Туганнарымнан авылда беркем дә калмады. Эх, узган гомер, аккан су... (Танырга тырышкандай, Карчыкка текәлеп карап ала. Уйланып утыралар.)

Карчык. Минем дә тормышым шәптән булмады. Сугыш вакытында, елата-елата, ФЗӨгә җибәрделәр, ул паровоз миче өчен урман тураулар, ашарга җитмичә качып кайтулар. Торфка «вербовать» итүләре. Нормаң тулса – биш йөз грамм ипи. Кайберәүләр өйләреннән алып килгән запаслар белән... Ә мин япа-ялгыз... Күрде инде башлар...

Әйләндек калаларны.

Вербовщиклар яллый икән

Бәхетсез балаларны.

Җырлары да шул – минем кебек бәхетсезләр турында булган.

Карт. Ул чакларны мин дә бик еш искә алам. Менә, ничектер, яшәүнең ниндидер мәгънәсе булган дип әйтимме?!

Карчык. Яшь булганбыз, шуңа күрә мәгънәсе дә булган.

Карт. Юк, ниндидер ышаныч, өмет бар иде...

Карчык. Өмет хәзер дә бар ул...

Карт. Әйдәле, төшенкелеккә бирелмик, үз-үзебезне кызганып утырудан ни файда? Әнә кара, яшь җилкенчәкне. Яшьлек шул, яшьлек...

Карт шул якка, Карчык аңа карап тора.

Карчык. Әйе, яшьлек!

Сүзсез утыралар, һәркем үз уенда. Карт, азрак утыргач, җыр башлый.

Карт.

Кара, кара, кара күзләремә,

Алар сине генә күзлиләр.

Сөю утларында янам, көям.

Синең күзләр генә күрмиләр,

Йөрәк әрнүләрен сизмиләр.

Карчык (Картка сәерсенеп карап). Тукта! Син кайдан беләсең бу җырны?

Карт. Яшь чакта җырлый идек! Ә нәрсә?

Карчык. Әйе, яшь чакта бит әле...

Карт. Нигә сәер генә сорап куйдың?

Карчык (үз-үзенә). Әйе, сәерсенерсең монда. Юк, болай гына. Борынгы җырлар алар бер-берсенә охшаш.

Карт (үтәли карап). Бик борынгы, димәс идем.

Карчык (кинәт кабаланып җыена башлый). Йә, ярый, озак утырылды. Кайтыйм әле... Рәхмәт... Сау булыгыз! (Үз шешәләрен тутыра.)

Карт. Минекеләрне...

Карчык. Калдырдым, борчылма!

Карт тора. Карчыкның бер алдына, бер артына чыгып күзәтә. Карчык аның карашын сизә.

Карчык. Синекеләргә тимим.Нәрсә шыгырдатасың?

Карчык утыргычка утыра. Карт үз шешәләрен букчага тутыра. Карчык аңа сәерсенеп карап тора.

Карчык (үзалдына сөйләнеп). Юк, булмас...

Карчык тиз генә җыена да сиздермичә генә китмәкче була.

Карт (түземлеген җуеп). Тукта! Утыр! Тынычлан.

Карчык (үзе дә сизмәстән утыра, аннан сикереп торып). Әтәч, нигә миңа кычкырасың?

Карт. Сөйләшүем шундый минем. Йә Алла, үзгәрмәсә дә үзгәрмәс икән адәм баласы. Кыргыйлыгың тәки бетмәгән.

Карчык. Үзең, үзең шундый ук... Кырыс!

Карчык утыргычның бер як читенә утыра. Карт аңа карап тора.

Карт. Исәнме?

Карчык. Исән!

Карт. Нихәл?

Карчык (аңа карап). Нәрсә? Менә нәрсә дип ыржаясың, ә? Нәрсә, карчык булган, картайган, танып та булмый, дип көләсеңме? Үзең бик җегетләр асылы.

Карт (дәшми генә карап тора, аннан карчык янына утырып). Хәлләрең ничек, дидем?

Карчык (йодрыгын төйнәп). Якын килмә! Ничу монда!

Карт (ачуы килеп). Нәрсә кыланасың? Көпә-көндез бөтен мир алдында кочакларга җыена дип уйлыйсыңмы әллә? Өметләнмә.

Карчык. И-и. Оятсыз! Сакаллы сабый, нәрсә сөйләп утыра бит.

Карт. Да-а! Сине дә күрер көннәр бар икән.

Карчык. Менә, күрдең.

Карт. Күрдем, күрдем! Барыбер очрашырга тиеш идек без. Ничек кенә күз алдына китерми идем. Тик менә болай очрашырбыз дип уйламадым да.

Карчык. Нәрсә, яшь җилкенчәк кебек, муеныңа ташланыр дип көттеңме? Өметләнмә!

Карт. Юк ла! Дөресен генә әйткәндә, баштарак танымадым.

Карчык. Үзең бик танырлык инде...

Карт. Күзләреңдәге очкын гына...

Карчык (йомшара төшеп). Бу яшьтә нинди очкын, әллә кайчан сүнделәр ул очкыннар.

Карт. Юк, ул күзләрне гомерем буе оныта алмадым, күңелемдә гел йолдыз кебек янып торды.

Карчык. Бигрәк оста сөйлисең! Мондый сүзләр ишетмәгәнгә...

Карт. Минем дә сөйләгәнем юк. Син үзгәрмәгәнсең...

Карчык. Тагын мыскыл итә­сеңме?

Карт. Нәрсә син күкерт кебек кабынырга торасың?

Карчык. Көлмә соң. Ничә ел үтте. Мин нәрсә, көзгегә караганым юк дип уйлыйсыңмы?

Карт. Ярар! Күңелең булсын, үзгәргәнсең.

Карчык. Бик ныкмы?

Карт. Бик нык, ыстрашны!

Карчык. Нәрсә аңлыйсың син?

Карт. Моның кадәр, ирләр кебек, холыксыз карчык күргәнем юк иде әле.

Карчык. Кем карчык, үзең син... әйтер идем...

Карт. Әйт!

Карчык. Әйтмим, йә хәтерең калыр. Гомумән, нормальный хатын-кыз күргәнең бармы?

Карт. Нигә күрмәскә, монда нинди сорт күрергә телисең – муре!

Карчык. Кем карасын сиңа? Икенде күләгәсенә.

Карт. Карадылар һәм карыйлар. Мин әле оһ-һо-һо!

Карчык. Бик шатмын! (Карчык китә башлый.)

Карт. Йә, көнләшмә, шаярдым гына.

Карчык. Кем көнләшә? Минме?

Карт. Кешечә сөйләшәбезме без, юкмы инде бүген?

Карчык (үзалдына). Көнләшә, имеш, көнләшер кеше булса иде.

Карт (сабыр гына). Җитте инде, бигрәк кабындың. Әй Алла, яшь чакта кыланмаганны, хәзер килеп...

Карчык (әрнү белән). Авыр... аңлыйсыңмы, авыр! Ярты гасыр узып киткән бит.

Карчык акрын гына елый. Карт аның иңнәреннән тотып, утыргычка утырта.

Карт. Йә, йә. Язмыштыр, нишлисең. Аллаһы Тәгалә шулай язгандыр.

Карчык (Картның җилкәсенә башын куеп.) Мин көттем бит сине.

Карт. Ә мин эзләп-эзләп карадым да аннан ары өметне өздем.

Карчык. Кызык! Гомер тегеләй дә үтә, болай да...

Карт. Дөнҗа без уйлаганча гына түгел, Алла теләгәнчә бара.

Дәвамын сайтыбызда күзәтеп барыгыз.

"КУ" 5 (май), 2019

Картина: xrest.ru

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: