Бозлавык (драма)

Катнашучылар:
Ә х ә т о в  В а д и м – яшь егет, 22 яшьтә
Ә х ә т о в  С ә л и м – Вадимның әтисе, 45-50 яшьләрдә
Ә х ә т о в а  К л а р а – Вадимның әнисе, 45-50 яшьләрдә
Э л и н а – Вадимның беренче мәхәббәте, 22 яшьтә
Д а н и с н ы ң  ш ә ү л ә с е
Ә н и с ә – Данисның сөйгән яры, 20-22 яшьләрдә
Л и л и я – Әнисәнең дус кызы, 20-25 яшьләрдә
З а һ и д ә – Данисның әнисе, 50-55 яшьләрдә

БЕРЕНЧЕ ПӘРДӘ
Беренче күренеш

Казан. Әхәтовлар фатиры. Сәлим белән Клара, хафаланып, Вадимның кайтканын көтәләр.

 

      КЛАРА. Нишләп һаман кайтмый икән?

      СӘЛИМ. Әле яңа гына шалтыраттымтелефоны җавап бирми.

      КЛАРА. Вахитның номерын җыеп кара.

      СӘЛИМ. Аңа да шалтыраттым. Яшел Үзәннән сәгать алтылар тирәсендә чыгып китте, диде.

      КЛАРА. И Ходаем, бүген юлларда бозлавык. Җитмәсә, әллә нинди начар төш күрдем.

      СӘЛИМ. Төшне күрү түгел, аны начарга юрау яман.

 

Вадим керә.

 

      СӘЛИМ. Менә бит, кайтып җитте.

      КЛАРА. Вадим, улым, нишләп болай озак?

      ВАДИМ (өс киемен салып). Яшел Үзәнгә бардым бит, Вахит абый янына. Оныттыңмыни?

      КЛАРА. Без монда атаң белән ут йотып утырабыз. Нишләп чыраең ак?

      ВАДИМ. Арыдым.

      СӘЛИМ. Машинага әйбер-кара булмагандыр бит?

      ВАДИМ. Барысы да тәртиптә, әти. Нәрсә булсын аңа.

      СӘЛИМ. Шулай да кыяфәтеңдә сәерлек бар. Егор абыең белән ызгыштыңмы әллә?

      ВАДИМ. Ә нигә миңа аның белән ызгышырга?!

      СӘЛИМ. Авария-мазарга тарымагансыңдыр бит?

      ВАДИМ. Юк ла инде.

      СӘЛИМ. Машинаны карап керим әле. (Иңенә тунын эле, чыгып китә.)

      КЛАРА. Ашыйсың киләме?

      ВАДИМ. Юк.

      КЛАРА. Элина белән аралар бозылдымы әллә?

      ВАДИМ (йөзен сытып). Әни, зинһар, йөдәтмә инде. Тыныч кына утырып хәл алыйм әле.

      КЛАРА. Ничек инде, йөдәтмә?! Син шушы кыяфәттә кайтып кер дә, ә миңа сорарга да ярамыймы?

      ВАДИМ. Нинди кыяфәттә?..

 

Сәлим керә.

 

      СӘЛИМ. Машина тәртиптә. (Тунын элеп куя.)

      КЛАРА. Күңелем сизә, барыбер нәрсәдер булган.

      СӘЛИМ. Ник дәшмисең, улым?

      ВАДИМ (авыр сулап). Миңа бер фаҗиганең шаһиты булырга туры килде. Каршыга килүче машина трассадан тайпылып төшеп китте дә... юл буендагы агачка бәрелде. Рульдә яшь егет иде. Ул һәлак булды. Мин, туктап, ашыгыч ярдәм чакырдым, полициягә хәбәр бирдем…

      СӘЛИМ. Синең гаебең юктыр бит? Безнең машина исән, яньчелгән җирләрен дә күрмәдем.

      ВАДИМ. Юл тайгакБозлавык... Машинасы боргалана башлады... Әле дә аермачык күз алдымда... Яп-яшь егет… Өстендә затлы кәчтүм иде... Яндагы утыргычта – ак розалар букеты. (Икенче бүлмәгә китә.)

      КЛАРА. Бигрәк йомшак күңелле шул.

      СӘЛИМ. Нәкъ син инде. Тышкы кыяфәте генә миннән. Нечкә күңел белән яшәве авыр бу дөньяда. Бөтен нәрсә нәзек төшеннән өзелә.

      КЛАРА. Өзелмәс, өзелмәс. Әнә бит әле, егерме ике яшендә нинди зур эш башкара.

      СӘЛИМ. Һе, минем ярдәмем белән.

      КЛАРА. Өйләнергә вакыт аңа.

      СӘЛИМ. Соңгы вакытта аның Элинасы ошамый башлады әле миңа.

      КЛАРА. Менә дигән кыз. Мәктәп елларыннан бирле бергә. Әти-әнисе төпле, җитди кешеләр. Әтисе – кибет директоры, әнисе бухгалтер.

      СӘЛИМ (кашларын җыерып). Торгашлар. Кечкенә чакта тәти кыз иде ул. Үсә төшкәч, бөтенләй башка. Артык чытлык ул хәзер. Кигән киемен кара инде...

      КЛАРА. Элитный ювелир кибеттә эшләүче кыз башкалардан бераз аерылып торыр инде ул.

      СӘЛИМ. Мөнәсәбәтләре тирәндер, дисеңме? Алга таба уртак планнары бардыр дип уйлыйсыңмы?

      КЛАРА. Инде ничә ел очрашалар, бу бит тикмәгә түгел. Таныш-белешләр дә соклана, чөнки мәктәп елларыннан ук килгән мәхәббәт хәзерге заманда сирәк очрый торган хәл.

      СӘЛИМ. Менә таныш-белешләрнең күреп йөрүләре начар. Ике кеше бер-берсен яратканда, башкалар бу хакта белергә тиеш түгел. Чын сөю публиканы яратмый, ят итә. Ике кешенең мәхәббәте дөньяга мәгълүм булса, димәк, ул мәхәббәт инде үлгән дигән сүз.

      КЛАРА. Идеалда, бәлки, шулайдыр. Бу заманда исә беркемнән бернәрсәне яшерү мөмкин түгел.

      СӘЛИМ (сәгатькә карап). Йокларга ятар вакыт.

 

 

Сәлим белән Клара йокы бүлмәсенә китәләр. Вадим йокымсырап ята.

 

Дәнис шәүләсе керә.

 

Алар бер-берсен ишетмичә сөйләшәләр.

 

 

      ДӘНИС. Кинәт салкынайтты шул. Шуңа юлларда көчле бозгалак.

      ВАДИМ. Тунымны өстеңә япмадым - син канга баткан идең. Аннары... пульсың да юк инде инде синең. (Гаҗәпләнә.) Син... елмаясың...

      ДӘНИС (елмаеп). Мин шундый ашыктым, шундый ашыктым...

      ВАДИМ. Нигә кинәт уңга каерылдың? Арабыз шактый зур иде бит әле.

      ДӘНИС. Чәчәкләрем өшегәндер инде.

      ВАДИМ. Юл читенә тайпылмаган булсаң, трассадан төшеп китми идең.

      ДӘНИС. Мин гаепле аның алдында.

      ВАДИМ. Ә-ә-ә, син мине ишетмисең... Әллә ишетәсең килмиме?

      ДӘНИС. Бу салкыннар озакка микән?

      ВАДИМ. Югыйсә юлның ул төше бигүк тайгак та түгел иде.

      ДӘНИС. Дөресен әйткәндә, салкынлык куркыныч түгел. Салкынлык үзеңнән, үзәгеңнән килмәсен – менә анысы куркыныч. (Китә.)

 

Вадим калтырана башлый. Торып, тунын кия. Караватына барып ята.

 

 

Иртәнге як.

Сәлим белән Клара эшкә киткәннәр.

Вадим тора.

 

      ВАДИМ (стена сәгатенә карап). Көн уртасы икән инде.

 

Телефон зеңгелди. Элинаның тавышы телефоннан ишетелә.

 

      ЭЛИНА. Сәлам, Вадим! Син кайда?

      ВАДИМ. Өйдә.

      ЭЛИНА. Шалтыратам, шалтыратам, җавап бирмисең. Нишләп эштә түгел?

      ВАДИМ. Бераз хәлсезләнеп киттем әле.

      ЭЛИНА. Бер-бер хәл булды мәллә?

      ВАДИМ. Аннары сөйләрмен.

      ЭЛИНА. Хәзер тиз генә килеп китсәм ярыймы?

      ВАДИМ. Кил.

 

Вадим сәлперәйгән кыяфәттә. Өстәлдәге ризыкны теләр-теләмәс кенә капкалап ала. Ишек кыңгыравы чылтырый. Элина керә - өстендә кызыл “пуховик”.

 

      ЭЛИНА (гаҗәпләнеп). Нишләдең син?

      ВАДИМ. Белмим.

      ЭЛИНА. Авырыйсыңмы?

      ВАДИМ. Кичә бер кеше һәлак булды.

      ЭЛИНА. Кем?

      ВАДИМ. Яшь егет. Минем яшьтәш.

      ЭЛИНА. Танышыңмы?

      ВАДИМ. Юк. Минем аркада харап булды ул. Юлның мин барган ягында, алда чокыр күренде. Читләтеп үтим дип, каршы полосага чыктым. Каршыма килүче машина кинәт уңга каерылды. Югыйсә арабыз зур иде.

      ЭЛИНА. Хәзер нәрсә була инде?

      ВАДИМ. Белмим.

      ЭЛИНА. Сине гаеплиләрме?

      ВАДИМ. Беркем дә гаепләми.

      ЭЛИНА. Алайса тынычлан. Үзең исән-сау бит. Бүген эшкә бармыйсыңмыни?

      ВАДИМ. Бармыйм.

      ЭЛИНА. Чыраеңнан төс качкан. Әйдә саф һавага.

      ВАДИМ. Элина, гафу ит, син бар. Үзем генә утырыйм әле. Кичкырын шалтыратырмын.

      ЭЛИНА. Ярар. Киттем мин. Бер сәгатькә генә сорап киткән идем эштән. Шалтыратышырбыз. Кайгырма да, борчылма да. На часок отпросилась. На связи будем. Не переживай. (Вадимны битеннән үбә һәм чыгып китә.)

 

Вадим шкафтан тынычландыра торган дару алып эчә. Аннары караватка барып ята. Колагында машиналар тавышы, тормозлар шыгырдавы, бәрелү, гөрселдәү яңгырый.

 

Көн кичкә авышкан вакыт.

Сәлим белән Клара эштән кайтып керәләр.

 

Вадим аякларын көчкә сөйрәп, үз бүлмәсеннән чыга.

 

      КЛАРА (аптырап). Син өйдәмени инде?

      ВАДИМ. Мин беркая да бармадым. Эшкә шалтыратып, чирлим, дидем.

      КЛАРА. Сәлим, әллә соң Алексей Петровичны чакырыйкмы?

      ВАДИМ. Кем ул?

      СӘЛИМ. Табиб. Оныттыңмыни? Элекке фатир күршебез.

      ВАДИМ. Миңа полициягә барырга кирәк. ГИБДДга.

      СӘЛИМ. Чакырдылар мәллә?

      ВАДИМ. Чакыручы юк. Мин үзем барам. Күрсәтмәләр бирәм.

      СӘЛИМ. Күрсәтмәләр биргәнсеңдер бит инде.

      ВАДИМ. Барыбер барырга кирәк.

      СӘЛИМ. Барырсың, әмма бүген түгел. Иртәгә дә көн бар. Ят, ял ит.

 

Вадим әкрен генә башка бүлмәгә китә.

 

      СӘЛИМ. Монда ниндидер хикмәт бар. Бәлки, юлда аларның конфликт булгандыр. Мин үзем барысын да ачыклаячакмын. (Чыгып китә.)

 

Вадим пәйда була. Йотлыгып су эчә.

 

      КЛАРА (шомлы тавыш белән). Син бездән нәрсәдер яшерәсең.

      ВАДИМ. Кичәге вакыйга мине нык тетрәндерде.

      КЛАРА. Йөрәккә болай ук якын кабул итәргә ярамый. Дөньяда нинди генә фаҗигаләр булмый.

      ВАДИМ. Шулай. Әмма һәрбер кеше андый фаҗигагә юлыкмый.

      КЛАРА. Дөньяда нәрсә булырга тиеш, шул гамәлгә аша. Тормышта көн саен кайдадыр ниндидер кайгы туа. Барысын да күңелең аша үткәрергә кирәкми.

      ВАДИМ. Ә үземә кагыла торган вакыйга булса?

      КЛАРА. Шаһит булу - сиңа да кагылырга тиеш дигән сүз түгел әле ул.

 

Пауза.

 

      КЛАРА. Аллага шөкер, барыбыз да исән-сау. Тыныч бул. Дару биримме?

      ВАДИМ. Эчтем инде.

      КЛАРА. Алайса, бар, ят, йокыга китмәссеңме.

 

Вадим башка бүлмәгә китә. Сәлим керә.

 

      СӘЛИМ. Вадимның бер гаебе дә юк. Нәчәлниккә дә кердем, Рашат Әхтәмовичны да күрдем. Кыскасы, ничек кенә булмасын, ситуация контроль астында.

      КЛАРА (уйчанланып). Тормыш юлы, гомумән, гел бозлавык кына инде ул. Кеше гомер буе тайгак юлдан бара. Кайвакыт саклык кына да ярдәм итми. Башкалар, таеп, сиңа бәрелергә, үзеңне аяктан егарга мөмкин.

 

 

Ут сүнә.

 

Ярым караңгылыкта Вадим янына Дәнис шәүләсе килә.

 

Сөйләшкәндә, алар бер-берсен ишетмиләр.

 

 

      ДӘНИС. Һич аңламыйм – башымы бу, азагымы?

      ВАДИМ (калтыранып). Син туңмыйсың бугайНигә юлдан төшеп киттең? Мин бит чокырлы җирне үтү белән, шундук үз полосама бастым. (Кул селти.) Әй, син бит мине барыбер ишетмисең.

      ДӘНИС. Бер акыл иясе: “Дөньяда гаепле кешеләр юк”, - дигән. Ничек инде?! Һәрбер кеше хаклы булып чыгамыни?

      ВАДИМ. Синең тизлегең зур иде. Кая чаптың соң син, кая ашыктың?

      ДӘНИС. Бигрәк сәер – берни тоймыйм. Берни аңламыйча китеп бардым. Нишләп сөю көчлерәк булган саен, кеше ахмаклыкны күбрәк ясый икән?

      ВАДИМ. Тормозга кинәт басмаска иде сиңа...

      ДӘНИС. Яратучы кешенең йөрәген бәхет кенә түгел, газап та ялмап ала. Моны мин беләм. Әмма нигә алай, ни мәгънә - аңламадым.

      ВАДИМ. Синең машинаңда ак розалар букеты бар иде. Мөгаен, ниндидер бәйрәмгә яки очрашуга баруың булгандыр …

      ДӘНИС. Мәхәббәткә ирек кирәк. Әмма мәхәббәтнең үзендә сиңа ирек юк. Ашкынасың, ашыгасың, омтыласың, каударланасың, хафаланасың, башыңны югалтып чабасың. Син үзеңә буйсынмыйсың, ниндидер көч ихтыярыңа каршы сине йөртә. Начар, яман көч. Ул сине үзеңнең фараларың яктысына ияреп чабарга мәҗбүр итә. Ә яктылыкны, утны куып җитү мөмкин түгел, гәрчә үз машинаңның фараларыннан чыкса да. Ичмаса шуны булса да аңласын иде кеше.

 

 

Шәүлә китә. Вадим ныграк калтырана башлый. Торып, җылы свитерын кия. Клара, уянып, улы янына килә.

 

      КЛАРА. Кая җыендың?

      ВАДИМ. Туңам. (Караватына бөгәрләнеп ята.)

 

Клара җылы одеял алып килеп, аның өстенә яба.

 

      ВАДИМ (күзләрен йомып). Әни, синең Тархан поселогында булганың бармы?

      КЛАРА. Юк. Ник сорадың?

      ВАДИМ. Ул егет шул поселоктан иде.

      КЛАРА. Йокла, йокла.

 

Дәвамын сайтыбызда күзәтеп барыгыз.

"КУ" 4, 2020

Фото: pixabay

Теги: ДРАМА

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: