Эссе җәйнең ун көне (дәвамы)

Бәянны башыннан монда укыгыз.

 

БИШЕНЧЕ КӨН

Сабира бу хәбәрдән аптырап калды. Ничек инде, бөтен шау-шуга сәбәпче

Тәбрисне чыгарганнар, бер гаепсез Ихсанны – юк?

– Тагын үзем бармый булмас, ахры, – диде Мидхәт. – Тәбриснең үзен күрим

дә Актайны әйләнеп кайтыйм әле. Ә син алдан ук борчылып, үз-үзеңне бетермә.

Бүген чыгармау утыртып кую дигән сүз түгел бит әле ул.

Мидхәт Тәбриснең туры өенә барып керде. Ул кергәндә, тавышын бөердән

чыгарып, өйдәгеләргә нидер сөйләүче егет, Мидхәтне күрүгә куырылып

килгәндәй булды. Ирексездән Мидхәтнең башыннан: «Нәрсәдер чиста түгел

монда», – дигән уй сызылып үтте.

– Йә, герой, ниләр булып бетте анда сезнең? Нигә Ихсанны чыгармадылар?

– Мин ничек булган, шулай сөйләп бирдем. Гаебемне таныйм, салган баштан

кызып кителгән, дидем. Ә Ихсанны нигә чыгармаганнарын әйтә алмыйм,

Мидхәт абый. Допростан бик кызып кайткан иде ул.

Тәбрис нигәдер күзгә карап сөйләми. Кечкенә генә елтыр күзләре, тукталыр

нокта эзләгәндәй, әрле-бирле йөгерешә.

– Бәлки, башкачарак булгандыр, уйлап кара әле, егет.

– Башкача дип... Мин нәрсә кушсалар, шуны эшләдем. Ихсан андагылар

белән бәхәсләшкән бугай. Минем бер гаебем дә юк, Мидхәт абый, валлаһи

менә, баскан урынымда җир йотсын.

– Чамалап сөйләш, чыннан да йотуы бар!

Машина район үзәгенә тәгәри. Чакрымнарның саны булса да, ирнең

башындагы уйларның чуты да, рәте дә юк. Соңгы көннәрдәге тынгысызлык

йокыдан калдырды, хәлне алды. Әле дә күргән-ишеткәнен күз алдыннан

үткәреп бара.

Мидхәттә Тәбрискә карата җирәнүгә охшаш бер хис туды. Сәбәбен хәзергә

үзе дә аңлатып бирә алмас иде. Хәтерендә күп еллар элек булган бер вакыйга

яңарды...

...Ата – улны, ана кызны белми торган 90нчы еллар иде. Мидхәт колхозда

агроном булып эшли. Ничек тырышса, нинди яхшы уңышлар алса да, хуҗага

эш белән ярап булмый. Идарә карары белән билгеләнгән премиясен бирмәс

өчен, председатель чираттагы тапкыр төрле сәбәпләр табарга маташа. Мидхәт

ул көнне дә хуҗаның затлы кабинетыннан ярсып чыгып бара иде, ишек

кемгәдер каты гына бәрелде. Караса, ишек артында маңгаен уып, амбар мөдире

Рахил басып тора. Мидхәт чыгуга, ул елгыр гына ишеккә чумды. Ә аннары

озак та үтмәде, урамда Мидхәтне куып җитте.

– Әй, туймаса да туймас икән бу адәм баласы. Күсәкне әйтәм (авылда

хуҗаның кушаматы шундый иде), ел тәүлеге колхозга бил бөккән кешеләрнең

кадерен кайчан белә башлар бу?!

– Белер, көт! Андыйлар кеше кадерен белүнең ни икәнен күптән оныткан

инде. Аларның корсакларын гына түгел, намусларын да, хәтерләрен дә май

баскан. Ничава, элекке заман түгел, бер очы чыгар әле.

Бу сөйләшүне Мидхәт оныткан да булыр иде. Дүшәмбе көн идарә

утырышында үзенең сүзләре, ноктасы-өтере дә югалмыйча, төкереккә

манчылып, хуҗа авызыннан кире үзенә кайткач, Рахилнең кем икәненә

төшенде. Рахил Тәбриснең әтисе иде.

«Уеннан уймак чыккан, ахры, монда. Әллә эш бөтенләй Ихсанда түгелме?

Кемнең канына тоз салды соң әле ул үзе соңгы вакытта? Кемнең бугазына

сөяк булып утырды?»

Мидхәткә эшне алып баручы тикшерүчене табуы кыен булмады.

Кичәле-бүгенле генә диплом алган яшь егет. Аны үзеннән өлкәннәр белән әдәпле

сөйләшергә өйрәтмәгәннәр. Монысы беренче минутта ук аңлашылды.

– А-һа, геройның влиятельный әткәсе килеп тә җитте. Ким дигәндә ун

ел төрмә көтә сөекле улыгызны! Хокук саклау хезмәткәрләренә каршылык

күрсәткән өчен җиде елга кадә-ә-ә-әр, бер гаепсез кешеләрне авыр тән

җәрәхәтләренә китергән кыйнау оештырган өчен дә өстәгә-ә-ә-әч... Йә

кесәгезне бераз юкартасы була инде, абзый кеше.

Тикшерүче ике кул бармакларыннан рәшәткә ясап күрсәтте. Мидхәтнең

бугазына төер килеп тыгылды, тыны кысылды. Бу яшь әтәч белән сүз

көрәштереп тору мәгънәсез эш икәне болай да аңлашыла иде. Алай гына да

түгел, чал башын иеп, аннан үзен тыңлавын, ситуацияне аңлатып бирүен

үтенүне үзе өчен түбәнсенү дип санады. Әтисе еш кына: «Аюны җиңгән ярты

ир, ачуын җиңгән бөтен ир», – ди торган иде. Күз аллары караңгыланганны

сизеп, кабинеттан борылып чыгып китте.

Мидхәт туп-туры полиция башлыгының кабинетына юнәлде. Тик «иртә

уңмаган кич уңмас, кич уңмаган һич уңмас» дигән кебек, анысын да урынында

тота алмады. Ишегалдына чыгып: «Инде ни хәл кылырга?» – дип басып

торганда, машина белән үзләренең авыл егете Илдар күренде. Ул берничә ел

инде хокук саклау органнарында эшли, яшенә күрә званиесе дә бар. Мидхәт

фикеренчә, Илдар – төпле егет. Мондый очрашуга сөенеп, Мидхәт Илдарга

каршы барып кул сузды, үзенең гозерен аңлатмакчы булып сөйли башлаган

иде, Илдар аны бүлдерде:

– Мидхәт абый, мин барысын да беләм. Бу аяк өсте генә хәл ителә торган

нәрсә булып чыкмады әле. Әйдә, бер сәгатьтән «Ядкарь» кафесы янында

очрашыйк. Шунда сөйләшербез. Хәзер үк булдыра алмыйм. Кичектерә алмый

торган эшләрем бар.

Мидхәт бер сәгатьне көчкә уздырды. Бик гади генә тоелган эшнең нинди

борылыш алып катлаулануы мөмкин? Ата үз улын яхшы белә: Ихсан акылсыз

егет түгел, уйламыйча берни дә кылмас. Дөрес, үзенә охшап, хакыйкать эзләп

маташа торган гадәте бар анысы, күрәләтә оятсызлана башласалар, кискен итеп

җавап бирергә дә мөмкин. Тик дөреслек эзләүнең туры юллары һәрвакытта да

кирәкле нәтиҗәгә китермәгәнен үз тиресендә татыганы юк. Тормыш тәҗрибәсе

сайрак, китапчарак эш йөртергә ярата.

Илдар сүзендә тора белүчеләрдән булып чыкты, бер сәгать узды диюгә,

кафе янына килеп тә туктады.

– Ну кыздыра бүген тагын. Әйдә, күләгәлерәк җиргә кереп утырыйк әле,

Мидхәт абый, – диде дә түбә астына тезелгән өстәлләрнең иң аулагына юнәлде.

Салкын минераль су эчеп, сусавын бераз баскач, Илдар төп сүзгә күчте:

– Алдан ук әйтеп куям, Мидхәт абый, бер куркыныч нәрсә дә юк.

Нервыларыңда уйнап алырлар алуын. Анысына әзер булсагыз иде. Әйт әле

дөресен генә, «Кызыл көч» белән мөнәсәбәтегез, Хәсәнов белән дип әйтүем,

ничегрәк?

– Ничек дип, Гали – үз эшендә, Вәли – үз эшендә. Очрашканда, эш турында

сөйләшәбез, кунакка йөрешкән юк. Бер-ике тапкыр техника белән ярдәм итүен

сорап кердем – булышты. Баштагы мәлне, инвестор кергәндә, бераз проблема

булып алган иде инде. Мөстәкыйль булып калуымны яратып бетермәделәр.

Аннан соң ничә ел узды бит инде. Аннары ул чагында Хәсәнов та түгел иде әле.

– Шуннан башка берни дә булганы юк дисең инде. Син әһәмият бирмәгәнсең

генәдер. Хәсәновка ошамастай нәрсәләр булды бугай инде. «Кызыл

көч»некеләр: «Нигә безнең хезмәт хакы түбән? Пай җирләренә түләү юк», – дип

кызып йөргәннәрен хәтерлисеңме? Ул чагында бит үзләрен синдә эшләүчеләр

белән чагыштырып күрсәттеләр. Мисалга, синекеләрнең зарплаталарын

китерделәр. Җиргә керде инвестор, ә авылны эш белән тәэмин итә алмый.

Пайларын кире сорап йөрүчеләр бар. Хәсәновның ачуын китерердәй сәбәп

дип уйламыйсыңмы моны?

– Мин котыртып эшләнгән эш түгел бит болар берсе дә. Аннары Ихсан

белән булган хәлне моңа ничек бәйләп була?

– И Мидхәт абый, авылдан торып, бәлки, мондагы хәлләр ачык күренмидер

дә инде. Алар бит берсе белән берсе бәйләнеп беткән. Син малаеңны утыртып

куйганны иртән генә белдең әле, шулаймы? Ә аның язмышы син йокыдан

торганчы хәл ителгән иде инде.

– Ничек? Барыбер аңламыйм.

– Авылдан тукмалып чыгып качуга, Хәсәновның малае шунда ук әтисенә

шалтырата. Бу вакытта безнең начальникның «олигарх» дачасында шашлык

кимергән чагы була. Әлбәттә инде, төяп алып килгән авыл егетләре арасында

кемнең кем икәне бик тиз ачыклана. Хәсәновка теге коры куык Мәҗнүн

кирәкмени? Ун елга утыртып куябыз дигәнне ишетүгә, нәрсә кушсалар, шуны

язып кул куя да аны чыгарып җибәрәләр. Калганнарыннан сорау алу тәк,

исеме өчен генә эшләнә. Тәбрисне – төп шаһит итеп, аның күрсәтмәләренә

нигезләнеп, бөтен гаепне Ихсан өстенә өеп куялар, ягъни аннан сугышны

оештыручы ясыйлар. Эшнең ак җепләр белән тегелгәне юләргә дә аңлашыла,

шулай да азрак сезне эштән аерып, чәчләрегезне агартырга сәбәп булырга ярап

тора. Хәзер аңлашылдымы инде, Мидхәт абый?

Мидхәт эндәшмәде. Ишеткәннәр аның башына сыймый иде. Ни өчен?

Хәсәновка ни зыяны тиде аның? Кызык өчен генә кеше язмышы белән шулай

уйнап буламы? Тук песинең мескен тычкан белән шаяруы кебек.

Тиздән уракка төшәргә кирәк. Комбайннар әзер түгел. Корылыктан

вакытсыз өлгергән игенне тиз генә җыеп алмасаң, ансыз да калуың бар. Ә ул

монда талантсыз язылган комедиядә катнашып йөри.

– Илдар, син сөйләгәннәрнең дөреслегенә шикләнергә минем сәбәбем юк.

Син шул кухня кешесе, нинди киңәш бирәсең: алга таба нишләргә, нинди

адым ясарга миңа?

– Алдыңда ике юл, Мидхәт абый. Беренчесе – баш иеп, берни белмәгәндәй

Хәсәновка бару, Ихсанның бу эше яшьлек юләрлеге генә икәнлеген

аңлатып бирү, аның бик үкенүе турында әйтеп ярлыкауны сорау. Аннары ул

коллегасының хәленә керә, малаеннан гаризаны кире алдырта. Икенче юл –

әйбәт адвокат табып, улыңның гаепсез икәнен исбат итү. Аннары, Мидхәт

абый, Ихсан кызулыгы белән эшне бераз катлауландырып куйган. Ялганга

түзә алмыйчадыр, тикшерүчегә каршылык күрсәтеп, янап та алган. Шуңа күрә

башкаларны чыгаргач та аны сак астында калдырганнар. Андый вакытта сүзне

аеруча уйлап сөйләшергә кирәк шул. Һәр сүзең үзеңә каршы эшләргә мөмкин.

– Ихсан белән күрешә аламмы?

– Юк, рөхсәт итәрләр дип уйламыйм, Мидхәт абый.

– Соңгы сорау, энем: син боларны каян бик төгәл беләсең һәм нигә миңа

сөйлисең?

Илдарның йөзенә сәер елмаю чыкты, аннары Мидхәткә карап көлеп куйды.

– Беләм, чөнки мин боларны белергә тиеш. Ни өчен әйтәмме? Моның ике

сәбәбе бар. Беренчесе – мин сезнең намуслы кеше икәнегезне беләм, хөрмәт

итәм. Икенчесе – бу уендагы кайберәүләр минем менә монда утыралар инде.

– Илдар кулы белән бугазын сызып күрсәтте.

 

АЛТЫНЧЫ КӨН

 

Ихсанны утыртып куйганнарына атна тулырга бара. Сабираның кулыннан

эш төште. Көндәлек эшләрне үзен мәҗбүр итеп кенә башкарып йөри. Җәйге

ялда булса да, эшенә дә барып килергә кирәк. Анда бакча балалары бар бит әле.

Укырга керәсе балаларның ата-аналарын тагын бер тапкыр күреп сөйләшәсе

бар. Ремонтка да керешелмәгән. Җәйге ялда үзен алыштырган Рәйханә белән

киңәштеләр дә, укучыларның ата-аналары белән сөйләшеп, әкренләп буяу

эшенә тотынырга булдылар. Буяуны Сабира үз акчасына алып тормакчы. Җае

чыккач, берәр ничек кайтарыр әле.

Сабира үзен озатырга чыккан Рәйханәдән сорыйсы итте:

– Атласның хәле ничек икән соң? Белешкәнең юкмы?

– Белешмәгән ди инде, Сабира апа. Көн саен Алмаздан хирургия бүлегенә

шалтыраттырам. Хәле бик шәптән булмаса да, реанимациядән чыгарганнар

инде. Кулына ясалган операциясе уңышлы булган ди. Оча сөягенә кире ясарга

туры килмәгәе дип әйтә ди врачлар.

– Янында микән соң Венерасы?

– Белмим шул. Баладан сорый алмыйм бит инде. Үзе аны-моны әйтми.

– Шалтыратып, врачлар белән үзеңнең дә сөйләшәсең бар. Ни дисәң дә,

балаларыңның атасы, ничә ел гомер иткән ирең. «Кеше булдыра алган иң бөек

гамәл – кичерү», – дип әйткән ди бер акыл иясе. Кичер син аны. Хыянәте өчен

аласы җәзасын алды инде ул. Үзеңнең дә күңелеңә җиңелрәк булып китәр.

Рәйханә җавап бирмәде. Сабира саубуллашып китеп барды. Аның соңгы

атнада урамга чыкканы да юк диярлек. Чыкса, барысы да улы турында сорашып,

йөрәген яралар кебек. Качып та ята алмыйсың. Хатын хуҗалык товарлары сатучы

шәхси кибеткә юнәлде. Кибеттә булган буяуларны карады. Җитмәгәненә заказ

бирде дә, эреле-ваклы пумалаларны сумкасына тутырып, өйгә кайтырга чыкты.

Соңгы көннәрдә күктә болытлар күренгәли. Тик бер тамчы яңгырның

да төшкәне юк. Телевизордан гарасатлы яңгырлар яуганы, килгән зыяннар

турында көн дә сөйләп торалар. Озак торган кызу көннәрдән соң шифалы

тыныч яңгырлар – бик сирәк хәл. Сабираның соңгы вакытта интернетка кереп,

алдагы көннәрдә көтелгән һава торышын да караганы юк икән. Ихсан турында

борчылулар барысын да арткы планга күчерде. Ник әллә нишләп бетми шунда

барысы! Улы гына бу нахак бәладән тизрәк исән-имин котылсын!

– Сабира апа! Сабира апа, дим, туктап тор бер генә минутка!

Тавышка сискәнеп артка борылып караса, Кәринә йөгерә икән. Кәринә –

авылда яңа кеше. Мөсәгыйт агай белән карчыгы бер-бер артлы үлеп киткәч,

шәһәрдәге малайлары туган йортларын риэлторлар аша шушы хатынга сатып

җибәрде. Үзләре хәтта кайтып та карамады, диде күршеләре. Карт белән

карчыкның әллә ниләре булмагандыр булуын. Шулай да туган-үскән нигездә

җанга якын ни дә булса каладыр дип тә уйламаганнар икән. Таш арасында

яшәп, күңелләрнең катылануы шулдыр инде.

– Уф, Сабира апа, көчкә куып җиттем. Яшьләргә биргесез икән әле үзең.

Кәринә үзе әйткәнгә үзе куангандай авызын ерып җибәрде. Тәмәкедән

саргаеп беткән тешләре арасыннан кичәге кәеф-сафа сасысы аңкып чыкты.

Сабира артка чигенеп куйды.

– Иртүк торып, бүген урманга җиләккә мендем. Кура җиләге быел, Сабира

апакаем, учлап җыярлык менә. Олы кеше үзе җыеп йөри алмый торгандыр,

мәйтәм. Сатам, алмыйсыңмы соң? Сиңа арзанга гына бирәм. Бераз акча җыеп,

Мишага мәктәп киемнәре алып булмасмы, дим. Үзегез матур киендереп

йөртергә кушасыз бит.

Кәринә тагын авызын ерып хихылдады.

Кәринәнең берсеннән-берсе бәләкәй өч баласының олысы былтыр укырга

керде. Беренче сыйныфка кемнәндер калган, ике-өч үлчәмгә зур костюм

белән килде малае. Җиләге өчен акча бирсәң, аракы алып эчәчәк, малай

тагын шул искесе белән йөриячәге көн кебек ачык. Җиләген алсаң ярар иде.

Үзенең, чыннан да, урманга йөреп җиләк җыярлык мөмкинлеге юк. Мидхәт

тә кайнатмасын ярата. Кышка киптереп куйсаң да әйбәт булыр иде. Тик бу

сәрхушның кулына акча бирәсе килми. Нишләргә соң әле?

– Ярар, Кәринә, болай итәбез. Әле көн иртә. Мин хәзер чиләгеңне бушатып

бирәм дә тагын бер чиләк җыеп төш. Аннары чутлашырбыз. Сиңа – акча,

миңа – җиләк.

– Әй рәхмәт, Сабира апакаем! Тик син баш төзәтерлеген хәзер үк бирерсең

инде, яме.

Башы төзәлеп кәефләнгән Кәринә чиләген тутырып кайтканчы, Сабира аның

улын кибеткә җитәкләп барып, яңа костюм алып куйган иде инде. Малайның

куанычының чиге булмады. Ике чиләк җиләк өчен түлисе акча җитеп тә

бетмәде әле, үзенекен өстәде. «Мескен сабыйга хәердән булыр әйдә», – дип

уйлады хатын. Укытучының хәйләсенә төшенгәч, Кәринәнең ачуы чыкты

чыгуын, шулай да теле белән әйтергә намусы кушмады.

– Менә тагын өч йөз сум акча сиңа. Балаларыңа ризык алып кайт. Иртәгә

тагын бер чиләк җыеп китерерсең. Тик ятмыйча дөрес эшлисең, Кәринә. Ходай

бушка биргәндә файдаланып кал. Кыш көне кар астыннан табып булмас, – диде

Сабира хатынның салпы ягына салам кыстырып. Кәринә, буш чиләге белән

акчасын кыстырып, кибеткә чапты.

Кәринә үзе татар хатыны булса да, теле ташка үлчим. Фатир өчен түли

алмыйча, «риэлторлар ярдәме белән» авылдагы иске өйләргә кайтып урнашкан

аның кебек тагын берничә гаилә арасында татарча беравыз сүз белмәгәннәре

дә бар. Шуларның берсе узган ел «татарча белмәгән өчен генә баласының укуы

начар булуына борчылып», русча укытуларын таләп итеп, мәгариф бүлегенә

барган иде. Завроно Сабираны чакыртып алды. Ата-ананың таләбе хаклы

булуы, шартлар тудырылырга тиешлеге турында лекциянең ахырын тыңлап

бетерергә Сабираның сабырлыгы җитмәде:

– Роберт Альбертович, бу гаиләне авылга – татар авылына сез чакырып

кайтардыгызмы?

– Нишләп мин кайтартыйм ди аларны.

– Менә мин дә кайтартмадым. Ул – ялкаулыгы аркасында, бер тамагын

тыя алмыйча эчеп, шәһәрдәге фатирларын югалтып кайткан хатын. Олы

балаларын карамаганга күрә, ана хокукыннан мәхрүм ителгән инде ул. Бу

бала – фәләненче ирдән. Мәктәпкә килгәндә, сумкасын да, кием-салымын да

авыл эшмәкәрләре алып бирде. Рәхәт бит хәзер: хатыннар ана капиталы өчен

бала ташый, көне-төне эш дип чапкан кешеләр аларның балаларын мәктәпкә

әзерли. Бу хатынның да баласы ничек укуы турында кызыксынганы юк. Баласы

белән утырып берәр тапкыр дәрес хәзерләтсен иде хет! Иртән чәен эчертеп,

мәктәпкә озатсын иде – юк бит! Ә монда килә белгән. Дәүләткә бер тиенлек

файда китермәгән сорыкортлар семьялыгыннан ул. Аннары, рус авылына

күчеп килгән татар баласы өчен берәр җирдә татарча укыту оештырылганын

күргәнегез бармы Сезнең?

– Алай тирәнгә китмик инде, Сабира Хәмитовна. Безнең эш сәясәт түгел,

балалар укыту. Балалар, кемнеке булуына карамастан, тигез хокуклы.

– Мин дә шулай дим, Роберт Альбертович. Ун татар баласы бер килмешәк

хакына туган телдә белем алудан мәхрүм ителергә тиеш түгел. Математик

булсам да, туган тел язмышына ул дәрәҗәдә битараф кеше түгел әле мин.

Сезгә дә киңәшем шул.

Шушы сөйләшүдән соң Сабираның күңелен нидер талап, борчып йөри. Уку

елы башланганчы әлеге темага әйләнеп кайтачакларын эчке тоемлау белән сизә.

Сабира, өйгә кереп, телевизорны ачты. «Хәбәрләр» тапшыруы башланды.

Тагын бер чиновникның казна акчасын үзләштерүе фаш ителгән икән.

Миллиардлап кына урлашалар хәзер. Вакланып тормыйлар. Күптәннән

игътибар итеп килә Сабира: тотылучылар турында күп сөйлиләр, ә шул

акчаларның дәүләткә кире кайтарылуы турында әйткәннәрен бер тапкыр да

ишеткәне юк. Кайтарылмый микән, кайтарылуы турында әйтеп тормыйлар

микән? Шулай дип сорагач, өйдәгеләр аннан кычкырып көлде хәтта.

– Шушы яшькә җитеп, балаларча самими булып кала алуыңа сокланам мин

синең, әнием, – диде Илсөяр, тәгәри-тәгәри көлеп туктагач.

Көтү кайтырга иртәрәк. Сабира, өстен алыштырып, җиләк чүпләргә утырды.

ТНВ каналын ачты. Анда концерт бара икән. Тавышы да, озынрак күлмәк

алырга акчасы да булмаган кыздан соң, Раяз Фасыйховны куйдылар. Аны

тыңларга була. Сабира бигрәк тә Раяз башкаруында «Кыр казлары» җырына

мөкиббән. Бәгырьләрне актарып, күңелләрне иләсләндереп, әллә кайларга

алып китә ул җыр. Йолдыз чире йоктырып, артыгын кылана гына башламасын.

Таланты бар егетнең.

Концерт бетүгә, республика хокук органнары турында тапшыру башланды.

Соңгы көннәрдә бу даирә кешеләренә ачуы ташып тора Сабираның. Шуңа

тапшыруның һәр сүзенә бәйләнеп, сөйләгәннәренә ышанмыйча, игътибарсыз

гына тыңлап утыра иде, таныш исем-фамилияне ишетүгә, ялт экранга

күтәрелеп карады. Экранда – кайчандыр җанга бик якын булган, төн йокыларын

качырган Булат Ганиев иде. Еллар үз эзен тирән итеп салырга тырышса да, йөз

чалымнары бик таныш, сөйләү рәвеше, кул хәрәкәтләре дә нәкъ шул ук. Ул

Казандагы криминаль хәлләргә аңлатма бирде. Экраннан нәрсә сөйләгәннәрен

Сабира аңламады, аңларга да тырышмады. Ул бары Булат атлы кешенең

экрандагы сурәтеннән үзенең үткәннәрен эзли иде. Тапшыру озакка бармады.

Журналист Булат Ганиевның вазифасы һәм эш урынын кабатлап әйтте дә

икенче темага күчте.

Булат, Булат... Менә нинди икәнсең син хәзер. Озак еллар бу исемне

очратырга мөмкин булган бөтен җирдән эзләп барса да, бүгенге көнгә кадәр

таба алганы булмады. Очратса да, берни дә эшләмәс иде. Бүгенге кебек:

«Менә нинди икәнсең син хәзер!» – дияр иде дә хәтеренең иң ерак, кадерле

истәлекләрне генә саклый торган урынына салып куяр иде. Казанга барса ничә

еллар, күзләре гел аны эзләде. Соңгы елларда гына бу «чир»дән арынып килә.

Югыйсә, Булат белән мәхәббәт тарихына нокта куючы Сабира үзе булды. Үзе

китте. Яратып китте. Нәкъ Равил Фәйзуллин әйткәнчә: «Туеп кем дә китә, ә

син яратып китеп кара...»

Тормыш тарафыннан яшьлегендә дә хисләр белән түгел, акыл белән яшәргә

мәҗбүр ителгән иде Сабира. Тормышы авыр булса да, горур иде. Аңа җебеп

төшәргә, мескенләнергә ярамый, үзе өчен ул һәрвакыт үзе хәл итәргә тиеш иде.

Сабира, сыерын савып, сөтләрне урнаштырып йөргәндә, Рәйханә килеп

керде. Ремонт хакындагы иртән башланган сүзне дәвам итеп, алга планнар

кордылар. Рәйханә: «Ихсан турында яңалык юкмы?» – дип сорашты. Аннары

чыгарга кузгалды. Тик үзе чыгып китми: нәрсә турындадыр әйтәсе киләме,

Сабираның нидер әйткәнен көтәме?

– Алмаз ни белән шөгыльләнә соң әле бу арада? Күзгә-башка күренми, –

дигән булды Сабира, сүзнең очын ялгар өчен генә.

– Сабира апа, мин синең янга киңәшкә кергән идем бит. Үз хәсрәтең дә

җитәрлек дип әйтергә кыенсынып торам. Алмаз бүген больницага шалтыраткан.

«Әтиеңнең янында карарга бер кеше дә юк. Әниең ике көн инде килеп күренми.

Ул бит үзе берни дә эшли алмый. Кем дә булса карарга килсен», – дигәннәр.

Улы дигәч, теге шакшыныкы дип уйлаганнардыр инде. Ә ул, дөрес булса,

авылда да юк икән. Монысын бакчада нянечка Гадилә апа әйтте.

– Гарип ир кирәк түгел инде аңа. Чыгып качкандыр алайса, тегендә дә,

монда да булмагач.

– Алмаз: «Әтине карарга үзем барам», ди. Иртәгә илтеп куярмын инде. Үзе

янына кермәсәм дә, врачлар белән дә сөйләшермен.

– Керсәң дә берни дә булмас. Ул синең законлы ирең ләбаса. Сездән башка

бер якын кешесе дә юк аның. Ярый әле ата-анасы бу хәсрәтләрне күрми,

мәрхүмнәр. Җаннары җәннәттә булсын инде.

– Әйе, оят өстенә кайгыны күтәрә алмаслар иде. Бигрәк тә әнкәй. Атласны

соңгы көнгә чаклы сабыйны яраткандай яратты бит ул.

Рәйханә, күңеленнән уй-юшкыннар бераз юыла төшкәндәй, җиңел адымнар

белән чыгып китте.

– Ярата, һаман өзелеп ярата. Ахыры хәерле генә бетсен, Ходаем.

 

 

Бәянның дәвамын сайтыбызда укып барыгыз.

"КУ" 7, 2016

Фото: pixabay

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: